ΑΓΙΩΝ ΕΛΕΥΘΕΡΙΟΥ & ΑΝΘΙΑΣ 15-12- 2021

Αγιος Ελευθεριος

Ντροπὴ

«Μὴ οὖν ἐπαισχυνθῇς τὸ μαρτύριον τοῦ Κυρίου ἡμῶν μηδὲ ἐμὲ τὸν δέσμιον αὐτοῦ» (Β΄ Τιμ. 1:8)

Εὐχαριστῶ, ἀγαπητοί μου, τὸν Κύριον ἡμῶν Ἰησοῦν Χριστόν, διότι μὲ ἀξιώνει νὰ κηρύξω. Θὰ μιλήσω ἁπλᾶ, ὥστε νὰ μὲ καταλάβουν ὅλοι, κ᾽ ἐλπίζω ὅτι ὑπάρχει διάθεσι ν᾽ ἀκούσετε. «Μακάριος ὁ λαλῶν εἰς ὦτα ἀκουόντων», καλότυχος ὅποιος ὁμιλεῖ σὲ αὐτιὰ ποὺ προσέχουν. Ἀκούσατε τὰ ἱερὰ ἀναγνώσματα. Ἀφήνουμε τὸ εὐαγγέλιο καὶ ἂς πάρουμε τὸν ἀπόστολο. Ἀπ᾿ ὅλα τὰ λόγια τοῦ σημερινοῦ ἀποστόλου θέλω νὰ προσέξετε μιὰ λέξι, ἕνα ῥῆμα. Τὸ μεταχειρίζεται τρεῖς φορὲς ὁ ἀπόστολος Παῦλος, ποὺ δὲν λέει ἔτσι τὶς κουβέντες του. Εἶνε τὸ ῥῆμα αἰσχύνομαι – ἐπαισχύνομαι. Τὸ λέει καὶ σὲ πρῶτο πρόσωπο καὶ σὲ δεύτερο πρόσωπο καὶ σὲ τρίτο πρόσωπο.

Σὲ πρῶτο πρόσωπο εἶνε αὐτὸς ὁ ἴδιος· «Οὐκ ἐπαισχύνομαι», λέει, δὲ ντρέπομαι ποὺ πάσχω γιὰ τὸ εὐαγγέλιο (Β΄ Τιμ. 1:12). Σὲ δεύτερο πρόσωπο εἶνε γιὰ τὸ μαθητή του τὸν Τιμόθεο· «Μὴ ἐπαισχυνθῇς», τοῦ λέει, ἐσὺ παιδί μου· μὴ ντραπῇς, οὔτε γιὰ τὴ μαρτυρία τοῦ εὐαγγελίου οὔτε γιὰ μένα ποὺ γι᾽ αὐτὸ εἶμαι δέσμιος (ἔ.ἀ. 1:8). Καὶ σὲ τρίτο πρόσωπο εἶνε γιὰ ἕνα πολύτιμο συνεργάτη του στὴν Ἔφεσο, τὸν Ὀνησιφόρο, γιὰ τὸν ὁποῖο λέει· αὐτὸς «τὴν ἅλυσίν μου οὐκ ἐπαισχύνθη», δὲ ντράπηκε τὴν ἁλυσίδα ποὺ φέρω ἐδῶ μέσ᾿ στὰ μπουντρούμια τῆς Ῥώμης, ἀλλὰ ἦρθε καὶ μὲ βρῆκε (ἔ.ἀ. 1:16).

Περὶ ντροπῆς λοιπόν, ἀγαπητοί μου, ὁ λόγος. Καὶ ὑπάρχει δύο εἰδῶν ντροπή, ἡ καλὴ καὶ ἡ κακή. Θὰ σᾶς δείξω καὶ τὶς δύο, ἀρχίζοντας ἀπὸ τὴν καλὴ ντροπή, κ᾽ ἐσεῖς διαλέξτε.

Ντροπὴ λέγεται σήμερα· ἀλλὰ στὰ ἀρχαῖα ἑλληνικά, τὴν ἀνώτερη γλῶσσα, τὴ γλῶσσα ποὺ μιλοῦσαν ἄγγελοι καὶ μπορεῖ νὰ ἐκφράσῃ καὶ τὰ πιὸ λεπτὰ νοήματα, ἡ ντροπὴ λεγόταν αἰδώς. Καὶ μέχρι σήμερα, στὰ βράχια αὐτὰ ποὺ ζοῦμε, ὑπάρχει ἡ λέξις αὐτή. «Αὐτός», λέμε, «προσέβαλε τὴν δημοσία αἰδῶ», ἔθιξε δηλαδὴ τὸ κοινὸ αἴσθημα τῆς ντροπῆς. Μέσα στὸν κάθε ἄνθρωπο, ὅπου καὶ ἂν κατοικῇ, εἴτε στὸ Βόρειο εἴτε στὸ Νότιο Πόλο εἴτε στὴ διακεκαυμένη ζώνη εἴτε στὸ δικό μας εὔκρατο κλίμα, εἴτε ἄσπρος εἶνε εἴτε μαῦρος εἴτε κίτρινος εἴτε οἱουδήποτε χρώματος, μέσα στὴν καρδιά του ὁ Θεὸς ἔχει φυτέψει τὸ λουλούδι ποὺ λέγεται αἰδώς, ντροπή. Τὴν ἔχει ὁ κάθε ἄνθρωπος. Καὶ στοὺς ἀγρίους νὰ πᾶμε, εἶνε ἔμφυτη, ὄχι ἐπίκτητη· τὴ φύτεψε ὁ Θεός. Ξέρετε τί εἶνε ἡ ντροπή; Εἶνε ἐκεῖνο τὸ κόκκινο χρῶμα, μὲ τὸ ὁποῖο ἄγγελος βάφει τὰ μάγουλα τοῦ κοριτσιοῦ, ὅταν πρόκειται νὰ μιλήσῃ μὲ τὸ μεγαλύτερό της· βάφει τὰ μάγουλα τοῦ ἀγοριοῦ, ὅταν ἀκούσῃ αἰσχρὴ λέξι· βάφει τὰ μάγουλα κάθε τιμίου ἀνθρώπου, ὅταν μπροστά του δῇ κάτι ἀνήθικο καὶ φαῦλο, ἀντίθετο μὲ τὴ χριστιανικὴ ἠθική, μὲ τὴν τιμὴ τοῦ ἀνθρώπου. Νὰ μιλήσω ἀκόμη ἁπλούστερα; Ἔχετε πάει σὲ περιβόλι; Ἐκεῖ ὑπάρχουν διάφορα λουλούδια, ὑπάρχει καὶ ἡ τριανταφυλλιὰ μὲ τὰ ὡραῖα της τριαντάφυλλα. Δὲ μοῦ λέτε, ἐὰν κατὰ λάθος μπῇ στὸ περιβόλι κανένα ἀκάθαρτο ζῷο ἀπὸ ᾿κεῖνα ποὺ ἀρέσκονται στὴ λάσπη, ἂν μπῇ ἕνας χοῖρος, τολμάει νὰ πλησιάσῃ τὴν τριανταφυλλιά; Τὰ ἄλλα λουλούδια τὰ πλησιάζει, ἀλλὰ τὴν τριανταφυλλιὰ δὲν μπορεῖ· ἂν τολμήσῃ, ἡ μουτσούνα του θὰ ματώσῃ, γιατὶ ἡ τριανταφυλλιὰ ἔχει ἀγκάθια.

Ὅπως λοιπὸν στὸ περιβόλι ὑπάρχουν τριανταφυλλιές, ἔτσι καὶ μέσα στὸ μπαξὲ αὐτὸ ποὺ λέγεται πατρίδα –ποὺ δυστυχῶς γέμισε «γουρούνια»–, ὑπάρχουν «τριανταφυλλιές». Ποιές εἶνε οἱ «τριανταφυλλιές»; Εἶνε ἡ κορούλα σου, ἀγαπητέ μου, ποὺ τὴ γέννησες, τὴν πότισες, τὴν ἀνέθρεψες, ἔφτυσες αἷμα νὰ τὴν κάνῃς κοπέλλα 20 – 25 χρονῶν, καὶ τὴν καμαρώνεις. Ἀλλὰ ὑπάρχουν «γουρούνια», ἕτοιμα νὰ πέσουν νὰ φᾶνε τὰ τριαντάφυλλα, νὰ τὰ ῥίξουν κάτω νὰ τὰ κάνουν κόπρια τοῦ διαβόλου.

Ὁ Θεὸς ὅμως ἔδωσε στὴ δική σου κορούλα, καὶ σὲ κάθε κορούλα, «ἀγκάθια»· καὶ τ᾿ «ἀγκάθια» εἶνε ἡ αἰδώς, ἡ ντροπή. Ἔτσι λέει κάποιος ἀρχαῖος φιλόσοφος· ὅ,τι εἶνε γιὰ τὴν τριανταφυλλιὰ τ᾿ ἀγκάθια, εἶνε γιὰ τὸ τίμιο κορίτσι ἡ ντροπή. Μιὰ κόρη, ποὺ διδάχθηκε ἀπὸ τὴ μάνα καὶ τὴν ἀγράμματη γιαγιά της ὅτι «ἡ τιμὴ τιμὴ δὲν ἔχει», ἔχει τὸ ὅπλο τῆς ντροπῆς. Ἂν τολμήσῃ νὰ τὴν πλησιάσῃ κανένα τέτοιο «γουρούνι», τότε τὰ «ἀγκάθια» της, ἡ ἔμφυτη ντροπή, δὲν θ᾽ ἀφήσῃ νὰ τὴν ἀγγίξῃ. Ρώτησαν, λένε, τὸν Σωκράτη, ποιό εἶνε τὸ καλύτερο στολίδι τῆς γυναίκας, κι αὐτὸς ἀπήντησε· Τὸ κόκκινο χρῶμα τῆς ντροπῆς. Καὶ μιὰ μέρα, ὅταν εἶδε κάποιον νέο νὰ βγαίνῃ μὲ αἴσθημα ἐνοχῆς ἀπὸ ἕνα σπίτι ἁμαρτωλό, τοῦ εἶπε· Θὰ ἤθελα νὰ ντρέπεσαι ὅταν μπαίνῃς σὲ τέτοιο σπίτι, νὰ μὴν πατᾷς τὸ κατώφλι του· τώρα ποὺ βγαίνεις ἀπὸ ᾽κεῖ εἶνε ἀργά…

Ἂν ζοῦσε σήμερα ὁ Σωκράτης, ἔστω κι ἂν δὲν εἶχε γνωρίσει οὔτε Δεκάλογο οὔτε Εὐαγγέλιο, θὰ ἔλεγε· Θά ᾽πρεπε νὰ ντρέπεσαι, ἐσὺ νέε μου, ν᾽ ἀκοῦς αἰσχρὰ λόγια καὶ βωμολοχίες· νὰ λὲς τραγούδια τοῦ Χόλλυγουντ, ἀντὶ γιὰ τὰ τραγούδια τῶν προγόνων σου (τοῦ Μοριᾶ, τοῦ Βάλτου, τοῦ Ὀλύμπου, τοῦ Ψηλορείτη καὶ τῶν νησιῶν), ποὺ μυρίζουν θυμάρι καὶ οὐρανό· θά ᾽πρεπε νὰ ντρέπεσαι νὰ κρατᾶς στὰ χέρια σου περιοδικὰ γεμᾶτα αἴσχη κι ἀκαθαρσία· θά ᾽πρεπε νὰ ντρέπεσαι ν᾿ ἀνοίγῃς τὸ ῥαδιόφωνο καὶ ν᾿ ἀκοῦς φωνὲς ψευτιᾶς κι ἀνηθικότητος.

Θά ᾽πρεπε νὰ ντρέπεσαι, κ᾽ ἐσὺ νέα μου, νὰ ἱκανοποιῇς τὶς ἐπιθυμίες φαύλων ἀνθρώπων, νὰ βγάζῃς τὰ ροῦχα σου καὶ νὰ περπατᾷς στὸ δρόμο γυμνή, λὲς κ᾽ εἶσαι κανένα κομμάτι κρέας κρεμασμένο στὸ τσιγγέλι. Σὲ ξεγύμνωσαν, Ἑλληνίδα μου, γυναίκα τοῦ λαοῦ μας! Θά ᾽πρεπε νὰ ντρέπεστε, κ᾽ ἐσεῖς γονεῖς, νὰ χαζεύετε στὴν ὀθόνη, τὸ σχολειὸ αὐτὸ τοῦ ἐγκλήματος· ἂν δὲν ἦταν ἱερὸς ὁ χῶρος, θὰ τὸ χαρακτήριζα μὲ μιὰ λέξι, ποὺ τὴν εἶπα ἄλλοτε κ᾽ ἔγινε σάλος· ἐσεῖς μᾶς ἀναγκάζετε νὰ μιλᾶμε μὲ γλῶσσα ὠμή. Θά ᾽πρεπε νὰ ντρέπεστε, πατέρα καὶ μάνα, νὰ ὁδηγῆτε τὰ παιδιά σας σὲ τέτοια θεάματα. Ἄντε μετὰ νὰ μαζέψῃς τὸ παιδί, καὶ ἄντε σὺ ὁ δάσκαλος νὰ διδάξῃς. Τὸ παιδὶ μπαίνει ἐκεῖ μέσα ἄγγελος, βγαίνει γουρούνι!

Θὰ ἔπρεπε νὰ ὑπάρχῃ ντροπὴ γιὰ ὅλ᾽ αὐτά· αὐτὴ εἶνε ἡ καλὴ ντροπή. Κι ὅμως γι᾽ αὐτὰ δὲ ντρέπονται. Ντρέπονται γιὰ κάποια ἄλλα, κι αὐτὴ εἶνε ἡ κακὴ ντροπή. Ὤ πῶς χάλασε ὁ κόσμος, πῶς τὰ ἄνω ἔγιναν κάτω, πῶς ἄλλαξε τὸ λεξιλόγιο! Νὰ κρατάῃ αἰσχρὸ περιοδικό, νὰ διαβάζῃ ἄθλιο ἀνάγνωσμα, νὰ βλέπῃ πορνοθέαμα, ν᾿ ἀκούῃ καὶ νὰ λέῃ ἀνήθικα λόγια, νὰ τραγουδάῃ πρόστυχα τραγούδια, γι᾽ αὐτὰ δὲ ντρέπεται. Τώρα ντρέπεται γιὰ τί; ντρέπεται νὰ κάνῃ ἕνα σταυρό! Ἄλλοτε περνοῦσαν ἀπὸ ἐκκλησιὰ κ᾽ ἔκαναν τὸ σταυρό τους, τώρα δὲν κάνουν· ἄκουγαν καμπάνα νὰ χτυπάῃ κ᾽ ἔκαναν σταυρό, τώρα δὲν κάνουν· ὅταν ταξίδευαν (ἔμπαιναν σὲ ἅμαξα, στὸ βαπόρι, στὸ σιδηρόδρομο) ἔκαναν τὸ σταυρό τους· τώρα καὶ στ᾿ ἀεροπλάνα σταυρὸ δὲν κάνουν. Γιατί; Ντρέπονται. Ἄλλοτε κάθονταν νὰ φᾶνε κ᾽ ἔκαναν τὸ σταυρό τους· τώρα κάθονται σὲ τραπέζι μὲ ὅλα τ᾽ ἀγαθὰ κ᾽ ἐν τούτοις σταυρὸ δὲν κάνουν. Οἱ μεγαλύτεροι ζήσαμε τὴν πεῖνα· φοβᾶμαι, ἀδέλφια μου, μήπως ξανάρθῃ…

Ὥστε ντρέπεσαι; Ἄκουσε λοιπόν· «Ἐγὼ δὲ ντρέπομαι». Ποιός τὸ λέει; Ὁ ἀπόστολος Παῦλος. Κι ἂν μὲ βρίζουν, λέει, κι ἂν μὲ φτύνουν, κι ἂν μὲ ῥίχνουν στὰ μπουντρούμια, κι ἂν ὅλοι μὲ χλευάζουν, ἐγὼ δὲ ντρέπομαι, «οὐκ ἐπαισχύνομαι». Τὸν γλυκύτατό μου Χριστὸ τὸν ἀγαπῶ, τὸν λατρεύω, τὸν ὁμολογῶ, τὸν κηρύττω! φωνάζει ὁ Παῦλος. Καὶ μόνο ὁ Παῦλος; Κοντὰ σ᾽ αὐτὸν τὸ φωνάζει καὶ ὁ Ὀνησιφόρος, ποὺ πῆγε στὴ φυλακὴ κοντὰ στὸν δέσμιο, νὰ τὸν ἀγκαλιάσῃ, νὰ τὸν ἀσπασθῇ, νὰ τοῦ συμπαρασταθῇ. «Ἐγὼ δὲν ντρέπομαι». Ποιός ἄλλος τὸ λέει σήμερα; Ὁ ἅγιος Ἐλευθέριος ποὺ ἑορτάζουμε.

Τὸν ἔπιασαν καὶ τοῦ εἶπαν· –Δὲ ντρέπεσαι νὰ πιστεύῃς σ᾽ ἕνα Ναζωραῖο; –Ὄχι, λέει, τὸ ἔχω τιμὴ καὶ καύχημά μου. Καὶ ἔτσι τὸν ὡδήγησαν στὸ μαρτύριο. Καὶ μετὰ ἀπὸ αὐτὸν μαρτύρησε ἡ μητέρα του ἡ ἁγία Ἀνθία. Ντρέπεσαι, ἐσὺ δεσποινίς, ἐσὺ γυναίκα ποὺ χαρτοπαίζεις καὶ βάφεσαι καὶ ὀργιάζεις, ντρέπεσαι νὰ κάνῃς τὸ σταυρό σου! Ἄκουσε λοιπὸν μιὰ γυναίκα, τὴ μάνα τοῦ ἁγίου Ἐλευθερίου ποὺ ἑορτάζει μαζί του σήμερα – νά ᾿χουμε τὴν εὐχή τους· ὅταν εἶδε τὸ παιδί της νὰ τὸ κομματιάζουν, τὸ ἀγκάλιασε καὶ εἶπε· Πιστεύω στὸ Χριστό, δὲν ντρέπομαι στὸ Χριστό!

Ἀδελφοί μου, στὴ γενεὰ ποὺ ζοῦμε, ποὺ ἄλλαξε τὸ λεξιλόγιο καὶ ὁ τίμιος λέγεται ἄτιμος καὶ ὁ ἄτιμος λέγεται τίμιος, σ᾿ αὐτὴ τὴ γενεὰ ἂς κρατήσουμε ψηλὰ τὰ λάβαρα. «Στῶμεν καλῶς!», μετὰ πίστεως καὶ ἀγάπης! Στὴ γενεὰ αὐτὴ νὰ μείνουμε ἀφωσιωμένοι στὸ Χριστό. Τιμή μας νὰ τὸν λατρεύουμε, τιμή μας νὰ ἐκκλησιαζώμεθα, τιμή μας νὰ κοινωνοῦμε, τιμή μας νὰ προσευχώμεθα! Παράσημό μας εἶνε ἡ ὕβρις. Κοντὰ στὸ Χριστό, κοντὰ στὴν Ἐκκλησιά, γιὰ νὰ δοξάζουμε αἰωνίως τὴν ἁγία Τριάδα, Πατέρα Υἱὸν καὶ ἅγιον Πνεῦμα, εἰς αἰῶνας αἰώνων· ἀμήν.

 (†) ἐπισκόπου Φλωρίνης Αὐγουστῖνου Καντιώτη

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s