Τα νήπια προτιμούν τους νικητές…

Θεοδώρας Τσώλη

Μόλις που έχουν μάθει να περπατάνε και να μιλάνε. Μόλις που έχουν αρχίσει να αναπτύσσουν κοινωνικές σχέσεις με άλλα συνομήλικά τους παιδιά. Και όμως, αυτά τα μικροσκοπικά νήπια «ζυγίζουν» στοιχεία του κοινωνικού στάτους των ανθρώπων γύρω τους προκειμένου να αποφασίσουν ποια άτομα προτιμούν να συναναστρέφονται και ποια όχι. Αυτό ανακάλυψαν ερευνητές του Πανεπιστημίου του Ορχους στη Δανία και του Πανεπιστημίου της Καλιφόρνιας στο Ιρβάιν, μέσα από μελέτη τους σε νήπια ηλικίας 21-31 μηνών.

Κατανόηση της υπεροχής από τους εννέα μήνες ζωής.

Προηγούμενες μελέτες έχουν δείξει ότι ακόμα και μωρά ηλικίας εννέα μηνών μπορούν να κατανοήσουν ποιος θα νικήσει σε μια… μάχη μεταξύ «Δαβίδ και Γολιάθ». Οταν στο πλαίσιο μελέτης τα μωρά έβλεπαν δύο άτομα τα οποία έκλειναν το ένα τον δρόμο του άλλου, αυτόματα κατέληγαν στο συμπέρασμα ότι το πιο μεγαλόσωμο άτομο θα νικήσει το πιο μικρόσωμο. Η μελέτη είχε διεξαχθεί από τη Λότε Τόμσεν, καθηγήτρια Ψυχολογίας στο Πανεπιστήμιο του Οσλο και αναπληρώτρια καθηγήτρια στη Σχολή Κοινωνικών Επιστημών του Πανεπιστημίου του Ορχους, και τους συνεργάτες της.

Τώρα οι ερευνητές πήγαν ένα βήμα πιο πέρα, αποδεικνύοντας ότι τα νήπια προτιμούν και τα ίδια να έχουν σχέσεις με τους νικητές και όχι με τους ηττημένους, όπως ανέφεραν σε δημοσίευσή τους στην επιθεώρηση «Nature Human Behavior». «Ο τρόπος που κάποιος συμπεριφέρεται όταν υπάρχει μια «σύγκρουση συμφερόντων» αποκαλύπτει πολλά σχετικά με το κοινωνικό στάτους του» ανέφερε η Ασλεϊ Τόμας από το Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνιας στο Ιρβάιν, η οποία ήταν και η κύρια συγγραφέας της νέας μελέτης, και προσέθεσε: «Σε όλα τα κοινωνικά είδη ζώων, εκείνα που έχουν χαμηλότερο κοινωνικό στάτους υποτάσσονται σε εκείνα που βρίσκονται πιο ψηλά στην ιεραρχία. Θελήσαμε λοιπόν να εξερευνήσουμε αν τα μικρά παιδιά κρίνουν με διαφορετικό τρόπο τα άτομα με υψηλό και τα άτομα με χαμηλό στάτους».

Το πείραμα της… μαριονέτας

Στο πλαίσιο αυτής της «εξερεύνησης» οι επιστήμονες έβαλαν δύο μαριονέτες να προσπαθούν να διασχίσουν μια σκηνή προχωρώντας σε αντίθετες κατευθύνσεις. Οταν οι μαριονέτες συναντιούνταν στο κέντρο της σκηνής, έκλειναν η μία τον δρόμο της άλλης. Τότε η μία από τις δύο μαριονέτες υποχωρούσε, έκανε στο πλάι, και άφηνε την άλλη μαριονέτα να συνεχίσει τον δρόμο της και να διασχίσει τη σκηνή. Ολο αυτό το «δρώμενο» το παρακολουθούσαν τα νήπια. Οπως φάνηκε μετά το τέλος του, 20 από τους 23 μικρούς εθελοντές προτίμησαν τη μαριονέτα που είχε «νικήσει», εκείνη που είχε «υψηλότερο στάτους».

Σε ένα δεύτερο μέρος της μελέτης οι ερευνητές θέλησαν να δουν αν τα νήπια θα συνέχιζαν να προτιμούν τη νικήτρια μαριονέτα ακόμα και αν νικούσε μέσω της βίας. Εβαλαν λοιπόν μια άλλη ομάδα νηπίων να παρακολουθήσει ένα αντίστοιχο «σόου» με τις δύο μαριονέτες, μόνο που αυτή τη φορά η μία μαριονέτα προκειμένου να νικήσει, έσπρωχνε βίαια την άλλη μαριονέτα. Σε αυτή την περίπτωση λοιπόν, όπως προέκυψε, 18 από το σύνολο των 22 νηπίων που συμμετείχαν, απέφυγαν τη νικήτρια μαριονέτα και προσέγγισαν το «θύμα».

Προτίμηση στο υψηλό στάτους αλλά υπό προϋποθέσεις

Σύμφωνα με τους ερευνητές, αποδεικνύεται ότι και τα μικρά παιδιά, όπως και τα υπόλοιπα κοινωνικά ζώα, προτιμούν όσους έχουν υψηλό στάτους, μόνο όμως όταν το στάτους αυτό αναγνωρίζεται από τον περίγυρο και δεν προκύπτει από χρήση αθέμιτων μέσων. Σε αυτό το σημείο πάντως τα παιδιά διαφέρουν από τους στενότερους «συγγενείς» μας μεταξύ των πρωτευόντων ειδών, τους μπονόμπο, που συνεχίζουν να προτιμούν τους νικητές, ακόμα και αν εκείνοι χρησιμοποιούν δύναμη και βία για να φθάσουν στον στόχο τους.

Σύμφωνα με την καθηγήτρια Τόμσεν, τα ευρήματα αυτά μαρτυρούν ότι «οι βασικοί κανόνες που διέπουν τις κοινωνικές σχέσεις πιθανώς είναι έμφυτοι στους ανθρώπους. Και αυτό διότι η ανθρώπινη φύση αναπτύχθηκε μέσα από χιλιάδες χρόνια συμβίωσης ανθρώπων σε πολιτισμικές κοινότητες».

Πηγή: http://www.orp.gr/

Πότε ζητούμε την βοήθεια του Θεού;

Αγίου Ιγνατίου Μπριαντσιανίνωφ

… Από αυτές τις σκέψεις του αγίου, βγαίνει το συμπέρασμα ότι• εκείνοι που θέλουν να κάνουν θαύματα, το θέλουν από σαρκική πύρωση• παρασυρόμενοι από πάθη, που οι ίδιοι δεν τα καταλαβαίνουν• έστω και αν τους φαίνεται, πως τους κυβερνάει ο ζήλος για το έργο του Θεού.

Στην ίδια κατάσταση φιλαυτίας και σαρκικής πυρώσεως ευρίσκονται και εκείνοι που θέλουν να ιδούν θαύματα.

Δεν επιτρέπεται ποτέ κανείς και σε καμμιά περίσταση να πειράζη τον Κύριο και να ξεχνάη την οφειλομένη σ’ Αυτόν ευλάβεια. Μας επιτρέπεται να ζητάμε την βοήθεια του Θεού στις μεγάλες μας ανάγκες, όταν μόνοι μας δεν μπορούμε να κάνωμε τίποτε. Την επιλογή όμως του τρόπου που θα μας βοηθήση, πρέπει να την αφήνωμε στο Θεό• εγκαταλειπόμενοι στο αγαθό Του θέλημα και στο έλεός Του. Και ο Κύριος πάντοτε μας καταπέμπει ψυχωφελείς ευκαιρίες, που μας προσφέρουν την βοήθεια που μας χρειάζεται• και παράλληλα μαζί της μας δίνει και την αγία γεύση και αίσθηση της ταπείνωσης.

Η βοήθεια του Θεού δεν προσφέρεται με λάμψη, όπως θα ήθελε το σαρκικό φρόνημα, για να μη ζημιωθή η ψυχή μας από την ικανοποίηση της ματαιοδοξίας της. Και γι’ αυτό, και στο έργο του Θεού και στη διακονία της Εκκλησίας, παντού και πάντοτε, πρέπει να ζητάμε την ευλογία του Θεού και την βοήθειά Του• και να πιστεύωμε, ότι μόνο οι θείες μέθοδοι, μόνο οι πνευματικές μέθοδοι, μπορούν να είναι ωφέλιμες στην πίστη και στην ευλάβεια• μα ποτέ και με κανένα τρόπο οι μέθοδοι, τις οποίες απαιτεί το σαρκικό φρόνημα.

Πηγή: http://www.orp.gr/

Μακριά και… αγαπημένοι! (όσιος Παῒσιος αγιορείτης)

«Ο άνθρωπος που σου ζητάει ειλικρινή συγχώρεση, όταν σφάλλη, να τον συγχωράς, κάθε φορά που σφάλλει, με καλοσύνη, και να τον αγαπάς και από κοντά. Τον δε πονηρό που σου ζητάει δήθεν συγχώρεση, για να κάνη τη δουλειά του και συνέχεια να σε μπλέκη στις υποθέσεις του, που βλάπτουν ψυχικά και άλλους ανθρώπους, συγχώρεσέ τον εβδομήντα επτά φορές μαζεμένες, και στο εξής να τον αγαπάς από μακριά και να εύχεσαι γι’ αυτόν» (όσιος Παῒσιος αγιορείτης).

Ο άγιος Παῒσιος, ο μεγάλος όσιος της εποχής μας, ζούσε στο ανώτερο δυνατό για τον άνθρωπο την αγάπη προς τον Θεό και τον συνάνθρωπο. Κι αυτό που ζούσε αυτό και δίδασκε είτε προφορικά είτε με τις επιστολές του, μαρτυρώντας στην πραγματικότητα ό,τι διακηρύσσει η Αγία Γραφή και όλη η Πατερική εκκλησιαστική παράδοση. Η αγάπη προς τον Θεό και τον συνάνθρωπο δεν είναι η βασική εντολή του ίδιου του Θεού και στην Παλαιά και στην Καινή Διαθήκη; Και μάλιστα η προς τον συνάνθρωπο αγάπη αποτελεί και την απόδειξη για την ύπαρξη της αγάπης και προς τον Θεό. Ποτέ δεν αυτονομείται η μία από την άλλη, σαν το νόμισμα που έχει δύο πλευρές. Θα πει σε κάποια άλλη αποστροφή λόγου του ο όσιος: «Αν ο άνθρωπος αγαπά τον Θεό, μετά αγαπάει και το σπίτι του, και τον γείτονά του, και τον γείτονα στο σύνορο και τον πάρα πέρα γείτονα. Αν δεν αγαπά τον Θεό, δεν αγαπάει ούτε τον γείτονα ούτε κανέναν. Μετά, αρχίζει ο άνθρωπος να κινείται από συμφέρον».

Έκφραση της γνήσιας αγάπης προς τον συνάνθρωπο, όπως το ζητάει  ο ίδιος ο Κύριος, είναι η απόλυτη ετοιμότητα του πιστού να προσφέρει τη συγγνώμη του σ’  εκείνον που σφάλλει απέναντί του, δηλαδή η ανεξικακία και η συγχωρητικότητά του. Κι όχι όταν σφάλλει μόνο μία φορά, αλλά απειράκις. Στο ερώτημα των μαθητών του Χριστού μέχρι πόσες φορές πρέπει να συγχωρούν τον συνάνθρωπό τους όταν σφάλλει απέναντί τους, λέγοντας και το κατ’ αυτούς όριο: μέχρι επτά, ο Χριστός απάντησε: «Όχι επτάκις, αλλ’ έως εβδομηκοντάκις επτά», δηλαδή διαρκώς και χωρίς όριο. Κι εδώ έχουμε τη συνεισφορά του αγίου Παϊσίου, εδραζομένη βεβαίως και αυτή στο ίδιο το παράδειγμα του Ιησού Χριστού: η αγάπη και η συγγνώμη πρέπει να υπάρχει πάντοτε στον χριστιανό – δεν υπάρχει χριστιανός που να κρατάει κακία και πικρία μέσα στην καρδιά του, όταν μάλιστα καλείται όχι μόνο να συγχωρεί αλλά και να αγαπάει μέχρι θυσίας και τον ίδιο τον εχθρό του – αλλά η αγάπη του να συνοδεύεται με διάκριση. Η διακριτική αγάπη είναι εκείνο που αποκαλύπτει την καθαρή συνείδηση του πιστού ανθρώπου.

Η διάκριση αυτή, καρπός φωτισμού από τη ζωντανή σχέση του χριστιανού με τον Κύριο, του δίνει τη δυνατότητα να «βλέπει» την ειλικρινή ή την πονηρή διάθεση του άλλου: ο ειλικρινής, έστω κι αν σφάλλει, ζητάει συγγνώμη με την καρδιά του, θέλοντας να διορθώσει και να αλλάξει τα πράγματα, ακόμη κι αν δεν τα καταφέρνει τελικώς∙  ο πονηρός ζητάει συγγνώμη αλλά με συμφέρον και υπολογισμό: για να χρησιμοποιήσει τον αδικημένο από αυτόν και πάλι για τα δικά του συμφέροντα – η ψεύτικη συγγνώμη του είναι εργαλείο εξυπηρέτησης του εγωισμού του, συνεπώς βλάπτει εξακολουθητικά τους άλλους.

Τι κάνει λοιπόν ο χριστιανός; Τον μεν ειλικρινή και τον συγχωρεί όπως είπαμε, αλλά και τον προσεγγίζει – «τον αγαπά και από κοντά»,  δεν τον απομακρύνει από την παρέα και τη φιλία του. Τον πονηρό όμως, βεβαίως τον συγχωρεί, και μάλιστα διαμιάς που θα πει παντοτινά, αλλά μένει μακριά του. Τον αγαπά εξ… αποστάσεως! Κι εκφράζει την αγάπη του μόνο μέσω της προσευχής υπέρ αυτού. Και τη στάση αυτή την είδαμε και στον ίδιο τον Κύριο: αγαπούσε τους πάντες, σταυρώθηκε για τους πάντες «αίροντας τις αμαρτίες τους», αλλά δεν ήταν φίλος με όλους. (Αληθινούς φίλους Του άλλωστε χαρακτήρισε μόνον εκείνους που τηρούν το θέλημα του Πατρός Του του εν Ουρανοίς). Γι’ αυτό και απέφευγε όσους Τον εχθρεύονταν και λειτουργούσαν με πονηρία και υπολογισμό απέναντί Του, όπως ήταν οι Φαρισαίοι και οι Σαδδουκαίοι.

Πηγή: http://aktines.blogspot.com

ΤΙ ΕΙΝΑΙ Η ΠΡΟΗΓΙΑΣΜΕΝΗ

Η θεία λειτουργία ποὺ τελεῖται, ἀγαπητοί μου, κατὰ κανόνα τὴν Τετάρτη καὶ τὴν Παρασκευὴ τῶν ἑβδομάδων τῆς Μεγάλης Τεσσαρακοστῆς ὀνομάζεται προηγιασμένη. Γιατί ὀνομάζεται ἔτσι, καὶ γιὰ ποιό λόγο θεσπίσθηκε ἡ λειτουργία αὐτή, εἶνε ἀνάγκη νὰ ἐξηγήσουμε μὲ λίγα ἁπλᾶ λόγια.

Γιὰ νὰ τελεσθῇ ἡ θεία λειτουργία, χρειάζεται ἄρτος καὶ οἶνος, ψωμὶ καὶ κρασί. Χωρὶς αὐτὰ λειτουργία δὲν γίνεται. Αὐτὰ ὁ ἱερεὺς τὰ βάζει ἐπάνω στὴν ἁγία τράπεζα· τὸν ἄρτο στὸ δισκάριο καὶ τὸν οἶνο στὸ ἅγιο ποτήριο.

Τὸ ψωμὶ καὶ τὸ κρασὶ μένουν ἔτσι μέχρι τέλους τῆς λειτουργίας; Ὄχι. Μένουν κρασὶ καὶ ψωμὶ μέχρι τὸ σημεῖο ἐκεῖνο ποὺ ἀκοῦμε «Τὰ σὰ ἐκ τῶν σῶν σοὶ προσφέρομεν, κατὰ πάντα καὶ διὰ πάντα». Ἐκείνη τὴ στιγμὴ ὁ ἱερεὺς μέσα στὸ ἅγιο βῆμα προσεύχεται, καὶ οἱ Χριστιανοὶ ἔξω γονατιστοὶ προσεύχονται, καὶ ὅλη ἡ Ἐκκλησία παρακαλεῖ τὸ Θεό, γιὰ νὰ γίνῃ τὸ θαῦμα, τὸ θαῦμα τῶν πιστῶν – ἐκεῖνοι ποὺ δὲν πιστεύουν, ὅσα καὶ νὰ τοὺς ποῦμε, δὲν παραδέχονται τὸ θαῦμα. Τὴν ὥρα ποὺ ὁ ἱε- ρεὺς παρακαλεῖ καὶ λέει «Μεταβαλὼν τῷ Πνεύματί σου τῷ ἁγίῳ», τὴν ὥρα ἐκείνη τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιο καταβαίνει, καὶ τὸ ψωμὶ γίνεται σῶμα Χριστοῦ καὶ τὸ κρασὶ γίνεται αἷμα Χριστοῦ. Αὐτὸ εἶνε τὸ θαῦμα.

–Μά…, θὰ πῇ κάποιος ὀλιγόπιστος.

Δὲν ἔχει μά. Ἂν δὲν ἔχῃς πίστι, μὴν πατᾷς στὴν ἐκκλησία. Προτιμότερο νὰ κάθεσαι στὸ σπίτι σου ἢ στὸ καφφενεῖο, παρὰ νὰ πᾷς στὴν ἐκκλησία χωρὶς νὰ πιστεύῃς.

Τὴν ὥρα λοιπὸν ποὺ γονατίζουμε, στὸ «Τὰ σὰ ἐκ τῶν σῶν…», γίνεται τὸ μεγάλο θαῦμα.

–Μὰ πῶς; θὰ ρωτήσετε.

Σᾶς ἐρωτῶ κ᾿ ἐγώ· εἶνε τὸ μόνο μυστήριο; Ὅσοι ἀποροῦν, πῶς γίνεται τὸ ψωμὶ σῶμα Χριστοῦ καὶ τὸ κρασὶ αἷμα Χριστοῦ, τοὺς ἀπαντοῦμε, ὅτι δὲν εἶνε αὐτὸ τὸ μόνο μυστήριο.

Ὅλη ἡ ζωὴ εἶνε γεμάτη μυστήρια.

Ἂν πᾷς λ.χ. σ᾿ ἕνα ἀμπέλι, τί βλέπεις; Ἕνα κούτσουρο καὶ μία ῥίζα. Ἡ ῥίζα τί κάνει; Ῥουφάει νερό, καὶ τὸ νερὸ γίνεται σταφύλι, γίνεται κρασί. Ρωτῆστε ὅποιον γεωπόνο θέλετε· πῶς ἡ ῥίζα τῆς κληματαριᾶς παίρνει τὸ νερὸ καὶ τὸ κάνει κρασί; Δὲν μπορεῖ νὰ μᾶς ἐξηγήσῃ. Ἕνα περιβόλι, ἔχει λεμονιές, πορτοκαλιές, μηλιὲς κ.τ.λ.. Τί τραβᾶνε οἱ ῥίζες τους; Νερό· καὶ τὸ νερὸ αὐτὸ ἡ λεμονιὰ τὸ κάνει λεμόνι, ἡ πορτοκαλιὰ πορτοκάλι, ἡ μηλιὰ μῆλο. Πῶς γίνεται αὐτό; Μυστήριο, δὲν μπορεῖς νὰ τὸ ἑρμηνεύσῃς.

Ἄνοιξε καὶ τὰ σπλάχνα τῆς γῆς· θὰ βρῇς κάρβουνο. Τὸ κάρβουνο αὐτὸ ζυμώνεται ἐκεῖ καὶ γίνεται διαμάντι! Ἔ λοιπόν· αὐτὸς ποὺ παίρνει τὸ κάρβουνο καὶ τὸ κάνει διαμάντι, αὐτὸς ποὺ παίρνει τὸ νερὸ καὶ τὸ κάνει κρασί, αὐτὸς ποὺ παίρνει τὸ νερὸ καὶ τὸ κάνει λεμόνι ἢ πορτοκάλι, αὐτὸς μπορεῖ νὰ πάρῃ ἐδῶ τὸ ψωμὶ καὶ νὰ τὸ κάνῃ σῶμα Χριστοῦ καὶ τὸ κρασὶ νὰ τὸ κάνῃ αἷμα Χριστοῦ. Καὶ αὐτὸ τὸ θαῦμα γίνεται τὴν ὥρα ποὺ προσεύχεται ὁ ἱερεύς. Πίστις χρειάζεται.

Πότε γίνεται τὸ θαῦμα; Στὴ θεία λειτουργία τοῦ ἱεροῦ Χρυσοστόμου καὶ τοῦ μεγάλου Βασιλείου. Στὴ λειτουργία τῶν προηγιασμένων δὲν γίνεται μεταβολή, δὲν γίνεται αὐτὸ τὸ θαῦμα.

–Δὲν γίνεται θαῦμα; Τί λές;

Δὲν γίνεται, γιατὶ ἔχει γίνει. Τὰ τίμια δῶρα εἶνε ἤδη ἁγιασμένα, εἶνε «προηγιασμένα». Αὐτὰ ποὺ ἔχουμε ἐπάνω στὴν ἁγία τράπεζα, δὲν γίνονται τὴν ὥρα αὐτὴ σῶμα καὶ αἷμα Χριστοῦ, ἀλλὰ ἔχουν γίνει προηγουμένως. Πότε; Τὸ Σάββατο ἢ τὴν Κυριακή, στὴν προηγουμένη θεία λειτουργία, ὁ ἱερεὺς κρατάει τὸν ἁγιασμένο ἄρτο καὶ τὸν φυλάει γιὰ τὴν προηγιασμένη. Γι᾿ αὐτὸ βλέπετε στὶς ἄλλες θεῖες λειτουργίες, στὴ μεγάλη εἴσοδο, ὅταν βγαίνει ὁ ἱερεὺς καὶ κρατάει τὰ ἅγια στὸ «Οἱ τὰ Χερουβὶμ μυστικῶς εἰκονίζοντες…», δὲν γονατίζουμε· γιατὶ δὲν εἶνε ἀκόμα ἁγιασμένα. Ἐνῷ στὴν προηγιασμένη ἀπὸ τὴν πρώτη στιγμὴ εἶνε ἁγιασμένα ὅλα· γι᾿ αὐτὸ ὅταν γίνεται ἡ μεγάλη εἴσοδος καὶ ψάλλουμε τὸ «Νῦν αἱ δυνάμεις τῶν οὐρανῶν…», γονατίζουμε ὅλοι· διότι περνάει ὁ Χριστός. Αὐτὴ εἶνε ἡ διαφορὰ τῆς προηγιασμένης θείας λειτουργίας ἀπὸ τὶς ἄλλες τὶς τέλειες θεῖες λειτουργίες.

–Μά, θὰ πῆτε, γιατί νὰ ἁγιάζωνται ἀπὸ τὴν προηγουμένη θεία λειτουργία;

Ὑπάρχει ἀνάγκη. Διότι τὴ Μεγάλη Τεσσαρακοστὴ μόνο Σάββατο καὶ Κυριακὴ ἐπιτρέπεται νὰ γίνεται πλήρης θεία λειτουργία.

–Γιατί ὄχι καὶ τὶς ἄλλες ἡμέρες τῆς ἑβδομάδος;

Διότι ἡ θεία λειτουργία εἶνε πανήγυρις, εἶνε Πάσχα Κυρίου, εἶνε χαρμόσυνη ἑορτή. Καὶ ἐπειδὴ ἡ Μεγάλη Τεσσαρακοστὴ εἶνε πένθιμη περίοδος, δὲν ἐπιτρέπεται θεία λειτουργία παρὰ μόνο Σάββατο καὶ Κυριακή.

–Αὐτὸς μόνο εἶνε ὁ λόγος;

Εἶνε καὶ ὁ ἑξῆς. Ὅσοι ἤθελαν νὰ κοινωνήσουν, ἔπρεπε νὰ περιμένουν τὸ Σάββατο καὶ τὴν Κυριακή. Οἱ Χριστιανοὶ ὅμως τῶν πρώτων αἰώνων δὲν μποροῦσαν νὰ μείνουν Δευτέρα, Τρίτη, Τετάρτη, Πέμπτη, Παρασκευὴ χωρὶς θεία κοινωνία. Ἤθελαν νὰ κοινωνοῦν τακτικά, εἶχαν μεγάλο πόθο. Ὁ μέγας Βασίλειος λέει, ὅτι οἱ Χριστιανοὶ τότε κοινωνοῦσαν καὶ Τετάρτη καὶ Παρασκευὴ καὶ κάθε μέρα ἀκόμη. Γι᾿ αὐτοὺς λοιπὸν τοὺς ζωντανοὺς Χριστιανούς, ποὺ εἶχαν ζῆλο, ἡ Ἐκκλησία ὥρισε νὰ γίνεται ἡ προηγιασμένη θεία λειτουργία καὶ νὰ κοινωνοῦν οἱ πιστοί. Μὲ τὴν προηγιασμένη θεία λειτουργία δίδεται ἡ εὐκαιρία στοὺς Χριστιανοὺς νὰ κοινωνοῦν συχνά.

Τώρα ἄλλαξαν τὰ χρόνια. Οἱ Χριστιανοὶ εἶνε τόσο ψυχροὶ καὶ ἀδιάφοροι, ποὺ πολλοὶ κοινωνοῦν μιὰ φορὰ τὸ χρόνο, τὴ Μεγάλη Πέμπτη ἢ τὴ νύχτα τῆς Ἀναστάσεως ἢ τὰ Χριστούγεννα. Μερικοὶ πάλι κοινωνοῦν δυὸ ἢ τρεῖς φορὲς τὸ χρόνο. Κάποιοι ἄλλοι σπάνια κοινωνοῦν.

Ἡ προηγιασμένη εἶνε μιὰ ἀπόδειξις, ὅτι ἡ Ἐκκλησία μᾶς προτρέπει νὰ κοινωνοῦμε ὅσο μποροῦμε συχνότερα. Ἐμεῖς ποιά συμβουλὴ νὰ δώσουμε στὴ σημερινή μας ἐποχή; Τίθεται τὸ ἐρώτημα· νὰ κοινωνοῦμε δύο ἢ τρεῖς φορὲς τὴν ἑβδομάδα, ὅπως οἱ πρῶτοι Χριστιανοί; Νὰ κοινωνοῦμε πέντε καὶ δέκα φορὲς τὸ χρόνο; Νὰ κοινωνοῦμε μόνο τὸ Πάσχα καὶ τὰ Χριστούγεννα;

Ἐμένα ρωτᾶτε; Ρωτῆστε τὸν ἱερὸ Χρυσόστομο· καὶ ὅ,τι μᾶς πῇ ἐκεῖνος, αὐτὸ νὰ κάνουμε. Ρώτησαν πράγματι τὸ Χρυσόστομο, ποὺ ἔκανε τὴ θεία Λειτουργία, καὶ ὁ ἅγιος πατέρας τοὺς ἀπήντησε· «Εἶσαι ἕτοιμος; κοινώνα κάθε μέρα. Δὲν εἶσαι ἕτοιμος; οὔτε τὴ Λαμπρὴ νὰ μὴν κοινωνήσῃς· γιατὶ καὶ ὁ Ἰούδας κοινώνησε ἀλλὰ κολάστηκε».

Αὐτὸ εἶνε τὸ μεγάλο ζήτημα· ὄχι πόσες φορὲς θὰ κοινωνοῦμε, ἀλλὰ πόσες φορὲς θὰ εἴμαστε ἕτοιμοι. Καὶ γιατί νὰ μὴν εἴμαστε ἕτοιμοι; Ἀπὸ μᾶς ἐξαρτᾶται νὰ ἑτοιμαστοῦμε. Βέβαια εἴμαστε ἁμαρτωλοί, ἔχουμε ἀκάθαρτη ψυχή, εἴμαστε ἀνάξιοι νὰ πλησιάσουμε τὴ θεία κοινωνία. Ἀλλ᾿ ὑπάρχει τρόπος νὰ καθαριστοῦμε. Δίπλα μας τρέχει τὸ ποτάμι. Εἴμαστε ἀκάθαρτοι; ἂς πᾶμε νὰ καθαριστοῦμε. Ἔρχεται Λαμπρὴ καὶ θὰ πρέπῃ νὰ εἶνε ὅλα καθαρά· τὰ ποτήρια, τὰ τζάμια, τὰ παράθυρα, τὰ ἔπιπλα… Τὰ πάντα καθαρά, καὶ ἡ καρδιά μας νὰ εἶνε ἀκάθαρτη; Ὅπως οἱ νοικοκυρὲς ἔχουν μεγάλη φροντίδα γιὰ τὸ σπίτι, ἔτσι νὰ φροντίσουμε ὅλοι νὰ καθαρίσουμε καὶ τὴν ψυχή μας ἀπὸ τὶς ἁμαρτίες. Πλυντήριο καὶ ποτάμι ποὺ καθαρίζει εἶνε ἡ μετάνοια καὶ ἡ ἱερὰ ἐξομολόγησις. Στὴν ἐξομολόγησι νὰ πᾶμε ὅλοι· καὶ ὁ πιὸ ἅγιος ἀκόμα νὰ περάσῃ ἀπὸ ἱερὰ ἐξομολόγησι, νὰ καθαριστῇ· καὶ ὅταν εἶνε καθαρός, τότε νὰ προσέλθῃ στὴ θεία κοινωνία.

Ἡ θεία κοινωνία, γι᾿ αὐτὸν ποὺ ἑτοιμάστηκε, θὰ εἶνε ζωή, θὰ εἶνε ἀπόλαυσις, θὰ εἶνε φάρμακο, θὰ εἶνε αὐτὸς ὁ Χριστὸς στὴν καρδιά του.

Αὐτά, ἀγαπητοί μου, εἶχα νὰ σᾶς πῶ ὡς πρὸς τὰ προηγιασμένα ἅγια δῶρα.

Συνεπῶς, ὅσοι ἀπὸ σᾶς κάνατε τὴ θυσία νὰ νηστέψετε σήμερα, ὅσοι ἔχετε προετοιμαστῆ καὶ ἐξομολογηθῆ τὰ ἁμαρτήματά σας, ὅσοι αἰσθάνεστε τὸ Χριστὸ μέσα στὴν καρδιά σας, νὰ πλησιάσετε τώρα ποὺ θὰ βγῇ τὸ ἅγιο ποτήριο καὶ νὰ κοινωνήσετε. Οἱ ἄλλοι δὲν πρέπει νὰ κοινωνήσουν, ἀλλὰ νὰ φροντίσουν νὰ τακτοποιήσουν τὸν ἑαυτό τους, νὰ πλύνουν μὲ τὴν ἐξομολόγησι τὰ ἀκάθαρτα ποὺ ἔχουν μέσα στὴν ψυχή τους, καὶ ἔτσι καθαροὶ πλέον νὰ πλησιάσουν τὰ ἅγια τῶν ἁγίων καὶ νὰ ἑορτάσουν τὰ πάνσεπτα πάθη τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ καὶ τὴν ἔνδοξο ἀνάστασί του· ἀμήν.

(†) ἐπισκόπου ΦλωρίνηςΑὐγουστῖνου Καντιώτη