ΑΓΙΟΥ ΔΗΜΗΤΡΙΟΥ ΤΟΥ ΜΥΡΟΒΛΗΤΟΥ ΤΡΙΤΗ 26-10-2021

Αγιος Δημητριος

Ἀγάπη, μῖσος, νίκη

«Ταῦτα ἐντέλλομαι ὑμῖν, ἵνα ἀγαπᾶτε ἀλλήλους» (Ἰω. 15,17)

Σήμερα, ἀγαπητοί μου, εἶνε ἑορτὴ καὶ πανήγυρις, ἑορτάζει ὁ μεγαλομάρτυς ἅγιος Δημήτριος. Ἑορτάζουν πολλοὶ ναοὶ καὶ ἐξωκκλήσια καὶ χιλιάδες ἄντρες καὶ γυναῖκες, ποὺ φέρουν τὸ ὄνομά του. Πάνω ἀπ᾽ ὅλους γιορτάζει ἡ Θεσσαλονίκη μας ποὺ ἔχει πολιοῦχο τὸν ἅγιο Δημήτριο. Πανελλήνιος ἑορτὴ λοιπόν. Νὰ ποῦμε τὸν βίο τοῦ ἁγίου; Τὸν ξέρουν καὶ τὰ μικρὰ παιδιά. Γι᾿ αὐτὸ θὰ συνδυάσω τὴν ἑρμηνεία τοῦ εὐαγγελίου μὲ τὸν βίο τοῦ ἁγίου. Ἀκούσατε τί μᾶς λέει τὸ εὐαγγέλιο; Ἂν θέλαμε νὰ τὸ συνοψίσουμε, θὰ σημειώναμε 3 λέξεις· ἀγάπη, μῖσος, νίκη. Ἀρκοῦν αὐτές.

Ἀγάπη. Πῶς ἀρχίζει τὸ εὐαγγέλιο; «Ταῦτα ἐντέλλομαι». Τί θὰ πῇ «ἐντέλλομαι»; Διατάζω. Ποιός διατάζει; Τὸ παιδὶ ὑπακούει στὸν πατέρα, ὁ μαθητὴς στὸ δάσκαλο, ὁ ἀσθενὴς στὸ γιατρό, ὁ στρατιώτης στὸ στρατηγό. Ὅλο ἐντολὲς εἶνε αὐτὴ ἡ κοινωνία. Ἂν δὲν θέλῃς ἐντολές, ἄντε σ᾽ ἕνα ξερονήσι, νὰ ζήσῃς μόνος· ἐφ᾽ ὅσον ζῇς μέσα σὲ κοινωνία, θὰ πειθαρχήσῃς. Ἀλλὰ τί εἶνε ὁ πατέρας ἢ ὁ δάσκαλος ἢ ὁ γιατρὸς ἢ ὁ στρατηγὸς ἢ κι ὁ βασιλιᾶς μπροστὰ στὸ Χριστὸ τὸν Ἀφέντη μας; Καὶ αὐτοὺς μὲν τοὺς ὑπακοῦμε, ἀλλὰ παραπάνω ἀπὸ αὐτοὺς εἶνε ἡ ἐντολὴ τοῦ Χριστοῦ μας. Καὶ τί λέει ἡ ἐντολή του· «Ἐντέλλομαι ὑμῖν, ἵνα ἀγαπᾶτε ἀλλήλους», ν᾽ ἀγαπᾷ ὁ ἕνας τὸν ἄλλο (Ἰω.15,17).

Ὑπάρχει, ἀγαπητοί μου, ἄλλη ἐντολὴ ἀνώτερη; Ὅποιος ἀγαπάει, κακὸ δὲν κάνει. Παράδειγμα ἡ μάνα. Μπορεῖ ποτὲ ἡ μάνα νὰ θέλῃ ἢ νὰ κάνῃ κακὸ στὸ παιδί; Καὶ ὅταν ἀκόμα ἀναγκάζεται νὰ τὸ δείρῃ, πονάει πρῶτα αὐτὴ κ᾽ ἔπειτα τὸ παιδί. Ὅπως λοιπὸν ἡ μάνα, ἔτσι κ᾽ ἐμεῖς. Ἂν εἴχαμε τὴν ἀγάπη τῆς μάνας, τὴν ἀγάπη τοῦ Χριστοῦ, τότε ἡ γῆ αὐτὴ ποὺ κατοικοῦμε θὰ ἦταν παράδεισος. Γιατὶ αὐτὴ ἡ γῆ, ἂν καλλιεργηθῇ σωστά, φτάνει –τὸ λένε ἐπιστήμονες– νὰ θρέψῃ τριπλάσιο πληθυσμό. Ἂν ὅλα τὰ ἔθνη εἴχαμε τὴν ἀγάπη ἀναμεταξύ μας, ἀνεξαρτήτως χρώματος ἐθνότητος κοινωνικῶν καταστάσεων, σήμερα θὰ βασίλευε εἰρήνη· τὰ δικαστήρια θὰ εἶχαν κλείσει, οἱ δικηγόροι θὰ ἄλλαζαν ἐπάγγελμα, οἱ φυλακὲς θὰ γίνονταν σχολειά, ὁ πόλεμος θὰ εἶχε σβήσει. Ἐνῷ τώρα, ὁ Θεὸς νὰ φυλάῃ! Δὲν θέλω νὰ σᾶς λυπήσω, ἀλλὰ τὰ σημάδια δὲν εἶνε καλά. Ἐμεῖς, ποὺ ἄσπρισαν τὰ μαλλιά μας, ποὺ ἀνεβήκαμε στὰ ψηλὰ βουνὰ καὶ πολεμήσαμε καὶ ὑποφέραμε, ξέρουμε τί θὰ πῇ πόλεμος – ἡ νέα γενεὰ δὲν ξέρει.

Ὁ πόλεμος δὲν εἶνε «νὰ σπᾷς ἀβγὰ νὰ κάνῃς ὀμελέττα», εἶνε φοβερὸ πρᾶγμα. Εἴδαμε τὸν Πρῶτο Παγκόσμιο Πόλεμο, εἴδαμε τὸν Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο· ἂς παρακαλέσουμε τὸ Θεὸ νὰ μὴ δοῦμε τρίτο παγκόσμιο πόλεμο, γιατὶ αὐτὸς θά ᾽νε ὁ τελευταῖος, ἡ καταστροφὴ καὶ πανωλεθρία ὅλης τῆς ἀνθρωπότητος. Κι αὐτὰ γιατί; Διότι ὅλοι, καὶ κόκκινοι καὶ πράσινοι καὶ ἄσπροι καὶ μαῦροι καὶ ὅλα τὰ ἔθνη, κλείσαμε τ᾽ αὐτιά μας καὶ δὲν ἀκοῦμε τὸ Χριστὸ ποὺ μᾶς λέει «ἀγαπᾶτε».

Ὁ ἅγιος Δημήτριος ὅμως ἐξετέλεσε – ἐφήρμοσε τὴν ἐντολὴ αὐτή. Ἦταν ὅλος ἀγάπη, ἀγαποῦσε. Ἦταν ἀξιωματικός, ἀλλ᾽ ὄχι μὲ βούρδουλα γιὰ νὰ χτυπάῃ. Ἦταν εὐγενής. Πολλοὶ ἀξιωματικοὶ ἦταν τότε στὴ Θεσσαλονίκη, ἀλλ᾽ αὐτὸς ὑπερεῖχε ἀπ᾽ ὅλους· ὄχι μόνο στὴν ἀνδρεία, στὴ μόρφωσι, στὴν τεχνικὴ ἐκπαίδευσι, ἀλλὰ πρὸ παντὸς στὴν εὐγένεια. Οἱ στρατιῶτες τὸν λάτρευαν. Γιατὶ ἀγαποῦσε στρατιῶτες, συναδέλφους, τὸ βασιλιᾶ, ὅλο τὸν κόσμο. Μέσα στὴν καρδιά του δὲν ὑπῆρχε μῖσος. Πάνω ἀπ᾽ ὅλους ὅμως ἀγαποῦσε τὸ Χριστό, ὁ Χριστὸς βασίλευε στὴν καρδιά του. Καὶ ἀπόδειξις τὸ ἑξῆς. Ἡ Θεσσαλονίκη δὲν ἦταν τότε ὅπως εἶνε τώρα. Στοὺς ἑκατὸ κατοίκους οἱ ἐνενήντα ἦταν εἰδωλολάτρες καὶ οἱ δέκα μόνο Χριστιανοί. Καὶ ὁ ἅγιος Δημήτριος στενοχωριόταν γι᾽ αὐτό. Καὶ τί ἔκανε; Ἔβγαινε κάθε μέρα στὴν παραλία, στὶς φτωχοσυνοικίες, παντοῦ, καὶ μὲ τὸ καλό του παράδειγμα, τὰ λόγια, τὴν προσευχὴ καὶ τὰ δάκρυά του ἔπειθε κάθε μέρα ἕναν εἰδωλολάτρη νὰ γίνῃ Χριστιανὸς καὶ τὸν βάπτιζε. Τὸ εἶχε τάμα. Ἔτσι σχηματίστηκε γύρω του καὶ μία ἕνωσι νέων ποὺ διακρίνονταν γιὰ τὴν πίστι καὶ ἀγάπη τους στὸ Χριστό.

Ἀλλ᾽ ἐνῷ αὐτὸς εἶχε ἀγάπη, κάποιοι ἄλλοι εἶχαν μῖσος. Αὐτὸς ἀγαποῦσε, ἐκεῖνοι μισοῦσαν. Ποιοί ἦταν; οἱ Ἑβραῖοι καὶ οἱ εἰδωλολάτρες· ἄκουγαν τὸ ὄνομα τοῦ Χριστοῦ κ᾽ ἔβγαζαν ἀφροὺς ἀπὸ τὸ στόμα, ἤθελαν εἰ δυνατὸν νὰ πνίξουν, ν᾽ ἀφανίσουν τὸ χριστιανικὸ ὄνομα. Ὅπως τὰ νυκτόβια πουλιὰ (νυχτερίδες, κουκουβάγιες) δὲν θέλουν τὸ φῶς, ἔτσι αὐτοὶ μισοῦσαν τὸ Χριστὸ καὶ τοὺς Χριστιανούς, ὅπως λέει σήμερα τὸ εὐαγγέλιο (βλ. Ἰω. 15,18). Προπαντὸς ἤθελαν νὰ χτυπήσουν τὸν ἅγιο Δημήτριο. Καὶ δόθηκε εὐκαιρία. Ὅταν ἦρθε στὴ Θεσσαλονίκη ὁ εἰδωλολάτρης αὐτοκράτορας Μαξιμιανός, παρουσιάστηκαν σ᾽ αὐτὸν καὶ τοῦ εἶπαν· Βασιλιᾶ, χανόμαστε! ἂν ἀφήσῃς τὸ Δημήτριο στὸ ἀξίωμά του καὶ ἐλεύθερο, δὲν θὰ μείνῃ οὔτε ἕνας εἰδωλολάτρης ἢ Ἑβραῖος, ὅλη ἡ Θεσσαλονίκη θὰ γίνουν Χριστιανοί, θὰ τοὺς βαφτίσῃ ὅλους στὸ ὄνομα τοῦ Χριστοῦ. Συλλαμβάνουν λοιπὸν τὸν ἅγιο Δημήτριο, τὸν ὁδηγοῦν μπροστὰ στὸ βασιλιᾶ, κι αὐτὸς τὸν ρωτάει· –Εἶσαι Χριστιανός; (τώρα ἡ Χριστιανικὴ ἰδιότητα δὲν στοιχίζει τίποτα, ἀλλὰ κάποτε θά ᾽ρθῃ ὥρα ποὺ μέσα σὲ χίλιους εἶνε ζήτημα ἂν δέκα θὰ ποῦν «Εἶμαι Χριστιανός»). Στὴν ἐρώτησι «Εἶσαι Χριστιανός;», ἂν ὁ ἅγιος Δημήτριος ἔλεγε Ὄχι, θὰ εἶχε ὅλα τὰ μεγαλεῖα καὶ θὰ ὑψωνόταν σὲ ἀκόμη μεγαλύτερα ἀξιώματα. Αὐτὸς ἀπήντησε –Ναί. –Δὲν μετανοεῖς; –Ὄχι. –Σοῦ δίνω προθεσμία τρεῖς ἡμέρες. –Ὄχι τρεῖς, βασιλιᾶ· καὶ τριακόσες ἡμέρες νὰ μοῦ δώσῃς, δὲν ἀλλάζω· θὰ μείνω καὶ θὰ πεθάνω Χριστιανός. Τοῦ ξηλώνουν ἀμέσως τὰ γαλόνια, τοῦ ἀφαιροῦν ὅλα τὰ διακριτικὰ τοῦ ἀξιώματος, τὸν καθαιροῦν ἐπὶ τόπου καί, ἀπὸ στρατηγὸς ποὺ ἦταν, γίνεται ὑπόδικος. Τὸν δένουν, τὸν βάζουν μέσ᾽ στὶς φυλακές (ποὺ σῴζονται. Διότι στὸν Ἅγιο Δημήτριο ἡ φωτιὰ τὰ ἔκαψε ὅλα, μὰ δὲν ἔκαψε τὴ φυλακή του, τὴ σεβάστηκε. Κατεβῆτε ἐκεῖ, νὰ δῆτε τὸ σκοτεινὸ μέρος ποὺ ἦταν κλεισμένος ὁ ἅγιος τρεῖς μῆνες).

Καὶ τί συνέβη; Μὲ τὴν παρουσία τοῦ αὐτοκράτορος γίνονταν τελετὲς μεγάλες στὴν πόλι. Πηγαίνει τότε στὴ φυλακὴ ὁ Νέστωρ, ἕνα παιδὶ 17 ἐτῶν ἀπὸ ἐκεῖνα ποὺ εἶχε κατηχήσει καὶ βαπτίσει ὁ ἅγιος Δημήτριος. –Τί θέλεις, παιδί μου; –Δὲν ὑποφέρω, δάσκαλε· στὸ στάδιο παρουσιάστηκε ἕνας ἄντρας τρία μέτρα, ἕνα βουνὸ ἀπὸ σάρκες, καὶ προκαλεῖ, ὅποιος Χριστιανὸς μπορεῖ νὰ παλέψῃ μαζί του. Θέλω νὰ πολεμήσω μαζί του, ἀλλὰ ἦρθα νὰ πάρω τὴν εὐχή σου. Ἔχω τὴν εὐλογία σου;

Ὁ ἅγιος Δημήτριος προσευχήθηκε, τὸν σταύρωσε μὲ τὸ σταυρὸ τοῦ Κυρίου καὶ λέει· –Πήγαινε, παιδί μου· καὶ τὸν Λυαῖον νικήσεις καὶ ὑπὲρ Χριστοῦ μαρτυρήσεις. Καὶ ὄντως ἔτσι ἔγινε. Πῆγε στὸ στάδιο. Κι ὅταν εἶπαν, –Ποιός θέλει νὰ παλέψῃ μὲ τὸ Λυαῖο; ὁ Νέστωρ φώναξε· –Ἐγώ. Τὸν εἶδαν νεαρό, καὶ τὸν περιγέλασαν βέβαιοι ὅτι θὰ νικηθῇ. Ἀλλὰ μόλις δόθηκε τὸ σύνθημα, ὁ νεαρὸς φωνάζει «Θεὲ τοῦ Δημητρίου, βοήθει μοι», ὁρμᾷ σὰν βέλος πάνω στὸν σιδηρόφρακτο γίγαντα, τὸν χτυπάει κατάκαρδα μὲ τὸ μικρὸ μαχαίρι του καὶ τὸν ῥίχνει κάτω μὲ γδοῦπο. Ὅλο τὸ στάδιο ἀλάλαξε. Ἡ φωνὴ ἐκείνη μαρτύρησε, ὅτι ὁ Νέστωρ εἶνε Χριστιανός. Ἀμέσως τὸν συλλαμβάνουν. Μὲ διαταγὴ τοῦ Μαξιμιανοῦ πηγαίνουν στὴ φυλακὴ καὶ τρυποῦν μὲ λόγχες τὸν ἅγιο Δημήτριο στὴν πλευρά, καὶ ἀποκεφαλίζουν τὸν ἅγιο Νέστορα μὲ ξίφος. Ὅπου ἔπεσε τὸ αἷμα τοῦ ἁγίου Δημητρίου –δὲν εἶνε παραμύθι, εἶνε γεγονός– ἀνέβλυσε εὐωδιαστὸ μύρο, καὶ ἔτσι ἔλαβε τὸ ἐπίθετο μυροβλύτης.

– Αὐτὰ «τῷ καιρῷ ἐκείνῳ», θὰ πῇ κάποιος. Λάθος κάνεις, κύριε. Ὁ Χριστὸς εἶνε «χθὲς καὶ σήμερον ὁ αὐτὸς καὶ εἰς τοὺς αἰῶνας» (Ἑβρ. 13,8). Ὅσοι ἔχουμε κάποια ἡλικία κι ἀνεβήκαμε στὰ ψηλὰ βουνὰ τὸ ᾽40, εἴδαμε τὸ θαῦμα. Ἕνας νέος Λυαῖος (ὁ Μουσσολίνι τῆς Ἰταλίας) νικήθηκε ἀπὸ ἕνα μικρὸ Νέστορα (τὴν Ἑλλάδα). Πῶς; μὲ κανόνια, ἀεροπλάνα καὶ πολεμικὰ μέσα; Ὄχι, ἀφοῦ ἤμασταν σχεδὸν ἄοπλοι. Ὁ ἐχθρὸς νικήθηκε μὲ τὴν πίστι «Θεὲ τοῦ Δημητρίου, βοήθει μοι». Τὰ συντάγματα, ποὺ περνοῦσαν ἀπὸ τὸν Ἅγιο Δημήτριο Θεσσαλονίκης –δὲν εἶνε ψέμα– παρακαλοῦσαν· «Ἅγιε Δημήτριε, βοήθησέ μας, νὰ μὴ σκλαβωθῇ πάλι ἡ πατρίδα μας». Καὶ ἔφευγαν γιὰ τὸ μέτωπο ἔχοντας στὸν κόρφο τους τὴν εἰκόνα τῆς Παναγίας. Καὶ εἶδαν τὸ θαῦμα. Γι᾽ αὐτό, ἀγαπητοί μου, νὰ πιστεύετε πάντοτε, καὶ σήμερα καὶ αὔριο. Στὴν πατρίδα μας δὲν πρέπει νὰ ὑπάρχῃ ἄπιστος καὶ βλάστημος. Ὅλοι, ἄντρες-γυναῖκες, μιὰ ψυχή – ἕνας λαός, πιστοὶ καὶ ἀφωσιωμένοι νὰ βαδίσουμε ἐμπρός. Καὶ ὁ Θεὸς διὰ πρεσβειῶν τοῦ ἁγίου Δημητρίου καὶ πάντων τῶν ἁγίων νὰ εἶνε μαζί μας· ἀμήν.

(†) ἐπισκόπου Φλωρίνης Αὐγουστῖνου Καντιώτη

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s