ΚΥΡΙΑΚΗ ΠΑΣΧΑ

Κυριακη Πασχα

Ὁ Χριστὸς «ἐν τῷ κόσμῳ»

«Ἐν τῷ κόσμῳ ἦν, καὶ ὁ κόσμος δι᾽ αὐτοῦ ἐγένετο, καὶ ὁ κόσμος αὐτὸν οὐκ ἔγνω» (Ἰω. 1,10)

Ἀκούσατε, ἀγαπητοί μου, τὸ ἱερὸ εὐαγγέλιο. Τὸ σημερινὸ εὐαγγέλιο, τῆς ἑορτῆς τοῦ Πάσχα, εἶνε τὸ ἀνώτερο, φιλοσοφικώτερο καὶ θεολογικώτερο, ἀπ᾽ ὅλα τὰ εὐαγγέλια τοῦ ἔτους. Πολλὰ ἔχουν γραφῆ καὶ πολλοὶ θέλησαν νὰ ἐμβαθύνουν σ᾽ αὐτό, ποὺ εἶνε ἡ ἀρχὴ τοῦ Κατὰ Ἰωάννην εὐαγγελίου. Σύμβολο τοῦ εὐαγγελιστοῦ Ἰωάννου εἶνε ὁ ἀετός· διότι ὅπως ὁ ἀετὸς φθάνει σὲ ὕψη μεγάλα κι ἀπὸ ᾽κεῖ κατοπτεύει ὅλα, ἔτσι καὶ ὁ εὐαγγελιστὴς σήμερα φθάνει σὲ ἰλιγγιώδη ὕψη, ἄφθαστα ὕψη.

«Ἐν ἀρχῇ ἦν ὁ Λόγος», λέει, «καὶ ὁ Λόγος ἦν πρὸς τὸν Θεόν, καὶ Θεὸς ἦν ὁ Λόγος» (Ἰω. 1,1). Πόσες λέξεις εἶνε; Λίγες. Καὶ ὅμως κλείνουν ἕναν ὠκεανὸ νοημάτων, ποὺ συσσωρεύονται μέσα σ᾽ αὐτές. Τί μᾶς λέει; Ὑπῆρξε ἐποχὴ ποὺ δὲν ὑπῆρχε τίποτα, δὲν ὑπῆρχε κόσμος· οὔτε γῆ, οὔτε ἥλιος, οὔτε ἄστρα, οὔτε γαλαξίες. Ὅλα αὐτὰ ποὺ βλέπουμε εἶνε κτίσματα, ἔχουν ἀρχὴ καὶ τέλος. Εἶνε δὲ καὶ ἐπιστημονικῶς ἀποδεδειγμένο ὅτι θὰ ἔρθῃ μιὰ μέρα ποὺ καὶ ὁ ἥλιος θὰ σβήσῃ καὶ ὅλα θὰ τελειώσουν. Κάθε πεπερασμένο ἔχει ἀρχὴ καὶ τέλος. Ἀλλ᾽ ἐνῷ γιὰ κάθε πλάσμα ὑπάρχει χρόνος δημιουργίας του, γιὰ τὸ Χριστὸ δὲν ὑπάρχει· δὲν ὑπῆρξε χρόνος, οὔτε μιὰ στιγμή, ποὺ νὰ μὴν ὑπῆρχε ὡς Θεός. Ὁ Χριστὸς ὑπάρχει ἀνέκαθεν. Αὐτὰ τὰ λόγια, «ὁ Λόγος ἦν πρὸς τὸν Θεόν, καὶ Θεὸς ἦν ὁ Λόγος », εἶνε ὁ τάφος τῶν αἱρετικῶν χιλιαστῶν. Διότι στὸ ῥητὸ αὐτὸ κηρύσσεται ἀναφανδόν, φανερά, ἡ θεότης τοῦ ᾽Ιησοῦ Χριστοῦ, ὅτι ὁ Χριστὸς εἶνε Θεός. «Πάντα δι᾽ αὐτοῦ ἐγένετο, καὶ χωρὶς αὐτοῦ ἐγένετο οὐδὲ ἓν ὃ γέγονεν» (ἔ.ἀ. 1,3). Αὐτὸς εἶνε ὁ δημιουργὸς πάντων, καὶ ὡς δημιουργὸς εἶνε Θεός. Ὅλα δηλαδὴ αὐτὰ ποὺ ὑπάρχουν, ἀπὸ τὰ μικρότερα ἕως τὰ μεγαλύτερα, ἔγιναν διὰ τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ. Ἕνα κουκκὶ τῆς ἄμμου ποὺ σαλεύει τὸ κῦμα, ἕνα σκουλήκι ποὺ κυλιέται μέσ᾽ στὸ βόρβορο, ἕνα πουλάκι ποὺ κελαϊδάει στὸ δάσος, ἕνα ἀρνάκι ποὺ βόσκει στὸ λιβάδι· ἀλλὰ καὶ τὰ ποτάμια, καὶ οἱ λίμνες, καὶ οἱ θάλασσες, καὶ οἱ ὠκεανοί· ἀλλὰ καὶ τὰ ἄστρα καὶ ὅλα τὰ οὐράνια σώματα, ὅλα, ἂν τὰ ρωτούσαμε «Ποιός σᾶς ἔκανε;» καὶ μποροῦσαν ν᾽ ἀπαντήσουν, θὰ μᾶς ἔλεγαν τὸ ἴδιο. Ὅπως στὴ βάσι κάθε ἀγάλματος εἶνε γραμμένο τὸ ὄνομα τοῦ γλύπτου, ἔτσι ὅλα αὐτὰ τὰ μεγαλουργήματα θὰ μᾶς ἀπαντοῦσαν· Ἐκεῖνος ποὺ μᾶς ἔπλασε εἶνε ὁ Χριστός.

Ὁ Χριστὸς ὡς Θεὸς ὑπάρχει ἀνέκαθεν καὶ ὀνομάζεται «Λόγος». Ὅπως ὁ ἄνθρωπος διὰ τοῦ λόγου ἐκφράζει τὶς σκέψεις καὶ τὰ αἰσθήματά του, ἔτσι καὶ ὁ Θεὸς διὰ τοῦ Υἱοῦ καὶ Λόγου του ἀπεκάλυψε στὸν κόσμο τὶς μεγάλες ἀλήθειες του. Ὁ Υἱὸς τοῦ Θεοῦ ὡς Θεὸς εἶνε ἀόρατος, ἀλλὰ διὰ τῆς ἐνανθρωπήσεώς του ἔγινε ὁρατός. Ἦρθε στὴ γῆ αὐτὴ καὶ ἔλαβε σάρκα ἀνθρώπινη· «ὁ Λόγος σὰρξ ἐγένετο καὶ ἐσκήνωσεν ἐν ἡμῖν» (ἔ.ἀ. 1,14). Συνέβη ὅμως κάτι περίεργο. «Ἐν τῷ κόσμῳ ἦν», λέει τὸ εὐαγγέλιο, «καὶ ὁ κόσμος αὐτὸν οὐκ ἔγνω» (ἔ.ἀ. 1,10)· ἐνῷ ἦρθε ἐδῶ στὴ γῆ, ὁ κόσμος δὲν τὸν ἀνεγνώρισε. Καὶ πράγματι. Ἂν ἀφαιρέσουμε τοὺς βοσκοὺς τῆς Βηθλεὲμ ποὺ τὸν προσκύνησαν, μερικοὺς ἁπλοῦς ψαρᾶδες τῆς Γεννησαρὲτ ποὺ τὸν ἀκολούθησαν, μερικὰ ἀθῷα παιδάκια ποὺ τὸν περικύκλωναν, μερικὲς ἁγνὲς γυναῖκες ποὺ τὸν ὑπηρετοῦσαν, ποιοί ἀκολούθησαν τὸ Χριστό; οἱ γραμματεῖς, οἱ φαρισαῖοι, οἱ ἱερεῖς, οἱ ἀρχιερεῖς, οἱ διανοούμενοι, ἡ θεωρουμένη ἀνωτέρα τάξις, ἡ ἰντελιγκέντσια; Αὐτοὶ τὸν σταύρωσαν. Τὸ αἰώνιο δρᾶμα τοῦ Ἐσταυρωμένου, ποὺ τὸ ζῇ μέχρι σήμερα, εἶνε ὅτι μένει ἄγνωστος. –Ἄγνωστος λοιπὸν ὁ Χριστός; Βεβαίως ἄγνωστος. Σὲ ποιούς εἶνε ἄγνωστος;

Εἶνε ἄγνωστος πρῶτα – πρῶτα στοὺς Ἰουδαίους. Σπάνιες εἶνε οἱ περιπτώσεις Ἰουδαίων ποὺ βαπτίσθηκαν καὶ ἔγιναν Χριστιανοί. Οἱ Ἰουδαῖοι, συμπαγὴς πληθυσμὸς 12 ἕως 15 ἑκατομμυρίων ψυχῶν, μένουν ἀμετακίνητοι στὴ θέσι ποὺ πῆραν τὴ Μεγάλη Παρασκευή. Ἐξακολουθοῦν νὰ λένε, ὅτι ὁ Χριστὸς δὲν ἦρθε, ἀλλὰ τί· θὰ ἔρθῃ. Τὸν περιμένουν ἀκόμα. Δὲν πείσθηκαν, παρ᾽ ὅλα αὐτὰ τὰ σημεῖα καὶ τέρατα ποὺ εἶδαν καὶ βλέπουν.

Ἄγνωστος ὁ Χριστὸς στοὺς Ἰουδαίους, ἄγνωστος καὶ στὰ δύο τρίτα (2/3) τῆς ἀνθρωπότητος· στὴν Κίνα, στὶς Ἰνδίες, στὴν Ἰαπωνία, στὴν Ἀφρική· ἐκτὸς ἀπὸ λίγους Χριστιανοὺς ὅλοι οἱ ἄλλοι λατρεύουν ἢ τὰ εἴδωλα ἢ τὸ Κοράνιο ἢ διάφορες μαγεῖες.

Ἄγνωστος ὁ Χριστὸς στοὺς Ἰουδαίους, ἄγνωστος στὰ 2/3 τῆς ἀνθρωπότητος ποὺ κατοικοῦν τὴν Ἀσία καὶ τὴν Ἀφρική, ἄγνωστος ὅμως εἶνε καὶ στὴν Εὐρώπη. –Στὴν χριστιανικὴ Εὐρώπη;… Μὴ ἀπορεῖτε, ἄγνωστος εἶνε. Διότι αὐτὴ ἀκριβῶς ἡ ἤπειρος εἶνε ἐκείνη ποὺ τὸν πρόδωσε περισσότερο ἀπὸ κάθε ἄλλη, μολονότι ὀνομάζεται χριστιανική. Ὅπως εἶπα καὶ ἄλλοτε, μία καλὴ βασίλισσα τῆς Ὁλλανδίας, ἡ Βιλελμίνη (1890-1948), ποὺ παραιτήθηκε ἀπὸ τὸ θρόνο κι ἀφωσιώθηκε στὴν ὑπηρεσία τῶν ἀσθενῶν στὰ νοσοκομεῖα, ἔγραψε ἕνα μικρὸ βιβλίο μὲ θέμα «Ὁ Χριστὸς ὁ μέγας ἄγνωστος» καὶ ἐκεῖ ἀποδεικνύει αὐτὸ ποὺ εἴπαμε· ἁπλῶς ἕνα ὄνομα, μόνο ἕνα ἐπίχρισμα χριστιανικό, ἔχει ἡ Εὐρώπη· κατὰ βάθος ὁ Χριστὸς εἶνε ἄγνωστος στὸ Παρίσι καὶ στὸ Λονδῖνο. Καὶ ἐρωτᾷ ἡ Βιλελμίνη· Ποιά θέσι δίνετε στὸ Χριστό; εἶνε γιὰ σᾶς ὁ πρῶτος, ὁ μοναδικὸς διδάσκαλος, ὁ γλυκὺς ῥαββί; εἶνε γιὰ σᾶς παραπάνω ἀπὸ τὴ μάνα καὶ τὸν πατέρα σας, παραπάνω ἀπὸ τὸ βασιλιᾶ σας, παραπάνω ἀπὸ τὸν κυβερνήτη σας, παραπάνω ἀπὸ τὸν ἀρχηγὸ τοῦ κόμματός σας; εἶνε γιὰ σᾶς τὸ Ἄλφα καὶ τὸ Ὠμέγα, κατέχει τὴν πρώτη θέσι στὴν καρδιά σας;

Μὴ ἀπατώμεθα, τέλος, καὶ μὴ ψευδώμεθα· καὶ σ᾽ αὐτὴ τὴν πατρίδα μας, τὴν ὀρθόδοξη χώρα ποὺ κάποτε πίστεψε καὶ ἀσπάσθηκε καὶ κήρυξε τὸ Εὐαγγέλιο, σήμερα ὁ Χριστὸς εἶνε ἄγνωστος. Μάλιστα. –Καὶ στὴν πατρίδα μας σήμερα ἄγνωστος;… Ἀμφιβάλλετε; Καὶ ὅμως! Ἐὰν ἀπόψε, τὴ νύχτα αὐτὴ τῆς Ἀναστάσεως, κατέβαινε ἄγγελος καὶ ἄνοιγε τὶς καρδιές μας καὶ ἐρευνοῦσε τὸν συναισθηματικό μας κόσμο, πολλὰ πράγματα θὰ εὕρισκε νὰ κατέχουν μέσα μας κεντρικὴ θέσι· ἡ μάνα, τὸ παιδί, ὁ φίλος, γυναῖκες, ἔρωτες, εἴδωλα, μικρὰ καὶ ἀσήμαντα πράγματα. Ὁ Χριστὸς δὲν ἑλκύει τὸ ζωηρὸ ἐνδιαφέρον μας, μένει περιφρονημένος. Πές μου τί σκέπτεσαι τὴ μέρα – τὴ νύχτα – τὰ μεσάνυχτα, νὰ σοῦ πῶ τί εἶσαι. Ὁ Χριστὸς εἶνε ἔξω ἀπὸ τὴ λογική μας, ἀπὸ τὴν καρδιά μας, ἀπὸ τὰ αἰσθήματα, ἔξω ἀπὸ τὰ σπίτια μας. Ἐξόριστος εἶνε ὁ Χριστός. Εἶνε ὁ ἄγνωστος, ὁ μέγας ἄγνωστος. Παρ᾽ ὅλη τὴν ἐπιφανειακὴ γνῶσι, «ὁ κόσμος αὐτὸν οὐκ ἔγνω»· ὁ λόγος τοῦ εὐαγγελίου εἶνε μία πραγματικότης, ἀδελφοί μου. Κ᾽ ἐμεῖς ποὺ βρισκόμαστε ἀπόψε ἐδῶ στὸ ναὸ ἂς ἐξετάσουμε· ποιά θέσι κατέχει ὁ Χριστὸς στὴν καρδιά μας; Εἶνε ὁ πρῶτος; Ὁ πρῶτος πρέπει νὰ εἶνε· παραπάνω ἀπὸ τὴ μάνα, ἀπὸ τὸν πατέρα, ἀπὸ τὴν πατρίδα, ὑπεράνω ὅλων· «ὁ τῶν ἁπάντων βασιλεύς», ὁ πλαστουργὸς καὶ δημιουργὸς τοῦ παντός. Σ᾽ αὐτὸ λοιπὸν τὸ σημεῖο νὰ ἐξετάσουμε τὸν ἑαυτό μας, καὶ τίποτε ἄλλο νὰ μὴν ἀκούγεται ἀπόψε παρὰ «Παιδί μου, δός μου τὴν καρδιά σου» (Παρ. 23,26). Νὰ δώσουμε τὴν καρδιά μας στὸ Χριστό.

Τελειώνοντας, ἀγαπητοί μου, σήμερα, τὴν ἅγια αὐτὴ ἡμέρα, θὰ σᾶς βάλω ἕνα κανόνα. Τί κανόνα; Μὴ φανταστῆτε κάτι δύσκολο· θὰ σᾶς ζητήσω κάτι πολὺ εὔκολο. Δὲν σᾶς λέω νὰ σηκώσετε κανένα βουνό, οὔτε τὸ Βίτσι οὔτε τὸ Γράμμο οὔτε τὸν Ὄλυμπο· ζητῶ ἐν ὀνόματι Ἰησοῦ τοῦ Ναζωραίου νὰ σηκώσετε ἕνα πετραδάκι. Σὰν πατέρας σας, ποὺ ἔχω εὐθύνη γιὰ ὅλους ἐσᾶς τὰ πνευματικά μου παιδιά, σᾶς βάζω ἕνα κανόνα. Κι ὅπως ὁ στρατιώτης ἐκτελεῖ τὴ διαταγὴ τοῦ στρατηγοῦ, ὅπως ὁ καλὸς μαθητὴς ἐκτελεῖ τὴν ἐντολὴ τοῦ δασκάλου, κι ὅπως ὁ ἀσθενὴς ἐκτελεῖ τὴν θεραπευτικὴ ἀγωγὴ τοῦ ἰατροῦ, παρακαλῶ κ᾽ ἐσεῖς νὰ μὲ ἀκούσετε. Ποιός εἶνε ὁ κανόνας σας; Ξέρω πολὺ καλά, ὅτι ἐλάχιστοι ἀπὸ σᾶς ἔχουν διαβάσει τὸ Εὐαγγέλιο. Συνιστῶ λοιπὸν σὲ ὅλους σας –πάρτε το ὡς ἐπιταγή, ὡς πνευματικὸ ἐπιτίμιο, ὅπως θέλετε πάρτε το–, ἀπὸ σήμερα τὸ βράδυ μέχρι τῆς Ἀναλήψεως, σαράντα ἡμέρες, νὰ διαβάσετε τὸ Κατὰ Ἰωάννην εὐαγγέλιο, ποὺ εἶνε ὑψίστη φιλοσοφία καὶ θεολογία. Κι ὅταν τὸ διαβάσετε μὲ προσοχή, ὄχι ἁπλῶς ὅπως διαβάζετε μία ἐφημερίδα ἢ ἕνα περιοδικὸ ἢ ἕνα ἐπιστημονικὸ βιβλίο, ἀλλὰ μὲ πίστι καὶ μὲ κατάνυξι, καὶ τὸ τελειώσετε, τότε ὁ Χριστὸς δὲν θὰ εἶνε πλέον γιὰ σᾶς ἄγνωστος· θὰ εἶνε γνωστός, πολὺ γνωστός· θὰ εἶνε ὁ φίλος, ὁ πατέρας, ὁ σωτήρας. Καὶ στὸ τέλος, ὅσο δύσπιστοι καὶ ἂν εἶσθε, θ᾽ ἀναγκασθῆτε, μαζὶ μὲ τὸν δύσπιστο Θωμᾶ, νὰ πῆτε ὅπως κι αὐτὸς «Ὁ Κύριός μου καὶ ὁ Θεός μου» (Ἰω. 20,28)

(†) ἐπισκόπου Φλωρίνης Αὐγουστῖνου Καντιώτη

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s