Δ΄ Στάσις τῶν Χαιρετισμῶν

Ὁρόσημο καθαρότητος

«Χαῖρε, ἡ στήλη τῆς παρθενίας· χαῖρε, ἡ πύλη τῆς σωτηρίας» (Ἀκάθ. ὕμν. Τ1)

Ἀπόψε, ἀγαπητοί μου, τετάρτη Παρασκευὴ τῆς περιόδου αὐτῆς, ἡ ἁγία μας Ἐκκλησία ὥρισε νὰ διαβάζεται ἡ τετάρτη στάσις τοῦ Ἀκαθίστου ὕμνου. Τὸ ἐμπνευσμένο αὐτὸ ποίημα τῆς Βυζαντινῆς περιόδου εἶνε τρόπον τινὰ μία ἀνθοδέσμη, ἕνα μπουκέτο, ἀπὸ 144 εὐωδιαστὰ λουλούδια· τὸ καθένα εἶνε ἐπανάληψις τοῦ χαιρετισμοῦ ποὺ ἀπηύθυνε ὁ ἀρχάγγελος Γαβριὴλ τὴν ὥρα τοῦ Εὐαγγελισμοῦ στὴν ἀειπάρθενο Μαρία «Χαῖρε, κεχαριτωμένη…» (Λουκ. 1,28). Κάθε Παρασκευὴ προσπαθοῦμε νὰ ἑρμηνεύσουμε καὶ ἕνα χαιρετισμό. Ἀπόψε θὰ σᾶς παρακαλέσω νὰ προσέξουμε τὸν στίχο τῶν Χαιρετισμῶν ποὺ λέει· «Χαῖρε, ἡ στήλη τῆς παρθενίας· χαῖρε, ἡ πύλη τῆς σωτηρίας» (Ἀκάθ. ὕμν. Τ1), δηλαδή· Χαῖρε, Παναγία, διότι εἶσαι ἡ στήλη τῆς παρθενίας, τὸ ὁρόσημο τῆς σωματικῆς καὶ ψυχικῆς καθαρότητος, τὸ ἄφθαστο ὕψος τῆς ἁγνότητος· χαῖρε, Παναγία, διότι μὲ τὴν ἁγνότητα καὶ τὴν παρθενία σου ἔγινες ἡ Μητέρα τοῦ Θεοῦ καὶ ἡ πύλη ποὺ εἰσάγει τὸ ἀνθρώπινο γένος στὴν σωτηρία.

Ὁ ἄνθρωπος, ἀδελφοί μου, ὅπως ἔχουμε πεῖ κατ᾽ ἐπανάληψιν, εἶνε δημιούργημα τοῦ Θεοῦ. Διαφέρει δὲ ἀπὸ τὰ ἄλλα πλάσματα κατὰ τοῦτο· γιὰ τὰ ἄλλα λέει ἡ Γραφή, ὅτι «εἶπε, καὶ ἐγενήθησαν» (Ψαλμ. 32,9· 148,5), ἐνῷ ὁ ἄνθρωπος εἶνε ἀποτέλεσμα ἰδιαιτέρας προνοίας. «Καὶ εἶπεν ὁ Θεός· Ποιήσωμεν ἄνθρωπον…», λέει ἡ Γραφή (Γέν. 1,26)· τρόπον τινὰ καλεῖ σὲ σύσκεψι γιὰ τὸ πῶς θὰ κατασκευάσῃ τὸν ἄνθρωπο.

Καὶ κατασκευάσθηκε διπλός, ὁρατὸς καὶ ἀόρατος, ὕλη καὶ πνεῦμα. Καὶ τὸ μὲν ὁρατὸ εἶνε ἀπὸ τὸ χῶμα, ἀπ᾽ ὅπου πλάσθηκε ὁ Ἀδὰμ (βλ. ἔ.ἀ. 2,7), ἀλλὰ ἡ ψυχή του εἶνε πνεῦμα, ἀθάνατο καὶ αἰώνιο. Ὁ πρῶτος ἄνθρωπος ἐτέθη στὸν παράδεισο, μέσα σὲ ἐκλεκτὴ περιοχὴ τῆς Μεσοποταμίας, μεταξὺ τῶν δύο ποταμῶν Εὐφράτου καὶ Τίγρητος, καὶ ἦταν εὐτυχισμένος. Εὐτυχισμένος; Κάτι τοῦ ἔλειπε. Ποιό εἶν᾽ αὐτὸ ποὺ τοῦ ἔλειπε; τὸ φῶς, τὸ νερό, οἱ καρποί, τὰ ᾄσματα τῶν πουλιῶν…; Κάτι ἄλλο, ἕνα πλάσμα ποὺ νὰ ταιριάζῃ μ᾽ αὐτόν· τοῦ ἔλειπε μία σύζυγος. Καὶ ὁ Θεὸς τοῦ «ἐπέβαλε ἔκστασιν» (ἔ.ἀ. 2,21), κοιμήθηκε· κ᾽ ἐκεῖ ποὺ κοιμόταν, ὁ Θεὸς ἐπενέβη καὶ δημιούργησε τὴ γυναῖκα. Καὶ ὅπως διδάσκει ὁ ἅγιος Κοσμᾶς ὁ Αἰτωλός, πῆρε σάρκα ὄχι ἀπὸ τὰ πόδια οὔτε ἀπὸ τὸ κεφάλι, ἀλλ᾽ ἀπὸ τὴν πλευρὰ τοῦ Ἀδάμ. Ὄχι ἀπ᾽ τὰ πόδια, γιατὶ δὲν θέλει νά ᾽νε ἡ γυναίκα σκλάβα τοῦ ἀντρός· οὔτε ὅμως ἀπὸ τὸ κεφάλι, γιατὶ δὲν θέλει νὰ κυριαρχῇ καὶ νὰ τὸν κυβερνᾷ ἡ γυναίκα. Πῆρε σάρκα ἀπὸ τὴν πλευρὰ τοῦ Ἀδὰμ κι ἀπὸ ᾽κεῖ τὴν ἔπλασε, γιὰ νὰ δείξῃ, ὅτι αὐτὴ εἶνε ἰσότιμη καὶ ἀγαπητὴ σύντροφος τοῦ ἀνδρός. Ξύπνησε ὁ Ἀδάμ. Καὶ ὅταν τὴν εἶδε δίπλα του, χάρηκε καὶ θαύμασε, γιατὶ αὐτὴ ἦταν τὸ ἀνώτερο πλάσμα· ἡ γυναίκα τὸν κατέκτησε. Καὶ τότε εἶπε· «Τοῦτο νῦν ὀστοῦν ἐκ τῶν ὀστέων μου καὶ σὰρξ ἐκ τῆς σαρκός μου»· αὐτὴ θὰ εἶνε ἡ γυναίκα μου. Γι᾽ αὐτὸ ὁ ἄνθρωπος μὲ τὸ μυστήριο τοῦ γάμου ἀφήνει τοὺς γονεῖς του καὶ προσκολλᾶται στὴ γυναῖκα του, κατὰ τὸ θεῖο πρόσταγμα «Καὶ ἔσονται οἱ δύο εἰς σάρκα μίαν» (ἔ.ἀ. 2,23-24). Αὐτὴ εἶνε ἡ δημιουργία τοῦ Ἀδὰμ καὶ τῆς Εὔας, ὅπως διδάσκει ἡ Γραφή, καὶ ἔτσι θέσπισε ὁ Θεὸς τὸν γάμο.

Λίγα λόγια περὶ γάμου, ἐφ᾽ ὅσον ἀπευθύνομαι σ᾽ ἐσᾶς. Ἕνας νέος νυμφεύθηκε καὶ ὅταν τὸ ἀνήγγειλε στὸν Ἀδαμάντιο Κοραῆ εἶπε· –Ἔγινα διπλός.– Λάθος κάνεις, τοῦ εἶπε ἐκεῖνος· δὲν ἔγινες διπλοῦς, ἀλλὰ ὡλοκληρώθηκες! Ἄξιο προσοχῆς εἶνε, ὅτι ὁ Θεὸς γιὰ τὸν Ἀδὰμ ἔκανε μία γυναῖκα· δὲν ἔκανε πέντε ἢ δέκα γυναῖκες, ὅπως κάνουν οἱ μωαμεθανοὶ ποὺ ἔχουν χαρέμια καὶ πολυγαμία (αὐτὰ ὁ Κεμὰλ παρὰ τὴν προσπάθειά του ἀπέτυχε νὰ τὰ καταργήσῃ – τόσο ῥιζωμένα εἶνε στὴ ζωή τους). Ὁ Χριστός μας, ποὺ ἔκανε ἀμέτρητα θαύματα, τὸ πρῶτο θαῦμα του τὸ ἔκανε στὸ γάμο (βλ. Ἰω. 2,1-11), γιὰ νὰ δείξῃ τὴν σημασία του καὶ νὰ τὸν ἁγιάσῃ ὡς μυστήριο τῆς Ἐκκλησίας. Καρπὸς τοῦ εὐλογημένου νομίμου γάμου εἶνε καὶ ἡ γέννησις παιδιῶν. Ἡ παρεμπόδισις τῆς τεκνογονίας μὲ διάφορα σατανικὰ μέσα καὶ μάλιστα μὲ τὶς δολοφονικὲς ἐκτρώσεις εἶνε μεγάλο ἔγκλημα, θανάσιμη ἁμαρτία. Τὸ πᾶν ὅμως, ὅπως εἶπε ὁ ἱερὸς Χρυσόστομος, δὲν εἶνε νὰ γεννήσῃ ὁ ἄνθρωπος· αὐτὸ εἶνε εὔκολο, καὶ τὰ ζῷα γεννοῦν. Ἀξία ἔχει κυρίως τὸ ἀνατρέφειν. Καὶ αὐτὴ ἡ ἀνατροφὴ λείπει σήμερα πολὺ στὴν κοινωνία μας. Ἡ Ἐκκλησία καταδικάζει τόσο τὴν πολυγαμία ὅσο καὶ τὸ διαζύγιο. Τὰ χριστιανικὰ ἀντρόγυνα δὲν χώριζαν· ἦταν τόσο ἀγαπημένα, ὥστε μερικὲς φορὲς τὸ πρωὶ πέθαινε ὁ ἄντρας καὶ τὸ βράδυ ἡ γυναίκα. Τώρα μὲ τὸν πολιτικὸ «γάμο» μπορεῖ κανεὶς νὰ πάρῃ πολλὲς γυναῖκες· καὶ ἔτσι, ἐνῷ κατηγοροῦμε τοὺς μωαμεθανούς, πέφτουμε στὸ ἴδιο σφάλμα. Ποῦ σήμερα ἐκείνη ἡ πιστότης καὶ ἡ ὁμόνοια;…

Ἀλλ᾽ ἐκτὸς καὶ πέρα ἀπὸ τὸν γάμο, στὸν ὁποῖο ἀναποφεύκτως ἐκδηλώνεται καὶ τὸ σαρκικὸ στοιχεῖο, ὑπάρχει, ἀγαπητοί μου, καὶ ἡ ἀνωτέρα βαθμίδα ζωῆς, ἡ παρθενία, τὴν ὁποία ἐγκωμιάζει ἀπόψε ὁ Ἀκάθιστος ὕμνος στὸ πρόσωπο τῆς Παναγίας λέγοντας· «Χαῖρε, ἡ στήλη τῆς παρθενίας» (Ἀκάθ. ὕμν. Τ1α΄). Ἡ Παναγία εἶνε τὸ ἄφθαστο πρότυπο τῆς ἀρετῆς αὐτῆς. Τί εἶνε ἡ παρθενία; Ὡρισμένοι ἄνθρωποι, ἄντρες καὶ γυναῖκες, μὲ τὴ χάρι τοῦ Θεοῦ ἐκλέγουν, ἀντὶ νὰ ἔλθουν σὲ γάμο, ν᾽ ἀκολουθήσουν μία ἄλλη μορφὴ ζωῆς, νὰ ζήσουν ὅπως οἱ ἄγγελοι, ἀφωσιωμένοι στὴ λατρεία καὶ τὴν ὑπηρεσία τοῦ Θεοῦ. Καὶ ἄλλοι μὲν καταφεύγουν σὲ μοναστήρια, ἄλλοι δὲ ἐντάσσονται σὲ ἱεραποστολικὲς καὶ φιλανθρωπικὲς ἀδελφότητες ἐργαζόμενοι μέσα στὴν κοινωνία. Τὸν παλαιὸ καιρό, μετὰ τὴν πτῶσι τῶν πρωτοπλάστων, ἡ παρθενία ἦταν κάτι ἀκατόρθωτο, λησμονημένο σχεδὸν τελείως, «εἶδος ὑπὸ ἐξαφάνισιν». Ὅλοι οἱ μεγάλοι ἄνδρες (ὁ Ἀδάμ, ὁ Νῶε, ὁ Ἀβραάμ, ὁ Ἰσαὰκ, ὁ Ἰακώβ, ὁ Μωϋσῆς καὶ ὅλοι σχεδὸν οἱ προφῆται) ἦταν ἔγγαμοι. Μόνο πρὸς τὸ τέλος τῆς περιόδου τῆς παλαιᾶς διαθήκης, μὲ τὸ κήρυγμα τῶν προφητῶν, ἄρχισε νὰ ἐμφανίζεται σποραδικῶς ἡ παρθενία. Καὶ ὅταν πλέον, μὲ τὴν ἔλευσι τοῦ Χριστοῦ καὶ τὴ χάρι τῆς ἀπολυτρώσεως ποὺ ἔφερε στὸν κόσμο, οἱ ἄνθρωποι ἐνισχύθηκαν, τότε καὶ ἡ παρθενία ἐξέλαμψε. Ἡ παρθενία εἶνε ἄνθος ποὺ φύτρωσε κάτω ἀπὸ τὴ σκιὰ τοῦ σταυροῦ. Ὁ ἴδιος ὁ Κύριος ἡμῶν Ἰησοῦς Χριστός, ἡ ὑπεραγία Θεοτόκος, ὁ Ἰωάννης ὁ Πρόδρομος, ὡρισμένοι μαθηταί του (ὅπως ὁ Ἰωάννης ὁ θεολόγος ὁ ἀπόστολος Παῦλος καὶ ἄλλοι), ἡ μυροφόρος Μαρία ἡ Μαγδαληνὴ κ.λπ. ἔκαναν τὴν ἀρχή. Στὴν Ἐκκλησία ὑπῆρχε ξεχωριστὴ τάξις παρθένων καὶ στοὺς βίους τῶν ἁγίων διαβάζουμε ὅτι πολλοὶ ἔζησαν ἐν παρθενίᾳ, εἴτε ἄντρες (π.χ. οἱ ἅγιοι Δημήτριος, Γεώργιος, Παντελεήμων, Ἀντώνιος κ.λπ.) εἴτε γυναῖκες (π.χ. οἱ ἅγιες Θέκλα, Βαρβάρα, Αἰκατερίνη, Παρασκευή, Συγκλητική, Κασσιανὴ κ.λπ.).

Ὅπως τὸ νὰ κακολογῆται καὶ νὰ ἐμποδίζεται ὁ γάμος ἀποτελεῖ αἵρεσι (βλ. Α΄ Τιμ. 4,3), ἔτσι ἀποτελεῖ αἵρεσι καὶ τὸ νὰ ἐμποδίζεται ἢ νὰ περιφρονῆται καὶ διαβάλλεται ἡ παρθενία. Ἡ δὲ Παναγία Θεοτόκος, ὅπως λέει ἕνας ἄλλος χαιρετισμός, εἶνε «ἡ παρθενίαν καὶ λοχείαν ζευγνῦσα» (Ἀκάθ. ὕμν. Ο4β΄), ἐκείνη δηλαδὴ ποὺ συνενώνει καὶ τὰ δύο, τὴν παρθενία καὶ τὴ λοχεία (δηλαδὴ τὸν γάμο)· στὸ πρόσωπό της κατὰ ἀνεξήγητο ὑπερφυσικὸ τρόπο συνυπάρχουν καὶ τὰ δύο. Ἡ ὑπεραγία Θεοτόκος εἶνε ὁ ἰδεώδης τύπος γυναικός· παρθένος πρὸ τοῦ τοκετοῦ, παρθένος κατὰ τὸν τοκετό, παρθένος μετὰ τὸν τοκετό. Γι᾽ αὐτὸ οἱ ὀρθόδοξοι τὴν ὀνομάζουμε «Ἀειπάρθενον», ἐν ἀντιθέσει πρὸς τοὺς αἱρετικοὺς προτεστάντες καὶ χιλιαστάς, ποὺ ἀσκοῦν προσηλυτισμὸ καὶ διαδίδουν τὶς πλάνες των.

«Χαῖρε, ἡ στήλη τῆς παρθενίας…». Ἐδῶ ἐγκωμιάζεται ἡ παρθενία, ἡ ὁποία στὸν ἀρχαῖο κόσμο ἦταν ἄγνωστη. Τώρα ὅμως μερικοὶ προσπαθοῦν ν᾽ ἀναβιώσουν τὴν εἰδωλολατρία μὲ «βαπτίσεις» καὶ «γάμους» στὸν Ὄλυμπο, ἐκεῖ ποὺ κατὰ τὴ μυθολογία ὠργίαζαν οἱ θεοί. Γυρίζουμε σὲ χρόνια εἰδωλολατρικά! «…Χαῖρε, ἡ πύλη τῆς σωτηρίας». Ἀπὸ μᾶς ἐξαρτᾶται ἂν θὰ θελήσουμε νὰ σωθοῦμε. Ὄχι ἁπλῶς ν᾽ ἀκοῦμε, ἀλλὰ καὶ νὰ μετανοοῦμε γιὰ τ᾽ ἁμαρτήματά μας, καὶ μάλιστα ὅσοι εἶνε ἔνοχοι φοβερῶν ἁμαρτημάτων, ὅπως ἡ φθορὰ τῆς παρθενίας, ἡ ἔκτρωσις ἐμβρύου, τὸ διαζύγιο καὶ ἄλλα ἐγκλήματα.

Παρακαλῶ τρέξτε νὰ ἐξομολογηθῆτε μὲ δάκρυα, ὅπως ἡ ὁσία Μαρία ἡ Αἰγυπτία. Ὑπάρχει τὸ φάρμακο τῆς μετανοίας. Ὁ Θεὸς ἂς γίνῃ ἵλεως. Γιατὶ ἂν ἐξακολουθήσουμε ἔτσι, κάποιο κακὸ θὰ μᾶς βρῇ. Τί θὰ εἶνε; σεισμός, φωτιά, κάτι ἄλλο; Δὲν γνωρίζω, δὲν εἶμαι προφήτης· ἁμαρτωλὸς ἐπίσκοπος εἶμαι. Εἴθε ὁ Θεὸς διὰ πρεσβειῶν τῆς ὑπεραγίας Θεοτόκου καὶ τῆς ἁγίας Μαρίας τῆς Αἰγυπτίας νὰ ἐλεήσῃ ὅλους μας· ἀμήν.

(†) ἐπισκόπου Φλωρίνης Αὐγουστῖνου Καντιώτη

 

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s