ΙΕΡΟΜΑΡΤΥΡΟΣ ΑΓΙΟΥ ΠΟΛΥΚΑΡΠΟΥ ΣΜΥΡΝΗΣ 23-2-2022

Αγιος Πολυκαρπος

Ὁ ἅγιος Πολύκαρπος (ὁ βίος του καὶ 4 διδάγματα)

Τὸ θέμα μας εἶνε ὁ βίος ἑνὸς ἁγίου ποὺ ἔλαμψε στὸ στερέωμα τῆς Ἐκκλησίας· ἑνὸς ἁγίου ποὺ συγκινεῖ ἰδιαιτέρως τοὺς Ἕλληνες, γιατὶ μᾶς ὑπενθυμίζει τὶς ξεχασμένες πατρίδες τῆς Μικρᾶς Ἀσίας. Τὸ ὄνομά του εἶνε Πολύκαρπος. Γιὰ τὸν ἅγιο Πολύκαρπο, ποὺ γιορτάζει σήμερα, θὰ ποῦμε λίγες λέξεις, ἀγαπητοί μου, καὶ παρακαλῶ νὰ προσέξετε.

Ὁ ἅγιος Πολύκαρπος μαζὶ μὲ τὸν ἅγιο Ἰγνάτιο τὸν Θεοφόρο ἦταν μαθηταὶ τοῦ εὐαγγελιστοῦ Ἰωάννου τοῦ θεολόγου, ποὺ ἔγραψε τὸ Εὐαγγέλιο καὶ τὴν Ἀποκάλυψι. Γεννήθηκε στὰ τέλη τοῦ πρώτου αἰῶνος. Ἦταν ἄνθρωπος πίστεως, μὲ φλογερὴ ἀγάπη γιὰ τὸ Χριστό. Ἔγινε ἐπίσκοπος Σμύρνης. Ἔζησε σὲ ἐποχὴ ποὺ ἡ Ἐκκλησία μόλις ἄρχιζε ν᾽ἀνθίζῃ. Τότε ὅμως παρουσιάστηκαν καὶ κάποιοι αἱρετικοί. Μεταξὺ τῶν αἱρετικῶν ἐκείνων ἦταν καὶ ὁ Μαρκίων.

Μιὰ μέρα ὁ Μαρκίων συνάντησε τὸν ἅγιο Πολύκαρπο καὶ τὸν ἐρωτᾷ· –Μὲ γνωρίζεις; –Σὲ γνωρίζω, τοῦ ἀπαντᾷ, ὡς «πρωτότοκον υἱὸν τοῦ σατανᾶ»! Τότε ἐπίσης ἦταν ἀκόμη χρόνια εἰδωλολατρίας. Ἔπρεπε νὰ περάσουν ἄλλα τριακόσα χρόνια ἕως ὅτου νικήσῃ καὶ λαμπρυνθῇ ἡ Ἐκκλησία τοῦ Χριστοῦ ἐπὶ τοῦ Μεγάλου Κωνσταντίνου. Ὑπῆρχε τότε ἀσέβεια καὶ διαφθορά. Τὰ ἔβλεπε αὐτὰ ὁ ἅγιος Πολύκαρπος, ἀναστέναζε καὶ ἔλεγε· Θεέ μου, «εἰς ποίους καιροὺς τετήρηκας ἡμᾶς;», σὲ τί καιροὺς μᾶς ἄφησες νὰ ζοῦμε;

Ἔφτασε στὰ ὀγδονταέξι (86) του χρόνια. Τὸν ἄφησε ὁ Θεὸς νὰ γεράσῃ, καὶ ποίμανε τοὺς Χριστιανοὺς τῆς Σμύρνης. Ἐκεῖ ἡ Ἐκκλησία τοῦ Χριστοῦ εἶχε ἀποκτήσει πιστὰ μέλη. Τότε ὅμως ἐξερράγη ὁ διωγμὸς τοῦ Δεκίου. Στὴ Σμύρνη ὁ ἀνθύπατος διοικητὴς ἦταν σκληρός. Διέταξε τὴν σύλληψι τοῦ ἁγίου Πολυκάρπου, γιατὶ αὐτὸς ἦταν τρόπον τινὰ ὁ στρατηγὸς τῆς μαχομένης Ὀρθοδοξίας. Οἱ Χριστιανοὶ τοῦ εἶπαν νὰ φύγῃ, νὰ κρυφτῇ μακριά· θεωροῦσαν τὴ ζωή του ἀναγκαία καὶ ἤθελαν νὰ τὸν σώσουν.

Ὁ ἅγιος Πολύκαρπος τοὺς ἄκουσε. Πῆγε σὲ κάποια χαράδρα, κ᾽ ἐκεῖ ζοῦσε σ᾽ ἕνα μικρὸ σπιτάκι. Ὁ ἀνθύπατος ἀγριεμένος εἶχε διατάξει ἕνα ἀπόσπασμα στρατιωτῶν καὶ ἔψαχναν ἐπὶ μῆνες ὁλόκληρους. Τέλος βρῆκαν ποῦ ἔμενε. Ὁ ἅγιος Πολύκαρπος δὲν ταράχτηκε. Δόξασε τὸ Θεὸ ποὺ ἔφτασε ἡ ὥρα τοῦ μαρτυρίου του. Εἶπε, νὰ περιποιηθοῦν τοὺς στρατιῶτες. Τοὺς ἑτοίμασε ἐκλεκτὸ φαγητό, τοὺς μίλησε μὲ ἀγάπη, κι αὐτοὶ θαύμασαν καὶ ἔλεγαν· Τέτοιον ἅγιο ἄνθρωπο γιατί νὰ τὸν συλλάβουμε;… Ἐν τέλει τὸν ἔφεραν καὶ τὸν παρουσίασαν δεμένο στὸ στάδιο τῆς Σμύρνης.

Οἱ εἰδωλολάτρες ὠρύονταν μέσα στὸ στάδιο σὰν ἄγρια θηρία καὶ φώναζαν· «Αἷρε τὸν ἄπιστον», ἀφάνισε τὸν ἄπιστο! Ὁ ἀνθύπατος τὸν πλησίασε μὲ τὸ καλό· –Γέροντα, σὲ λυπᾶμαι. Σὲ παρακαλῶ, μόνο μὲ τὸ στόμα, μὲ τὴ γλῶσσα σου, νὰ βλαστημήσῃς μιὰ φορὰ τὸ Χριστό. Ὁ ἅγιος Πολύκαρπος τοῦ ἀπήντησε· –Τί εἶν᾽ αὐτὸ ποὺ μοῦ ζητᾷς; Ὀγδονταέξι χρόνια ὑπηρετῶ τὸν Κύριό μου, καὶ ποτέ κανένα κακὸ δὲν μοῦ ἔκανε. Πῶς μπορῶ λοιπὸν τώρα νὰ προσβάλω τὸν Εὐεργέτη μου;

Τότε ὁ τύραννος ἐξαγριώθηκε. Διέταξε ν᾽ ἀνάψουν φωτιά· καὶ οἱ πρῶτοι ποὺ ἔτρεξαν νὰ φέρουν ξύλα ἦταν – ποιοί· οἱ Ἑβραῖοι! Ὅταν οἱ φλόγες ὑψώθηκαν, ὁ ἅγιος Πολύκαρπος ἔκανε τὴν τελευταία του προσευχή. Ἔβγαλε ὁ ἴδιος τὰ παπούτσια καὶ τὰ ῥοῦχα του καὶ μπῆκε μόνος του μέσα στὶς φλόγες. Ἐκεῖ τὸ ἅγιο σῶμα του ἔλειωσε σὰν τὸ λιβάνι στὸ θυμιατὸ καὶ εὐωδίασε ὁ τόπος. Ἔτσι ἔζησε καὶ μαρτύρησε ὁ ἅγιος Πολύκαρπος ποὺ ἑορτάζει σήμερα.

Τί διδάγματα μᾶς δίνει, ἀδελφοί μου; Τὸ πρῶτο εἶνε ὁ λόγος ποὺ εἶπε στὸ Μαρκίωνα· «Σὲ γνωρίζω ὡς πρωτότοκο υἱὸ τοῦ σατανᾶ». Ἦταν εἰλικρινής. Ὁ ἅγιος Πολύκαρπος δὲν ἤθελε σχέσεις μὲ αἱρετικούς. Τοὺς ἀπέφευγε, καὶ τοὺς ὠνόμαζε ὅπως τοὺς ἔπρεπε. Μὲ τὴ γλῶσσα τῆς ἀληθείας μιλοῦν οἱ ἅγιοι. Δὲν μισοῦν τοὺς ἀνθρώπους· τοὺς ἀγαποῦν. Ἐκεῖνο ποὺ μισοῦν εἶνε ἡ ἁμαρτία, τὸ ψέμα, ἡ πλάνη, τὸ φρόνημα τῆς ἀπάτης. Ἔτσι νὰ συμπεριφερώμαστε κ᾽ ἐμεῖς.

Τώρα τὸ κλίμα ἄλλαξε. Μερικοὶ δικοί μας ἔχουν μὰτς – μοὺτς μὲ τοὺς αἱρετικούς. Καὶ ἡ αἵρεσι τοῦ οἰκουμενισμοῦ εἶνε ἡ φοβερώτερη ἀπ᾽ ὅλες. Δὲν ὑπάρχουν, σοῦ λέει, διαφορές· τί θὰ πῇ ὀρθόδοξος, τί θὰ πῇ δυτικός, τί διαμαρτυρόμενος καὶ προτεστάντης καὶ πεντηκοστιανός…

Ὅλοι μαζεύονται στὶς οἰκουμενιστικὲς συγκεντρώσεις. Αὐτὸ εἶνε κακό. Τέτοια τακτικὴ δὲν εἶχαν οἱ πατέρες τῆς Ἐκκλησίας. Γι᾽ αὐτὸ κ᾽ ἐμεῖς νὰ μὴν ἔχουμε κουβέντες καὶ φιλίες μὲ αἱρετικούς, ὅπως εἶνε οἱ χιλιασταὶ καὶ ὅποιοι ἄλλοι ἔχουν ἀποκοπῆ ἀπὸ τὸ σῶμα τῆς Ἐκκλησίας μας, τῆς Ὀρθοδοξίας. Μᾶς διδάσκει ἐπίσης, ὅτι πρέπει ν᾽ ἀναστενάζουμε γιὰ τὴ διαφθορὰ ποὺ ὑπάρχει στὴν κοινωνία. Ζοῦμε κ᾽ ἐμεῖς πράγματι σ᾽ ἕναν ἀπὸ τοὺς πιὸ διεφθαρμένους αἰῶνες, καὶ ἔρχονται στὰ χείλη μας τὰ λόγια τοῦ ἁγίου Πολυκάρπου· Θεέ μου, σὲ ποιόν αἰῶνα ζοῦμε! Οἱ ἄνθρωποι ἔκλεισαν τ᾽ αὐτιά τους, δὲν ἀκοῦνε τὴν ἀλήθεια, δὲν συγκινοῦνται ἀπὸ τὴν Ὀρθοδοξία. Οἱ γονεῖς μας καὶ οἱ παπποῦδες μας ἔζησαν σὲ ἄλλους καιρούς, ἁγιασμένους· ἐμεῖς ζοῦμε σὲ περιβάλλον φρικτό. Ἔχουμε ὅλα τὰ μέσα τῆς καλοπεράσεως, ἀλλὰ εἴμαστε μακριὰ ἀπ᾽ τὸ Θεό. Σὲ ποιούς καιροὺς μᾶς κρατᾷς, Κύριε;…

Μὰ ποτέ μὴν ἀπελπιστοῦμε. Πάντα νὰ ἐλπίζουμε· καὶ στὴν περίοδο αὐτὴ τῆς ἀνομίας, μέσα στὴ σύγχρονη Βαβυλῶνα, μέσα στὸ καμίνι αὐτῆς τῆς φωτιᾶς, νὰ ὑμνοῦμε καὶ νὰ δοξάζουμε τὸ Θεό, ὅπως οἱ Τρεῖς Παῖδες. Ἀκόμη μᾶς διδάσκει τὸ τέλος τοῦ ἁγίου, ὅτι πρέπει νὰ μένουμε σταθεροὶ μέχρι τὰ γεράματά μας, κι ἀκόμη ὅτι δὲν πρέπει νὰ ἐπιζητοῦμε τὸ μαρτύριο. Εἴδατε; ἔφυγε. Ὄχι ἀπὸ δειλία. Ἔφυγε, διότι δὲν ἦταν ἀκόμη ἡ ὥρα του. Ὅταν ὅμως ἦρθε ἡ ὥρα καὶ τὸν ἀνακάλυψαν καὶ τὸν συνέλαβαν, στάθηκε ἥρωας στὴν ὁμολογία. Δὲν δείλιασε μπροστὰ στὸ μαρτύριο. Μᾶς διδάσκει τέλος, ὅτι πρέπει νὰ σεβώμαστε καὶ νὰ τιμοῦμε τὸ «ὄνομα τὸ ὑπὲρ πᾶν ὄνομα» (Φιλιπ. 2,9), τὸ ὄνομα τοῦ Χριστοῦ, καὶ νὰ εἴμαστε ἕτοιμοι γιὰ τὴν ἀγάπη του νὰ δώσουμε καὶ τὴν τελευταία σταγόνα τοῦ αἵματός μας. Μόνο μιὰ φορά, τοῦ εἶπαν, νὰ βλαστημήσῃς, καὶ θὰ γλυτώσῃς τὴ ζωή σου. Καὶ ὁ ἅγιος Πολύκαρπος ἀπήντησε· Ὀγδονταέξι χρόνια ὑπηρετῶ τὸν Κύριό μου καὶ μοῦ δίνει ὅλα τὰ καλά· πῶς τώρα νὰ τὸν ἀρνηθῶ; Εὐγνωμονῶ τὸν Κύριό μου. Τέτοια διδάγματα παίρνουμε ἀπὸ τὸν βίο τοῦ ἁγίου Πολυκάρπου.

Τί νὰ ποῦμε, ἀγαπητοί μου, τώρα ἐμεῖς γιὰ τὴν ἐποχή μας; Κανείς δὲν μᾶς βάζει σήμερα τὸ μαχαίρι στὸ λαιμὸ ν᾽ ἀρνηθοῦμε τὸ Χριστό, καὶ ἐν τούτοις Χριστιανοὶ τὸν βλαστημοῦν! Δὲν ὑπάρχει μέρος ποὺ δὲν ἀκούγεται βλαστήμια. Μικροὶ – μεγάλοι, ἀκόμη καὶ γυναῖκες πιά, βλαστημοῦν τὸ ὄνομα τοῦ Χριστοῦ καὶ τῆς Παναγίας. Τί Χριστιανοὶ εἶν᾽ αὐτοί; Βρισκόμαστε σὲ ἐποχὴ μεγάλης ἀσεβείας.

Ποιοί φταῖνε; Φταίει ἡ μάνα, ποὺ δὲν δίδαξε τὸ παιδί της. Φταίει ὁ πατέρας. Φταίει ὁ δάσκαλος, ὁ καθηγητής. Φταῖνε οἱ παπᾶδες καὶ οἱ δεσποτάδες, ποὺ δὲν ἀφώρισαν ἕναν πείσμονα βλάσφημο. Ἀλλὰ φταῖνε, ὅπως εἶπε ὁ ἅγιος Κοσμᾶς, καὶ αὐτοὶ ποὺ ἀκοῦνε τὸ βλάσφημο καὶ δὲν διαμαρτύρονται. Ἡ γυναίκα ἀκούει τὸν ἄντρα της νὰ βλαστημάῃ καὶ τὸν φιλάει! Νὰ χωρίσω, σοῦ λέει, ἀπὸ τὸν ἄντρα μου;… Ἐδῶ ἁρμόζει νὰ ποῦμε· Θεέ μου, «εἰς ποίους καιροὺς τετήρηκας ἡμᾶς;».

Ἀλλ᾽ ὅσοι πιστοί, ἂς μείνουμε ἀκλόνητοι. Νὰ ἀντιδροῦμε καὶ νὰ διαμαρτυρώμαστε, χωρὶς μῖσος βέβαια ἐναντίον τῶν ἁμαρτωλῶν. Ὅταν ἀκοῦμε βλαστήμια, νὰ κλαῖμε καὶ ν᾽ ἀναστενάζουμε. Νὰ προσευχώμαστε συνεχῶς, ἀλλὰ καὶ νὰ διαμαρτυρώμαστε ἔντονα. Ἐὰν ὅλοι διαμαρτυρόμασταν, ἡ βλασφημία θὰ περιωριζόταν ἀρκετά, ἐνῷ τώρα σὰν κῦμα βρωμερὸ καὶ ἀκάθαρτο κατακλύζει καὶ μολύνει τὴν Ἑλληνική μας γῆ. Αὐτὰ εἶχα νὰ σᾶς πῶ, ἀγαπητοί μου, μὲ ἀφορμὴ τὴν ἑορτὴ τοῦ ἁγίου Πολυκάρπου. Καὶ σᾶς παρακαλῶ, αὐτὰ ποὺ ἀκούσατε νὰ τὰ διαδώσετε καὶ σὲ ἄλλους.

(†) ἐπισκόπου Φλωρίνης Αὐγουστῖνου Καντιώτη

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s