ΚΥΡΙΑΚΗ ΙΣΤ΄ ΛΟΥΚΑ (2ο)

Τελωνης και Φαρισαιος

ΤΕΛΩΝΟΥ & ΦΑΡΙΣΑΙΟΥ

(Λουκ. 18:9-14)

Ταπείνωση & Παράδεισος

Στό περιβάλλον τοῦ Χριστοῦ, ἦταν μερικοί πού «πουλοῦσαν» εὐσέβεια· μέ ἀποτέλεσμα νά καταφρονοῦν τούς ἄλλους πού δέν ἦταν σάν καί αὐτούς (τούς εὐσεβεῖς…!). Εἶχαν, ὅπως θά ἔλεγε ὁ Ἁγιορείτης Γέροντας Παϊσιος (+1994) «βλάβη καί ὄχι εὐλάβεια!».

Καί ὁ Χριστός γιά νά τούς δείξει ὅτι ἡ ἀληθινή εὐσέβεια εἶναι ταυτισμένη μέ τήν ταπείνωση (πού σέβεται καί ἀγαπᾶ τόν πλησίον) καί ὄχι μέ τήν ὑπερηφάνεια, (πού ἐξουθενώνει τόν πλησίον) τούς εἶπε τήν γνωστή παραβολή τοῦ τελώνου καί τοῦ φαρισαίου (Λκ. 18:9). Παρουσίασε λοιπόν δυό ἀνθρώπους ἀπό τήν ἰουδαϊκή κοινωνία νά ἀνεβαίνουν στό Ναό καί νά προσεύχονται· ὁ ἕνας ἦταν τελώνης· τό πιό μισητό πρόσωπο γιά τήν κοινωνία· (ἄν κάποιος τοῦ χρωστοῦσε χρήματα καί πέθαινε, ἔδερνε μέ ρόπαλα τό νεκρό, γιά νά παρακινήσει τούς συγγενεῖς του, νά τοῦ δώσουν τά χρήματα!). Ὁ ἄλλος ἦταν φαρισαῖος· πρότυπο εὐλαβείας γιά τό λαό. Δεῖτε τώρα πῶς ὁ Χριστός «περιέγραψε» τίς κινήσεις τοῦ ὑπερήφανου φαρισαίου καί πῶς τίς «κινήσεις» τοῦ τελώνη, κατά τήν ἱερή στιγμή τῆς προσευχῆς τους.

Ὁ φαρισαῖος εἰσῆλθε μέσα στό Ναό, «σταθείς πρός ἑαυτόν» (Λκ.18:11)· στάθηκε μόνος του· ἤθελε νά φαίνεται· νά ξεχωρίζει ἀπό τούς ἄλλους· καί ἄρχιζε νά προσεύχεται σηκώνοντας τά χέρια του ψηλά. Ἀντίθετα, ὁ τελώνης «στεκόταν πολύ πίσω, καί δέν τολμοῦσε οὔτε τά μάτια του νά σηκώσει στόν οὐρανό, ἀλλά χτυποῦσε τό στῆθος του» (Λκ.18:13). Ὁ φαρισαῖος ἀπαρίθμησε ὅλες τίς ἀρετές του (νηστεῖες, προσευχές, ἐλεημοσύνες) χωρίς νά ἀναφέρει καμία ἁμαρτία, γιατί νόμιζε ὅτι δέν εἶχε. Γι’αὐτό δέν ζήτησε συγχώρηση, ἀλλά ἦταν ὅλο «εὐχαριστῶ». Ἀντίθετα ὁ τελώνης «χτυποῦσε τό στῆθος του κι ἔλεγε, «Θεέ μου συγχώρησέ με τόν ἁμαρτωλό» (Λκ.18:13). «Σᾶς βεβαιώνω, πώς αὐτός ὁ τελώνης ἔφυγε γιά τό σπίτι του ἀθωωμένος καί συμφιλιωμένος ἀπό τό Θεό, ἐνῶ ὁ ἄλλος ὄχι» , εἶπε ὁ Χριστός (Λκ.18:14). (Ἕνα ἀκόμα σημεῖο πού δείχνει ὅτι ὁ Ἰησοῦς ἦταν καρδιογνώστης, ἄρα Θεός!).

Εἶναι μία ἀπό τίς πιό «σοκαριστικές» παραβολές πού εἶπε ὁ Ἰησοῦς! Γιατί δικαίωσε τόν ἁμαρτωλό (!) καί καταδίκασε τόν ἐνάρετο…! Ὄχι βέβαια χωρίς λόγο: Ὁ πρῶτος εἶχε ταπείνωση, ὁ δεύτερος εἶχε ἐγωϊσμό! Ἡ ὑπερηφάνεια τοῦ φαρισαίου διέγραψε ὅλες τίς καλές του πράξεις (ἐλεημοσύνες, νηστεῖες κ.λ.π.). «Ὅποιος τηρήσει ὅλο τό νόμο, γίνει δέ παραβάτης σέ ἕνα (στήν ὑπερηφάνεια) εἶναι σάν νά ἔγινε παραβάτης σέ ὅλα» (Ἰακ. 2:10). Ἀντίστροφα, ἡ ταπείνωση τοῦ τελώνη διέγραψε ὅλες τίς ἁμαρτίες του. Πρᾶγμα πού σημαίνει ὅτι χωρίς ταπείνωση κανένας δέν μπορεῖ νά πάει στόν Παράδεισο! «Ἄν καί μόνο ἡ ὑπερηφάνεια ἦταν ἱκανή, νά διώξει τόν Ἑωσφόρο ἀπό τόν Παράδεισο, ἄς ἐξετάσουμε, μήπως καί ἀπό μόνη της ἡ ταπείνωση, εἶναι ἱκανή νά μᾶς βάλει στόν Παράδεισο!», λέει ὁ Ὅσιος Ἰωάννης τῆς Κλίμακος (Λόγος 22:12 & 25: 47).

Πέθανε κάποιος καί πῆγε στόν ἄλλο κόσμο. Χτύπησε τήν πόρτα τοῦ Παραδείσου. «Ποιός εἶναι», φώναξε ἀπό μέσα ὁ ἀπόστολος Πέτρος. «Εἶμαι ὁ τάδε…». «Καί τί θέλεις;». «Νά μοῦ ἀνοίξεις τήν πόρτα, νά εἰσέλθω στόν Παράδεισο!». «Μέ ποιά προσόντα;». «Νά, ἔχω κάνει αὐτό τό καλό, καί αὐτό, καί αὐτό, καί αὐτό». «Εἶσαι ἀνάξιος γιά τόν Παράδεισο! Φύγε…». Πικράθηκε ὁ ἄνθρωπος. Ἐξέτασε ξανά τόν ἑαυτό του καί ἀνακάλυψε καί ἄλλα καλά. Ξαναχτύπησε τήν πόρτα τοῦ Παραδείσου. «Ποιός εἶναι;». «Εἶμαι αὐτός πού ἦρθα πρίν ἀπό λίγο, καί μέ θεωρήσατε ἀνάξιο γιά τόν Παράδεισο. Ξέχασα ὅμως νά σᾶς ἀναφέρω ὅτι ἔκανα καί ἄλλα καλά: καί αὐτό καί αὐτό». «Εἶσαι ἀνάξιος! Φύγε!». Ἔσπαζε τό κεφάλι του, μήπως καί θυμηθεῖ κάποιο ἄλλο καλό. Θυμήθηκε. Ἀναθάρρησε! Ξαναχτύπησε τήν πόρτα τοῦ Παραδείσου. «Ἀνακάλυψα καί ἄλλα καλά: ἔκανα ἀκόμα αὐτό καί αὐτό καί αὐτό! Σᾶς παρακαλῶ, ἀνοῖξτε μου!». «Ἀνάξιος! Φύγε…!». Ὁ ἄνθρωπος συνετρίβη! «Ἐφόσον μέ τά τόσα καλά πού ἔκανα, εἶμαι ἀνάξιος τοῦ Παραδείσου, τότε εἶμαι πραγματικά ἕνας ἐλειενός», μονολογοῦσε. Καί ἔκλαιε…! Τοῦ ἦρθε ἡ σκέψη νά ξαναπάει, νά ξαναχτυπήσει τήν πόρτα τοῦ Παραδείσου· γιά τελευταία φορά! Καί ὅ,τι ἔβγαινε! Πῆγε τρέμοντας καί γονατιστός! «Ποιός εἶναι;», φώναξε ὁ Πέτρος. «Ἄχ! Ποιός εἶναι;! Εἶναι ἕνας πραγματικά ἐλειενός! Λυπήσου με!». Καί ἡ ἀπάντηση: «Στόν Παράδεισο τέτοιους θέλουμε! Ἔλα μέσα!».

«Στόν Παράδεισο (ἔλεγε ἕνας Γέροντας) μπορεῖ νά ἰδεῖς ὅλων τῶν λογιῶν τῶν ἀνθρώπων, κλέφτες, ληστές, πόρνους, (πού μετάνιωσαν), ὅμως δέν θά ἰδεῖς ἄνθρωπο ὑπερήφανο, παρά μόνο ταπεινό! Ἀντίστροφα στήν Κόλαση θά ἰδεῖς ἀνθρώπους ὑπερηφάνους, καί κανέναν ταπεινό!». Ἄς καλλιεργοῦμε λοιπόν βαθιά μέσα στήν ψυχή μας τή σωτήρια ταπείνωση, ἐνθυμούμενοι μέ ταπείνωση τίς ἁμαρτίες μας (ὅπως ἔκανε ὁ τελώνης) καί ἐκζητώντας μέ ταπείνωση τοῦ ἔλεος τοῦ Κυρίου.

 ὑπό ἀρχιμ. Βασιλείου Μπακογιάννη

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s