ΑΓΙΑΣ ΜΕΓΑΛΟΜΑΡΤΥΡΟΣ ΕΥΦΗΜΙΑΣ. 11 Ιουλίου

Μνήμη τοῦ θαύματος τῆς Δ΄ Οἰκουμενικῆς Συνόδου

Αγια Ευφημια

Σήμερα, ἀδελφοί μου, ἡ Ἐκκλησία τιμᾷ τὴν ἁγία μεγαλομάρτυρα Εὐφημία. Ἡ μνήμη της βέβαια εἶνε τὸ Σεπτέμβριο. Θαυμάζεις ἐκεῖ, πῶς ἀγωνίστηκε ἐναντίον τοῦ Διοκλητιανοῦ, ἐναντίον τῶν εἰδωλολατρῶν· θαυμάζεις πῶς μαρτύρησε. Οἱ ἀγῶνες της ὅμως δὲν σταματοῦν ἐκεῖ. Χρόνια ἀργότερα ἔκανε ἕναν ἄλλο ἀγῶνα καὶ πάλι νίκησε. Ἔκανε ἕνα μεγάλο θαῦμα. Αὐτὸ τιμοῦμε σήμερα.

Πέρασαν, ἀγαπητοί μου, 170 χρόνια ἀπὸ τὸ μαρτύριο τῆς ἁγίας Εὐφημίας. Οἱ διωγμοὶ εἶχαν πλέον σταματήσει. Ἡ Ἐκκλησία ὅμως βρισκόταν τότε σὲ ἀγῶνα δογματικό, ὁ ὁποῖος τὴν ὡδήγησε νὰ διατυπώσῃ τὸ δόγμα, τὴ διδασκαλία της. Τὸ μεγάλο ζήτημα, ποὺ ἀπασχολοῦσε τοὺς πιστοὺς τὴν περίοδο ἐκείνη, ἦταν ἡ διδασκαλία γιὰ τὸ Θεανδρικὸ πρόσωπο τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ. Ἡ Ἐκκλησία κήρυττε, ὅτι ὁ Χριστὸς εἶνε Θεὸς καὶ ἄνθρωπος. Ἀλλὰ πολλοί, καὶ μέχρι σήμερα, δὲν θέλουν νὰ τὸ ἐννοήσουν. Παραδέχονται τὸ Χριστὸ σὰν ἕνα ποιητή, σὰν ἕνα φιλόσοφο, σὰν ἕνα κοινωνιολόγο, σὰν ἕναν ἐπαναστάτη. Τὸν ὑψώνουν πολὺ ψηλά· ἀλλὰ δὲν θέλουν νὰ ὁμολογήσουν, ὅτι ὁ Χριστὸς εἶνε Θεός. Αὐτὸ λοιπὸν ἀκριβῶς, τὸ δόγμα τῆς θεότητος τοῦ Χριστοῦ ποὺ κηρύττει ἡ Ἐκκλησία, ἦταν ἡ πέτρα τοῦ σκανδάλου καὶ γύρω ἀπὸ αὐτὸ δόθηκαν οἱ μεγάλες μάχες τῶν ἁγίων πατέρων μας. Ἐναντίον τοῦ δόγματος αὐτοῦ παρουσιάστηκαν τρία μεγάλα θηρία, τρεῖς μεγάλοι αἱρετικοί, ποὺ ἤθελαν νὰ κλονίσουν τὴν ἀλήθεια αὐτή.

Ὁ πρῶτος ἦταν ὁ Ἄρειος, ποὺ δὲν παραδεχόταν τὴ θεότητα τοῦ Χριστοῦ καὶ ἔλεγε, ὅτι ἦταν ἐποχὴ κατὰ τὴν ὁποία δὲν ὑπῆρχε ὁ Χριστὸς καὶ ὅτι ὁ Χριστὸς δὲν εἶνε Θεός.

Μετὰ παρουσιάστηκε ἕνας ἄλλος αἱρετικός, ὁ Νεστόριος, ὁ ὁποῖος δὲν παρεδεχόταν τὴν ἕνωσι θεότητος καὶ ἀνθρωπότητος, ἐχώριζε ὀξέως ἀνθρωπότητα καὶ θεότητα.

Καὶ ἔπειτα παρουσιάστηκε ὁ Εὐτυχής, ποὺ ἦταν ἀρχιμανδρίτης καὶ ἡγούμενος μοναστηριοῦ. Αὐτὸς κήρυξε, ὅτι ἡ θεία φύσις τοῦ Χριστοῦ ἀπορρόφησε τὴν ἀνθρωπίνη, ὅτι μέσα στὸ Χριστὸ ὑπῆρχε μόνο ἡ θεότης, καὶ ὅτι τὸ σῶμα τοῦ Χριστοῦ ἦταν διαφορετικὸ ἀπ᾿ τὸ δικό μας. Αὐτὸ ἀποτελοῦσε βλασφημία, ποὺ ἐμείωνε τὸ θεανδρικὸ πρόσωπο τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ.

Σᾶς κουράζω λιγάκι, ἀλλὰ θὰ δῆτε, ὅτι καὶ οἱ νέες αἱρέσεις, ποὺ παρουσιάζονται τώρα μὲ μεγάλες κατακτήσεις στὸν κόσμο, ἐὰν τὶς ἀναλύσουμε, θὰ δοῦμε, ὅτι μέσα τους ὑπάρχει καὶ ὁ Ἄρειος, καὶ ὁ Νεστόριος, καὶ ὁ Εὐτυχής, καὶ κάθε παλιὸς αἱρετικός. Ἐναντίον τῆς αἱρέσεως τοῦ Εὐτυχοῦς ἀγωνίσθηκαν οἱ πατέρες. Στὴ Χαλκηδόνα, ὅπου ὑπῆρχε μεγαλοπρεπὴς ναὸς τῆς ἁγίας Εὐφημίας, ἐπὶ Πουλχερίας τῆς βασιλίσσης, συνῆλθε ἡ Τετάρτη Οἰκουμενικὴ Σύνοδος. Συνῆλθαν 630 ἅγιοι πατέρες, τῶν ὁποίων τὴ μνήμη ἑορτάζουμε κάθε χρόνο τὸ μῆνα Ἰούλιο τὴν Κυριακὴ τῶν πατέρων. Τότε διατυπώθηκε τὸ δόγμα τῶν δύο φύσεων τοῦ Ἰησοῦ Χριστοῦ· τότε οἱ πατέρες ἀνέπτυξαν τὴν ὑγιᾶ διδασκαλία καὶ κατεδίκασαν τὸ φρόνημα τῆς πλάνης. Τί εἶπαν; Σᾶς ἀναφέρω ἕνα παράδειγμα, ποὺ ἔφερε ὁ ἅγιος Κύριλλος Ἀλεξανδρείας, ἕνας ἐκ τῶν προμάχων τοῦ ὀρθοδόξου δόγματος. Ἂν πάρῃς ἕνα σίδερο καὶ τὸ βάλῃς στὸ καμίνι, θὰ τὸ δῇς νὰ γίνεται κατακόκκινο. Ἀλλ᾿ ἐνῷ τὸ σίδερο ἑνώθηκε μὲ τὴ φωτιά, δὲν παύει νὰ εἶνε σίδερο· ἁπλῶς ἀπὸ μαῦρο ἔγινε κόκκινο. Καὶ ἡ φωτιὰ ὅμως, μολονότι ἑνώθηκε μὲ τὸ σίδερο καὶ δὲν μπορεῖς νὰ τὰ ξεχωρίσῃς, ἐν τούτοις δὲν παύει νὰ εἶνε φωτιά. Κάπως ἔτσι, ἀγαπητοί μου, εἶνε καὶ στὸ πρόσωπο τοῦ Χριστοῦ. Τὸ σίδερο εἶνε ἡ ἀνθρωπίνη φύσις, ἡ φωτιὰ εἶνε ἡ θεότης· τὰ δυὸ αὐτὰ ἑνώθηκαν.

καὶ ἔτσι ὁ Χριστὸς παρουσιάστηκε ὡς Θεάνθρωπος· ἡ ὕλη ἑνωμένη μὲ τὸ πνεῦμα, ὁ ἄνθρωπος ἑνώθηκε μυστηριωδῶς μὲ τὸ Θεό. Ἀδελφοί μου, δὲν θέλω νὰ σᾶς κουράσω ὁμιλῶν δογματικῶς. Θὰ ἦταν εὐχάριστο ὁ ἱεροκήρυκας νὰ ὁμιλῇ ἐπάνω στὰ δόγματα, νὰ ἀναλύῃ τὸ Σύμβολο τῆς πίστεώς μας. Ἀλλὰ δυστυχῶς οἱ Χριστιανοί μας θέλουν εὔκολη τροφή, ἔχουν ἀνάγκη ἀπὸ τὸ ἀλφαβητάριο τῆς πίστεως. Ἐπανερχόμεθα λοιπὸν καὶ λέμε· Ἡ Χαλκηδόνα διχάστηκε σὲ δύο παρατάξεις. Ἡ μία ἦταν μὲ τὸν ἅγιο Κύριλλο τὸν πατριάρχη Ἀλεξανδρείας, μὲ τοὺς ὀρθοδόξους, καὶ ἡ ἄλλη μὲ τὸν αἱρετικὸ τὸν Εὐτυχῆ. Ὁ πολὺς λαός, ὁ ἁπλοϊκός, δὲν μποροῦσε νὰ συλλάβῃ τὰ νοήματα αὐτά. Ἀμφιταλαντεύονταν, καὶ ἡ πίστι τους κινδύνευε. Τότε τὴ διαφορὰ αὐτὴ τῆς πίστεως τὴν ἔλυσε ἡ ἁγία Εὐφημία. Πῶς;

Ἐσῴζετο ἐκεῖ τὸ λείψανο τῆς ἁγίας Εὐφημίας. Ἑκατὸν ἑβδομήντα χρόνια βρισκόταν μέσα στὸ ναό της στὴ Χαλκηδόνα. Συμφώνησαν λοιπὸν οἱ δύο παρατάξεις νὰ γράψουν τὶς πεποιθήσεις τους σὲ δύο βιβλία, σὲ ἕνα τὶς ἰδέες τῶν ὀρθοδόξων καὶ σὲ ἄλλο τῶν αἱρετικῶν. Τὰ δύο βιβλία τὰ ἔβαλαν μέσα στὴ λάρνακα, τὴν θήκη δηλαδὴ τοῦ ἱεροῦ λειψάνου, ἐπάνω στὸ στῆθος τῆς ἁγίας. Κατόπιν ἔκαναν προσευχὴ καὶ ἀγρυπνία τρία ἡμερόνυκτα ὅλος ὁ λαὸς τῆς Χαλκηδόνος μὲ νηστεία. Παρακαλοῦσαν τὴν ἁγία Εὐφημία νὰ ἀπαντήσῃ. Φρουροῦσαν δὲ τὸ ἱερὸ λείψανο κληρικοὶ καὶ ἀπὸ τὶς δύο παρατάξεις. Καὶ ὅταν τὴν τρίτη ἡμέρα ἄνοιξαν τὴ λάρνακα, τότε εἶδαν τὸ θαῦμα. Τὸ βιβλίο τῶν αἱρετικῶν ἦταν κάτω ἀπὸ τὰ πόδια τῆς ἁγίας, ἐνῷ τὸ βιβλίο τῶν ὀρθοδόξων ἦταν στὰ χέρια της, ἐπάνω στὸ στῆθος, ἐπάνω στὴν καρδιὰ τῆς ἁγίας!

Ἔτσι ἀποδείχθηκε θαυματουργικά, ὅτι ἡ πίστι τῶν ὀρθοδόξων εἶνε ἡ ἀληθινή. –Μὰ τί πράγματα εἶνε αὐτά; Τί μᾶς λὲς τώρα; Αὐτὰ εἶνε συναξάρια… Συναξάρια; Ἐδῶ εἶνε γραμμένα. Τὸ ἀπολυτίκιο τῆς ἁγίας λέει· «Λίαν εὔφρανας τοὺς ὀρθοδόξους». Ἁγία Εὐφημία, λέει, πολὺ ἐχαροποίησες τοὺς ὀρθοδόξους. «Καὶ κατῄσχυνας τοὺς κακοδόξους», ἐντρόπιασες τοὺς αἱρετικούς. Καὶ μὲ τὸ θαῦμα αὐτό, ποὺ ἔκανες, «τῆς Τετάρτης Συνόδου ἐκύρωσας ἃ οἱ πατέρες καλῶς ἐδογμάτισαν», ἐπισφράγισες αὐτὰ ποὺ οἱ ἅγιοι πατέρες διετύπωσαν μὲ σοφία. Ὥστε τὸ θαῦμα αὐτὸ τὸ βεβαιώνει ἡ ἁγία μας Ἐκκλησία, τὸ ἀναφέρει καὶ τὸ ἀπολυτίκιο τῆς ἁγίας. Δὲν ξέρω τί θὰ γίνῃ. Ἐγὼ τοὐλάχιστον δὲν θὰ γίνω ποτὲ μοντέρνος ἱεροκήρυκας καὶ θεολόγος. Θὰ ἐξακολουθήσω νὰ πιστεύω, καὶ δὲν θὰ διδάσκω ἄλλα ἀπὸ ἐκεῖνα ποὺ διδάσκει ἡ ἁγία μας Ἐκκλησία. Ἐὰν ἐσεῖς δὲν πιστεύετε καὶ δὲν παραδέχεστε τὴ διδασκαλία τῆς Ἐκκλησίας, ἐγὼ θὰ κρατήσω τὰ πάτρια καὶ μαζὶ μὲ ὅλους τοὺς πιστοὺς θὰ πιστεύουμε στὰ συναξάρια, στοὺς βίους τῶν ἁγίων, στὰ θαύματα, στὰ ἱερὰ λείψανα, στὶς σκιὲς τῶν ἁγίων καὶ στὴ μνήμη των.

Δύο λέξεις ἀκόμα καὶ τελείωσα. Δυστυχῶς αὐτὴ ἡ αἵρεσις τοῦ μονοφυσιτισμοῦ (ἔτσι ὀνομάζεται ἡ αἵρεσις τοῦ Εὐτυχοῦς ποὺ στηλιτεύει ἡ Ἐκκλησία σήμερα), δυστυχῶς δὲν ἐξέλιπε τελείως. Λείψανα αὐτῆς τῆς μεγάλης αἱρέσεως, ποὺ συνεκλόνισε τὸ σκάφος τῆς Ἐκκλησίας, ὑπάρχουν μέχρι σήμερα. Εἶνε περίπου δεκαπέντε ἑκατομμύρια. Εἶνε κυρίως οἱ Ἀρμένιοι, οἱ Ἀβησσυνοὶ καὶ οἱ Κόπται τῆς Αἰγύπτου. Ἔχουν καὶ δικά τους πατριαρχεῖα. Γιατὶ ἀκριβῶς δὲν παραδέχονται τὴν ἀπόφασι τῆς Τετάρτης Οἰκουμενικῆς Συνόδου καὶ ξεκόπηκαν ἀπὸ τὴν Ἐκκλησία. Ὅλα τὰ ἄλλα ποὺ διδάσκει ἡ Ὀρθοδοξία μας μέχρι τὴν Τετάρτη Οἰκουμενικὴ Σύνοδο, καὶ οἱ Ἀρμένιοι καὶ οἱ Ἀβυσσυνοὶ καὶ οἱ Κόπται τὰ παραδέχονται· οἱ δὲ Ἀρμένιοι καὶ οἱ Ἀβησσυνοὶ εἶνε καὶ ἔθνη μαρτυρικά. Ἐν τούτοις μᾶς χωρίζει μία διαφορά· καὶ ἡ διαφορὰ εἶνε ἀκριβῶς αὐτὴ τῆς σημερινῆς ἡμέρας. Τὰ ὑπογράφουν ὅλα τὰ μέχρι τότε· ἀλλ᾿ ἀπὸ ᾿κεῖ καὶ ἔπειτα σταματοῦν. Καὶ μέχρι σήμερα δὲν θέλουν νὰ δεχθοῦν τὴν Τετάρτη καὶ τὶς ἄλλες Οἰκουμενικὲς Συνόδους. Ἰδού ἡ διαφορά μας.

Ὥστε ἡ σημερινὴ ἡμέρα μᾶς φέρνει στὸ νοῦ τοὺς Κόπτας τῆς Αἰγύπτου, τοὺς Ἀρμενίους καὶ τοὺς Ἀβησσυνούς. Καὶ θὰ παρακαλέσω πολύ, σήμερα ποὺ εἶνε ἡ μνήμη τῆς ἁγίας Εὐφημίας, ποὺ ἐκύρωσε θαυματουργικῶς τὴν Τετάρτη Οἰκουμενικὴ Σύνοδο, νὰ προσευχηθοῦμε ὅλοι γι᾿ αὐτούς, καὶ νὰ κάνῃ τὸ μεγάλο θαῦμα της ἡ ἁγία, ὅλοι αὐτοὶ νὰ ἐπιστρέψουν στὴν Ὀρθοδοξία καὶ νὰ ὑπογράψουν τὸν τόμο αὐτοῦ τοῦ ὀρθοδόξου δόγματος· νὰ συμφωνήσουν μὲ τὴν ἁγία μας Ἐκκλησία, εἰς τρόπον ὥστε νὰ μὴ μᾶς χωρίζῃ τίποτε ἀπὸ τὰ εὐγενῆ αὐτὰ ἔθνη –διότι εἶνε ὄντως εὐγενῆ ἔθνη– καὶ νὰ εὐχηθοῦμε στὸν Θεὸ «ὑπὲρ …τῆς τῶν πάντων ἑνώσεως». Εἶνε καθῆκον μας ἱερό, τὰ ἔθνη αὐτά, ποὺ ἔφυγαν λόγῳ τῆς αἱρέσεως τοῦ Εὐτυχοῦς, νὰ ἐπανέλθουν στοὺς κόλπους τῆς ἁγίας καὶ μεγάλης μας μητρὸς Ἐκκλησίας.

(†) ἐπισκόπου Φλωρίνης Αὐγουστῖνου Καντιώτη

Advertisement

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s