ΔΕΥΤΕΡΑ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΠΝΕΥΜΑΤΟΣ

Ἡ ὕλη καὶ τὸ πνεῦμα

Του Αγιου Πνευματος

«Ὁ πιστεύων εἰς ἐμέ, καθὼς εἶπεν ἡ γραφή, ποταμοὶ ἐκ τῆς κοιλίας αὐτοῦ ῥεύσουσιν ὕδατος ζῶντος. Τοῦτο δὲ εἶπε περὶ τοῦ Πνεύματος» (Ἰωαν. 7:38-39)

Μακάριοι, ἀγαπητοί μου, ὅσοι ἔχουν αὐτιὰ κι ἀκοῦνε τὴ φωνὴ τοῦ ἁγίου Πνεύματος. Γιατὶ ὅλα ὅσα λέγονται καὶ ψάλλονται τώρα στὴν Ἐκκλησία μας (τροπάρια, ἀπολυτίκιο, κοντάκιο, κανόνας, ἀπόστολος εὐαγγέλιο, εὐχὲς γονυκλισίας) ἔχουν ὡς ἄξονα γύρω ἀπ᾽ τὸν ὁποῖο στρέφονται τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιο. Ἐκπληρώθηκε ἡ ὑποσχέσι ποὺ εἶχε δώσει ὁ Κύριος στοὺς μαθητάς· Μὴ λυπᾶστε, «δὲν θὰ σᾶς ἀφήσω ὀρφανούς» (Ἰω. 14:18), θὰ στείλω τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιο! Ἔγινε λοιπὸν ἡ κάθοδος, τοῦ ἁγίου Πνεύματος καὶ συνέβησαν μεγάλα θαυμαστὰ καὶ παράδοξα. Τώρα καλούμεθα κ᾽ ἐμεῖς νὰ μιλήσουμε γιὰ τὸ ἅγιο Πνεῦμα.

Μὰ πῶς; Ἐὰν θελήσω νὰ μιλήσω μὲ γλῶσσα ἁγίων πατέρων, ὅπως μίλησαν π.χ. ὁ μέγας Ἀθανάσιος στὴν Α΄ (πρώτη) Οἰκουμενικὴ Σύνοδο, ὁ μέγας Βασίλειος, ὁ Γρηγόριος ὁ Ναζιανζηνός· ἐὰν τολμήσω νὰ ὑψώσω τὸν λόγο, νὰ θεολογήσω περὶ τοῦ ἁγίου Πνεύματος· ἐὰν θελήσω νὰ ἐλέγξω αἱρέσεις, τοὺς χιλιαστὰς ἢ ἰεχωβῖτες καὶ προπαντὸς τοὺς παπικούς, ποὺ προσέθεσαν στὸ Σύμβολο τῆς πίστεως τὴν πλάνη ὅτι τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιο δὲν ἐκπορεύεται μόνο ἐκ τοῦ Πατρὸς ὅπως εἶπε ὁ Κύριος (βλ. Ἰω.15,26) ἀλλὰ ἐκπορεύεται «καὶ ἐκ τοῦ Υἱοῦ» –τὸ διαβόητο ἐκεῖνο Φιλιόκβε (Filioque), ποὺ εἶνε μία ἀπ᾽ τὶς πολλὲς αἱρετικὲς καινοτομίες τοῦ παπισμοῦ–· ἂν θελήσω νὰ μιλήσω ἔτσι, φοβᾶμαι ὅτι δὲν θὰ ὑπάρχουν αὐτιὰ νὰ μ᾽ ἀκούσουν στὰ ὑψηλὰ καὶ μεγάλα αὐτὰ διδάγματα.

Ἡ ἐποχή μας ἐκτιμᾷ μόνο ὅ,τι βλέπει κι ἀκούει, ὅ,τι μπορεῖ νὰ ζυγίσῃ στὴν πλάστιγγα, ὅ,τι εἶνε ὕλη. Μιλάει γιὰ τὰ ὑλικά, τὰ ὁρατά, τὰ αἰσθητά· περὶ οἰκονομικῶν, ἐμπορίου, βιομηχανίας, ἐξελίξεως· περὶ ἐρώτων, γάμων, διαζυγίων· περὶ ἀθλητισμοῦ, ὁμάδων, γηπέδων, ποδοσφαιρικῶν συναντήσεων· περὶ πολιτικῆς, κομμάτων, ἐκλογῶν· περὶ ψυχαγωγίας, μουσικῆς, τουρισμοῦ, ταξιδιῶν… Ἂν ὑπῆρχε τρόπος νὰ μετρήσουμε τὶς λέξεις ποὺ λέγονται ἀπ᾽ τὸ πρωὶ ὣς τὸ βράδυ, ἕνα λεξί-μετρο, θὰ βλέπαμε ὅτι, μέσα στὰ ἑκατομμύρια λέξεις, οὔτε μία δὲν εἶνε γιὰ τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιο. Εἶνε ἐποχὴ ρεαλιστική, ἐποχὴ ἀντιπνευματική. Πῶς λοιπὸν νὰ μιλήσουμε γιὰ Πνεῦμα ἅγιο; Ἀλλὰ θὰ τὸ τολμήσω, ἀγαπητοί μου. Δὲν θὰ μιλήσω μὲ γλῶσσα Βασιλείου καὶ Χρυσοστόμου καὶ Μάρκου Εὐγενικοῦ ὁ ὁποῖος κατακεραύνωσε τὴν παπικὴ δοξασία, δὲν θὰ θεολογήσω, ἀλλὰ κατεβαίνοντας στὸ ἐπίπεδο τοῦ σημερινοῦ ἀνθρώπου θὰ πάρω μόνο μία προφητικὴ εἰκόνα ἀπὸ τὴν Παλαιὰ Διαθήκη. Θ᾽ ἀνοίξω τὸν προφήτη Ἰεζεκιὴλ στὸ κεφάλαιο 47 (μζ΄) καὶ ἀπὸ ᾽κεῖ θὰ σᾶς μεταφέρω ἕνα ὅραμα· ὄχι φανταστικό, ὅπως αὐτὰ ποὺ βλέπουν κάποιοι ὁραματισταὶ τοῦ αἰῶνος μας, ἀλλὰ θεόπνευστο, τὸ ὁποῖο εἶδε ὁ μεγάλος αὐτὸς προφήτης καὶ στὸ ὁποῖο μᾶς δίνει ἀνάγλυφη τὴν εἰκόνα τῶν ἐνεργειῶν καὶ τῶν χαρισμάτων ποὺ φέρνει στὸν κόσμο τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιο.

Φτερὰ ἀγγέλων, ἀγαπητοί μου, πῆραν τὸν προφήτη Ἰεζεκιὴλ καὶ τὸν μετέφεραν στὰ Ἰεροσόλυμα, στὴν πόλι τοῦ Κυρίου. Ἔχει τώρα μπροστά του τὸν περίφημο ναό. Βλέπει ἐκεῖ, ἀπὸ τὴν ἀνατολικὴ πλευρά, γιατὶ πρὸς ἀνατολὰς ἔβλεπε ὁ ναός, νὰ βγαίνουν ἀπὸ τὰ θεμέλιά του νερὰ καὶ νὰ σχηματίζουν ἕνα ῥυάκι. Εὔκολα μποροῦσε νὰ σταθῇ μέσα σ᾽ αὐτό, γιατὶ ἡ στάθμη τοῦ νεροῦ, σὲ μῆκος χιλίων μέτρων, ἔφτανε ὣς τοὺς ἀστραγάλους του. Μετρώντας ἄλλα χίλια μέτρα εἶδε τὸ ῥεῦμα νὰ αὐξάνει, νὰ γίνεται μικρὸ ποτάμι ποὺ ἔφτανε ὣς τοὺς μηρούς του. Στὰ ἑπόμενα χίλια μέτρα ὅμως τὸ ποτάμι μεγάλωσε, ἡ στάθμη του ὑψώθηκε κ᾽ ἔφτασε ὣς τὴ μέση του. Κι ὅταν μέτρησε ἄλλα χίλια μέτρα, τότε πλέον ὁ πο ταμὸς ἀπέκτησε τόσο ὄγκο καὶ εἶχε τόσο βάθος ὥστε σκέπαζε καὶ τὸ στῆθος του καὶ τὸν παρέσυρε· ἔγινε ἀδιάβατος. Ὁ προφήτης ἔμεινε νὰ θαυμάζῃ ἐκστατικός.

Βλέπεις, ἄνθρωπε; τοῦ λέει ὁ Κύριος. Μετὰ τοῦ ἔδειξε τὶς ὄχθες τοῦ ποταμοῦ δεξιὰ κι ἀριστερά, ποὺ καθὼς ποτίζονταν ἀπὸ τὸ ζωογόνο ῥεῦμα εἶχαν ἀναπτύξει πλούσια κι ἀειθαλῆ βλάστησι. Πλῆθος δέντρα ποὺ τὰ κλαδιά τους λύγιζαν ἀπὸ τὸ βάρος τῶν καρπῶν· καὶ τὰ φύλλα τους ἀκόμα ἦταν φάρμακο, θεράπευαν τὶς ἀσθένειες. Ἀπ᾽ ὅπου περνοῦσε ὁ ποταμός, σκόρπιζε ζωὴ καὶ ὑγεία. Κι ὅταν ὁ ποταμὸς ἔφτανε στὶς ἐκβολές, ἡ θάλασσα γέμιζε ψάρια, καὶ πλῆθος ψαρᾶδες ἔρριχναν τὰ δίχτυα τους καὶ ψάρευαν.

Θαυμαστὰ πράγματα ἔβλεπε ὁ Ἰεζεκιήλ. Καὶ ποιά εἶνε ἡ ἑξήγησι τοῦ ὁράματός του; Ἡ ἐξήγησις, ἀγαπητοί μου, εἶνε ἡ σημερινὴ ἡμέρα. Τί εἶδε στὴν ἀρχὴ ὁ προφήτης; Ἕνα ῥυάκι. Ἔτσι ξεκίνησε ἡ πίστι – ἡ Ἐκκλησία μας, σὰν ἕνα ποταμάκι ποὺ πήγασε ἀπὸ τὸ βράχο τοῦ Γολγοθᾶ. Νεράκι μέχρι τὸν ἀστράγαλο, πολὺ μικρὴ τότε σὲ μέλη ἡ Ἐκκλησία μας. Σὰν σήμερα οἱ ἄνθρωποι ποὺ πίστευαν στὸ Χριστὸ ἦταν –μετρῆστε–· οἱ δώδεκα ἀπόστολοι, ἡ Παναγία Μητέρα, οἱ μυροφόρες, μερικοὶ ἀκόμη…· ἑκατὸν εἴκοσι ψυχές (βλ. Πράξ.1,15). Ἀλλὰ τὴν ἅγια αὐτὴ ἡμέρα οἱ ἑκατὸν εἴκοσι ψυχὲς γίνονται πόσες· τρεῖς χιλιάδες (ἔ.ἀ. 2,41). Τὸ ποταμάκι αὐξάνει. Πῶς ἔγιναν τρεῖς χιλιάδες; Μίλησε κάποιος. Ποιός; ὁ Δημοσθένης, ὁ Κικέρων, ἄλλος φιλόσοφος; Ὄχι. Κάποιος ποὺ νίκησε καὶ τὸ Δημοσθένη καὶ τὸν Κικέρωνα καὶ ὅλους τοὺς φιλοσόφους. Τοὺς νίκησε ἡ γλῶσσα ἑνὸς ψαρᾶ, τοῦ Πέτρου. Αὐτὸς στάθηκε μπροστὰ στὸν κόσμο ἐκεῖνο, ἅπλωσε τὰ πνευματικά του δίχτυα, τοὺς κάλεσε σὲ μετάνοια, καὶ πίστεψαν καὶ βαπτίσθηκαν τὴν ἡμέρα αὐτὴ τρεῖς χιλιάδες. Σὲ λίγες μέρες μ᾽ ἕνα νέο κήρυγμά του οἱ τρεῖς χιλιάδες ἔγιναν πέντε χιλιάδες(ἔ.ἀ. 4,4). Καὶ ἔπειτα ἡ Ἐκκλησία βγαίνει ἀπὸ τὰ ὅρια τῆς Παλαιστίνης, ξαπλώνει στὴ Συρία καὶ Μεσοποταμία, στὴ Γαλατία καὶ Μικρὰ Ἀσία, διαβαίνει τὸν Ἑλλήσποντο, φτάνει στὴ Μακεδονία καὶ τὴν Ἤπειρο, κατακλύζει τὴν Ἑλλάδα, περνάει στὰ νησιὰ τοῦ Αἰγαίου, προχωρεῖ πρὸς τὴ ῾Ρώμη, φτάνει στὶς Ἡράκλειες στῆλες, πέρα ἀπὸ τὰ Βρεττανικὰ νησιά…

Τὸ ποταμάκι ἔγινε Ἁλιάκμονας, Δούναβις. Δὲν μπορεῖς νὰ τὸ περιορίσῃς, νὰ τὸ σταματήσῃς. Τὰ μεγάλα ποτάμια σπᾶνε γέφυρες, ὑπερπηδοῦν φράγματα, κατακλύζουν κάμπους. Ἔτσι καὶ τὸ ῥεῦμα τοῦ ἁγίου Πνεύματος ποὺ πήγασε σήμερα. Κι ὅπου περάσῃ ὁ ποταμὸς αὐτός, φέρνει ζωή, ὑγεία, θεραπεία, εὐδαιμονία. Ἡ διδασκαλία τοῦ Χριστοῦ μας ἔχει τὴ δύναμι νὰ κάνῃ τὰ πικρὰ γλυκά, τὴν ὕλη πνεῦμα. Διαβάστε ἱστορία. ῾Ρίξτε ἕνα βλέμμα στὴν Εὐρώπη. Ποιοί κατοικοῦσαν πρῶτα στοὺς δρυμῶνες τῆς Γερμανίας, στὶς πεδιάδες τῆς ῾Ρωσίας, στὶς Ἄλπεις τῆς Ἰταλίας; Ἄγρια φῦλα, βάρβαροι ποὺ ζοῦσαν σὲ σπηλιὲς κ᾽ ἔτρωγαν βελανίδια. Ὅταν πίστεψαν στὸ Χριστὸ καὶ βαπτίσθηκαν, ἀνέπτυξαν πολιτισμό. Καὶ ἂν ἀντιθέτως τὰ τελευταῖα χρόνια συμβαίνουν μεγάλα κακά (πόλεμοι, θεομηνίες, καταστροφές, κ.λπ.), εἶνε ἀκριβῶς διότι ἡ Εὐρώπη διώχνει, σταυρώνει τὸ Χριστό, καὶ ὁ Χριστὸς φεύγει, ἔφυγε ἤδη, ἀπὸ τὴν Εὐρώπη. Ἡ Εὐρώπη ἀφήνει τὸ πνεῦμα καὶ ξαναγυρίζει στὴν ὕλη.

Ἂν θέλετε νὰ δῆτε τὸ ζωογόνο ῥεῦμα τοῦ Χριστιανισμοῦ σήμερα, μὴν πᾶτε στὴν Εὐρώπη· πηγαίνετε στὴν Ἀφρική, ὅπου οἱ ἰθαγενεῖς πιστεύουν στὸ Χριστό. Σήμερα ποιός ἀπὸ μᾶς συγκινεῖται; ἂν πᾶτε ὅμως στὴν Οὐγκάντα, θὰ δῆτε αὐτοὺς ποὺ πιστεύουν στὸ Χριστὸ νὰ δακρύζουν. Λένε, ἀγαπητοί μου, ὅτι κοντὰ στὸ Νεῖλο ἦταν μιὰ φυλὴ ἀνθρωποφάγων. Εἶχαν ἐκεῖ ἕνα βράχο, πάνω στὸν ὁποῖο ἔσπαζαν τὰ κρανία τῶν ἀνθρώπων καὶ ἔτρωγαν τὰ μυαλά. Ὅταν ὅμως πίστεψαν στὸ Χριστό, τὸ βράχο ἐκεῖνον τοῦ αἵματος τὸν σκάλισαν καὶ τὸν ἔκαναν κολυμβήθρα στὴν ὁποία βάπτιζαν τὰ παιδιά τους! Αὐτοὶ ἀπὸ τὴν ὕλη πήγαν στὸ πνεῦμα.

Ἐμεῖς δυστυχῶς σήμερα δὲν ἔχουμε δάκρυ. Ὁ νοῦς μας δὲν εἶνε ἐδῶ. Ἂς τὸ ὁμολογήσουμε, ἀδέρφια μου, ἂς τὸ ὁμολογήσουμε εἰλικρινῶς· τὰ κορμιά μας μόνο εἶνε ἐδῶ, τὸ πνεῦμα – ἡ ψυχή μας εἶνε ἀλλοῦ· ἄλλοι τρέχουν σὲ ἐργασίες, ἄλλοι στὸ ἐμπόριο, ἄλλοι σὲ αἰσχροὺς ἔρωτες…. Τὸ πνεῦμα μας λείπει.

Ὦ Πνεῦμα ἅγιο, ὅπως ἦρθες στοὺς ἁγίους ἀποστόλους, ἔλα καὶ σ᾽ ἐμᾶς. Ἔλα στοὺς ἀρχιερεῖς καὶ σ᾽ ὅλους τοὺς κληρικούς μας, στοὺς κήρυκες καὶ θεολόγους μας. Πνεῦσε ἀπὸ τὰ παλάτια μέχρι τὶς καλύβες, σὲ ἄρχοντες καὶ λαό. Νὰ γίνῃ πάλι ἡ χώρα μας μιὰ χώρα ἱεραποστολική. Νὰ τὸ καταλάβουμε ὅλοι, ὅτι χωρὶς Πνεῦμα ἅγιο δὲν ὑπάρχει πνευματικὴ ζωή. Ἀκούγοντας σήμερα τὴ θεία λειτουργία ὅλοι γονατιστοὶ καὶ μὲ δάκρυα ἂς παρακαλέσουμε τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιο, νὰ ἔρθῃ πάλι στὴν πατρίδα μας, νὰ γίνουμε ἔθνος πνευματικό, ἅγιο, πρὸς δόξαν τῆς ἁγίας Τριάδος· ἀμήν.

(†) ἐπισκόπου Φλωρίνης Αὐγουστῖνου Καντιώτη

Advertisement

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s