ΜΕΓΑΛΗ ΔΕΥΤΕΡΑ ΒΡΑΔΥ (2ο)

Γυναι ιδε ο υιος σου

Στοργὴ στὴ Μάνα

2ος λόγος τοῦ σταυροῦ

«Γύναι, ἴδε ὁ υἱός σου. …Ἰδοὺ ἡ μήτηρ σου» (Ἰω. 19,26-27)

Ἀποτολμῶ, ἀγαπητοί μου, τὶς ἅγιες αὐτὲς ἡμέρες, παρὰ τὸ γῆρας μου, νὰ πῶ λίγα λόγια ἐπάνω στὶς λίγες φράσεις, ποὺ ὁ Κύριος ἡμῶν Ἰησοῦς Χριστὸς ἐπρόφερε ἀπὸ τὸ ὕψος τοῦ σταυροῦ του τὶς φοβερὲς ἐκεῖνες ὧρες τῆς Μεγάλης Παρασκευῆς, κρεμάμενος ἐπὶ ξύλου καὶ ἐνῷ τὸ τίμιο αἷμα του ἔρρεε «ὑπὲρ τῆς τοῦ κόσμου ζωῆς καὶ σωτηρίας» (θ. Λειτ. Μ. Βασ. καθαγ.). Οἱ λόγοι αὐτοὶ τοῦ σταυροῦ εἶνε ἑπτά. Καὶ ἀπορεῖ κανεὶς πῶς ὁ Χριστός, μέσα σὲ ἀπερίγραπτους πόνους σώματος καὶ ψυχῆς, βρῆκε δύναμι, ἀταραξία, νηφαλιότητα, διαύγεια, νὰ πῇ τέτοια λόγια. Αὐτὸ ἀνήκει στὴν θεία φύσι του. Πέλαγος ἱερῶν νοημάτων ἀνοίγουν οἱ λόγοι αὐτοί· θαῦμα τὸ περιεχόμενό τους. Ἑρμηνεύσαμε ἤδη τὸν πρῶτο καὶ τώρα ἐρχόμεθα νὰ ποῦμε λίγα λόγια ἐπὶ τοῦ δευτέρου λόγου τοῦ Ἐσταυρωμένου. Ποιός εἶνε αὐτός; «Γύναι, ἴδε ὁ υἱός σου», εἶπε στὴν Παναγία, καὶ στὸν Ἰωάννη «Ἰδοὺ ἡ μήτηρ σου» (Ἰω. 19,26-27).

Ἐπάνω στὸ Γολγοθᾶ, ἀγαπητοί μου, ἐκεῖνες τὶς ὧρες δὲν ἦταν μόνο ἄντρες (Ρωμαῖοι, Ἑβραῖοι ἀρχιερεῖς, γραμματεῖς, φαρισαῖοι…)· ἦταν καὶ μερικὲς γυναῖκες, ὅμιλος γυναικῶν μὲ ἐπὶ κεφαλῆς τὴ Μητέρα τοῦ Χριστοῦ, τὴν ἀειπάρθενο Μαρία. Μία παρένθεσι ἐδῶ. Ὅταν ἤμουν στὴν Ἀθήνα ἱεροκήρυκας, μίλησα κάποτε καυστικὰ γιὰ τὶς γυναῖκες. Τότε μιὰ ταπεινὴ Χριστιανή, καθαρίστρια σὲ ὑπουργεῖο, μὲ πλησίασε. –Πάτερ, μ᾽ ἐρωτᾷ, γυναίκα πρόδωσε τὸ Χριστό; –Ὄχι, λέω χωρὶς νὰ ξέρω ποῦ τὸ πάει. –Γυναίκα τὸν κατηγόρησε; –Ὄχι. –Γυναίκα τὸν δίκασε; –Ὄχι. –Γυναίκα τὸν σταύρωσε; –Ὄχι. –Γυναίκα τὸν λόγχισε; –Ὄχι. Αὐτό, ὁμολογῶ, μ᾽ ἔκανε νὰ ἀναλογισθῶ, ὅτι ἡ γυναίκα, πρὸς τιμήν της, στὰ πάθη τοῦ Χριστοῦ στάθηκε δίπλα του· καὶ στὴ δίκη ἡ σύζυγος τοῦ Πιλάτου ἔστειλε τὸ μήνυμα «Μηδὲν σοὶ καὶ τῷ δικαίῳ ἐκείνῳ· πολλὰ γὰρ ἔπαθον σήμερον κατ᾽ ὄναρ δι᾽ αὐτόν» (Ματθ. 27,19), καὶ στὴν ὁδὸ πρὸς τὸ Γολγοθᾶ «θυγατέρες Ἰερουσαλὴμ» ἔκλαιγαν γι᾽ αὐτόν (Λουκ. 23,28), καὶ τώρα κάτω ἀπ᾽ τὸ σταυρὸ βρίσκεται ἡ πονεμένη Μάνα μαζὶ μὲ τὸν μαθητὴ «ὃν ἠγάπα ὁ Ἰησοῦς» (Ἰω. 19,26). Ἡ ὑπεραγία Θεοτόκος ἔδωσε τὰ πάντα γιὰ τὸν Μονογενῆ της. Ὑπέταξε τὸν ἑαυτό της στὶς βουλὲς τοῦ Κυρίου καὶ τὸν κυοφόρησε. Τὸν γέννησε σὲ πρωτάκουστες συνθῆκες, μέσα σ᾽ ἕνα βρώμικο στάβλο μὲ συντροφιὰ ἕνα γαϊδουράκι κ᾽ ἕνα βόδι. Πόνεσε κατὰ τὴν Ὑπαπαντὴ ἀκούγοντας ἀπὸ τὸ γέροντα Συμεών, ὅτι τὴν καρδιά της «διελεύσεται ῥομφαία» (Λουκ. 2,35). Ὅταν ἀπὸ τὸν οὐρανὸ ἦρθε μήνυμα ὅτι ὁ Ἡρῴδης ἔχει κακὸ σκοπό, πῆρε νύχτα τὸ Βρέφος στὴν ἀγκάλη καὶ μὲ συνοδὸ τὸν μνήστορα Ἰωσὴφ ἔφυγαν στὴν Αἴγυπτο, ὅπου ἔμειναν ἕνα διάστημα ὡς πρόσφυγες – ὅσοι εἶστε παιδιὰ προσφύγων ρωτῆστε τοὺς γονεῖς νὰ σᾶς ποῦν τί θὰ πῇ προσφυγιά. Μετά, ὅταν ἔμαθαν ὅτι ὁ Ἡρῴδης πέθανε, γύρισαν κ᾽ ἐγκαταστάθηκαν στὴ Ναζαρέτ. Τί ἀγωνία πέρασε ἔπειτα, ὅταν ἔχασαν τὸν Ἰησοῦ δωδεκαετῆ στὰ Ἰεροσόλυμα! Κι ὅταν στὰ τριάντα του χρόνια βγῆκε στὸ δημόσιο βίο, μὲ πεζοπορίες σὲ πόλεις καὶ χωριά, μὲ διδασκαλία καὶ θαύματα, ἡ Παναγία συμμερίστηκε μαζί του ὄχι μόνο τὴν ἀγάπη τοῦ λαοῦ ἀλλὰ καὶ τὸ μῖσος τῶν ἐχθρῶν· μῖσος, ποὺ κατέληξε στὸ δρᾶμα τῶν ἡμερῶν αὐτῶν· σύλληψις, δίκη, ἐξευτελισμός, καταδίκη, πάθη ὀδυνηρά, καὶ τώρα ἐδῶ μπροστὰ ὁ σταυρός! Ὅσο δὲν πόνεσε στὴ γέννησί του, τόσο πονάει τώρα. Ἐκπληρώθηκε ἡ προφητεία Συμεών. Αὐτὸ δείχνει, ὅτι ἡ παρθένος Μαρία εἶνε πραγματικὴ μητέρα τοῦ Χριστοῦ καὶ τὸν συμπονεῖ, κ᾽ ἐκεῖνος πραγματικὸς ἄνθρωπος μὲ στοργὴ γιὰ τὴ μητέρα ποὺ τὸν γέννησε. Ὁ Χριστὸς ἐπάνω στὸ ξύλο, καὶ κάτω ἡ Μητέρα μὲ τὸν Ἰωάννη δίπλα της. Τί ὀδύνη, τί πόνος, ἀλλὰ καὶ τί αὐτοκυριαρχία καὶ ἔγνοια! Ὁ Υἱὸς δὲν λησμονεῖ νὰ φροντίσῃ γι᾽ αὐτὴν ποὺ τὸν γαλούχησε, κι ὁ Διδάσκαλος δὲν λησμονεῖ νὰ διδάξῃ τὸ μαθητή του. Καθὼς τὰ χέρια του μένουν ἀκίνητα, μὲ τὸ βλέμμα καὶ ἕνα λεπτὸ νεῦμα τῆς κεφαλῆς δείχνει στὴν Παναγία τὸν Ἰωάννη καὶ τῆς λέει «Ἴδε ὁ υἱός σου», νὰ τὸν ἔχῃς παιδί σου, καὶ στὸ μαθητὴ πάλι λέει «Ἰδοὺ ἡ μήτηρ σου», νὰ τὴν ἔχῃς μητέρα σου (Ἰω. 19,26-27). Κι ἀπὸ τότε ὁ Ἰωάννης παρέλαβε τὴ Παναγία στὸ σπίτι του· τὴν εἶχε σὰν μητέρα του, κ᾽ ἐκείνη πάλι τὸν εἶχε σὰν παιδί της. Ἀλλά, κοντὰ στὸν Ἰωάννη, καὶ κάθε Χριστιανὸς νιώθει τὴ Μητέρα τοῦ Χριστοῦ σὰν δική του μητέρα, κ᾽ ἐκείνη πάλι ἔχει παιδί της κάθε Χριστιανό. Τέλος, ὕστερα ἀπὸ μερικὰ χρόνια ἦρθε καὶ ἡ ἡμέρα τῆς κοιμήσεώς της· καὶ τότε «ἀπόστολοι ἐκ περάτων» (ἐξαποστ.) μαζὶ μὲ ἀγγέλους ἐκήδευσαν τὸ σῶμα της στὴ Γεθσημανῆ.

Μὲ τὸν λόγο του πρὸς τὸν Ἰωάννη «Ἰδοὺ ἡ μήτηρ σου» ὁ Ἐσταυρωμένος ἔκανε τὸν Ἰωάννη ἀδελφό του. Δὲν ἦταν ἡ πρώτη φορά· καὶ ἄλλοτε ὠνόμασε «ἀδελφούς» του τοὺς πιστοὺς μαθητάς του (βλ. Ματθ. 12,46-50. Μᾶρκ. 3,31-35. Λουκ. 8,19-21). Ἡ δὲ μέριμνα γιὰ τὴ Μητέρα του διδάσκει κ᾽ ἐμᾶς, ἀγαπητοί μου, ὅτι ὀφείλουμε νὰ δείξουμε ἐνδιαφέρον γιὰ τοὺς γονεῖς μας, τὴ μάνα ποὺ μᾶς γέννησε καὶ τὸν πατέρα ποὺ μᾶς προστάτευσε. Κι αὐτὸ εἶνε σπουδαῖο ἰδιαιτέρως σήμερα, ποὺ ἐκπληρώνεται ἡ προφητεία τοῦ ἀποστόλου Παύλου, ὅτι στοὺς ἐσχάτους χρόνους «οἱ ἄνθρωποι ἔσονται ἄστοργοι», θὰ εἶνε ἄστοργοι (῾Ρωμ. 1,31. Β΄ Τιμ. 3,3). Τί θὰ πῇ ἄστοργοι· θὰ ξερριζώσουν ἀπὸ μέσα τους τὴ στοργή, τὸ ἔμφυτο αἴσθημα ἀγάπης καὶ συμπόνιας ποὺ ἔχουν οἱ γονεῖς γιὰ τὰ παιδιὰ καὶ τὰ παιδιὰ γιὰ τοὺς γονεῖς. Ἀπόδειξις τῆς ἀστοργίας τῶν γονέων σήμερα εἶνε, ὅτι σκοτώνουν τὰ βρέφη τους. Τὸ ἔμβρυο στὴν κοιλιὰ τῆς μάνας εἶνε ἡ πιὸ ἀθῴα ὕπαρξι. Ὅποιος σκοτώνει παιδί, εἶπε ὁ Ντοστογιέφσκυ, εἶνε σὰν νὰ σκοτώνῃ τὸ Χριστό. Φοβερὸ νὰ σκέπτεται κανείς, ὅτι στὴν Ἑλλάδα γίνονται 400.000 ἐκτρώσεις τὸ ἔτος! Ἀλλὰ ἄστοργοι εἶνε καὶ τὰ παιδιά. Ὅταν ἤμουν στὴν Ἀθήνα ἱεροκήρυκας, ἦρθε μιὰ μέρα ἕνας νέος, καλὸς Χριστιανός, κλαίγοντας. Ἀποφάσισα, λέει, νὰ παντρευτῶ, νὰ δημιουργήσω οἰκογένεια. Βρῆκα μιὰ κοπέλλα, ποὺ μοῦ φαινόταν σὰν ἄγγελος. Προτοῦ νὰ κλείσουμε συμφωνία, μοῦ κάνει τὴν ἐρώτησι· –Στὸ σπίτι ἔχετε παλιὰ ἔπιπλα; Δὲν καταλάβαινα τί ἐννοεῖ. –Τί θὰ πῇ, τῆς λέω, «παλιὰ ἔπιπλα»; Κ᾽ ἐκείνη χωρὶς ντροπὴ ἀπαντᾷ· –«Παλιὰ ἔπιπλα» εἶνε οἱ γέροι. –Ἔ, πῶς, λέω· ἔχω τὴ μάνα καὶ τὸν πατέρα μου. –Ἄ, ἔτσι δὲν συμφωνοῦμε, λέει. –Ἔ, τότε καλύτερα ποὺ μοῦ τό ᾽πες… Καὶ τὸ συνοικέσιο χάλασε. Ἀξιέπαινος ὁ νέος αὐτός. Πολλοὶ ὅμως στὴ θέσι του θυσιάζουν τὴν ἀγάπη τῆς μάνας μπροστὰ στὸ σαρκικὸ ἔρωτα. Τέτοιοι εἶνε σήμερα οἱ ἄνθρωποι. Γίναμε κατώτεροι ἀπὸ τὰ ζῷα.

Ὁ πελαργός, ποὺ χτίζει τὴ φωλιά του στὰ καμπαναριά, ἀπολαμβάνει φιλοστοργία ἀπὸ τὰ παιδιά του· ὅταν γεράσῃ καὶ μαδήσουν τὰ φτερά του, ἐκεῖνα τὸν θερμαίνουν μὲ τὰ φτερά τους καὶ τὸν ταΐζουν. Αὐτὴ ἡ στοργὴ στὴν ἀρχαία ἑλληνικὴ γλῶσσα λέγεται «ἀντιπελάργησις». Μιὰ τέτοια παράστασι πελαργοῦ ἔχω ζωγραφίσει στὸ δάπεδο ἑνὸς νέου γηροκομείου ποὺ προσπαθοῦμε νὰ ἐγκαινιάσουμε· εἶνε σπάνια τὰ ἱεραποστολικὰ πρόσωπα ποὺ ὑπηρετοῦν στὰ ἱδρύματα αὐτά. Τί ζητοῦν ἐκεῖ οἱ γέροντες καὶ οἱ γερόντισσες; Λίγη στοργή! Μιὰ μέρα εἶδα μιὰ γριὰ στὸ γηροκομεῖο πού, ἐνῷ ἦταν λυπημένη, ξαφνικὰ χαμογέλασε. Γιατί; Ὕστερα ἀπὸ χρόνια εἶχε λάβει γράμμα ἀπὸ τὰ παιδιά της στὴν Ἀμερική.

Ὅσοι ἀπὸ σᾶς, ἀγαπητοί μου, ἔχετε τοὺς γονεῖς σας, μάνα – πατέρα, μὴ φανῆτε ἀγνώμονες καὶ ἄστοργοι, γιατὶ αὐτὸ εἶνε ἀπὸ τὰ μεγαλύτερα ἁμαρτήματα. Ἡ πέμπτη ἐντολὴ τοῦ Δεκαλόγου λέει· «Τίμα τὸν πατέρα σου καὶ τὴν μητέρα σου, ἵνα εὖ σοι γένηται, καὶ ἵνα μακροχρόνιος γένῃ ἐπὶ τῆς γῆς» (Ἔξ. 20,12. Δευτ. 5,16)· ἂν θέλῃς νὰ εὐτυχήσῃς καὶ νὰ ζήσῃς χρόνια πολλά, νὰ τιμᾷς τοὺς γονεῖς σου. Ὅποιος δὲν τιμᾷ τοὺς γονεῖς του, εἶνε ἀνάξιος νὰ λέγεται ἄνθρωπος, εἶνε κατώτερος κι ἀπὸ τὰ ζῷα. Καὶ εἶνε γεγονός, ὅτι «εὐχαὶ γονέων στηρίζουσι θεμέλια οἴκων» (ἀκολ. γάμου, εὐχ. 2α)· «εὐλογία γὰρ πατρὸς στηρίζει οἴκους τέκνων, κατάρα δὲ μητρὸς ἐκριζοῖ θεμέλια» (Σοφ. Σειρ. 3,9). Ἂς διδαχθοῦμε ἀπὸ τὸν ἐσταυρωμένο Κύριό μας, ὁ ὁποῖος τὶς τελευταῖες στιγμὲς τῆς ἐπιγείου ζωῆς του δὲν λησμόνησε τὴν ἁγία του Μητέρα. Ὦ μάνα, γλυκυτάτη μάνα! Πολλὰ λησμονεῖ ὁ ἄνθρωπος. Ὅταν ὅμως πλησιάσῃ τὸ τέλος, ἀκοῦς καὶ λέει «μάνα» καὶ μὲ τὴ λέξι αὐτὴ ἀφήνει τὴν ἐπίγειο ζωή. Λοιπὸν εὐγνώμονες πρὸς τοὺς γονεῖς, μητέρα καὶ πατέρα, μιμούμενοι Ἰησοῦν Χριστὸν τὸν Ναζωραῖον, τὸν ἐσταυρωμένον καὶ Θεόν· ὅν, παῖδες Ἑλλήνων, ὑμνεῖτε καὶ ὑπερυψοῦτε εἰς τοὺς αἰῶνας. Ἂν θέλῃ ὁ Θεός, θὰ συνεχίσουμε μὲ τὸν 3ο λόγο τοῦ ἐσταυρωμένου Λυτρωτοῦ τοῦ κόσμου.

(†) ἐπισκόπου Φλωρίνης Αὐγουστῖνου Καντιώτη

Advertisement

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s