ΜΕΤΑΜΟΡΦΩΣΙΣ ΤΟΥ ΣΩΤΗΡΟΣ

(Β΄ Πέτρ. 1,10-19)

Ὑπόμνησις «Δίκαιον ἡγοῦμαι, ἐφ᾿ ὅσον εἰμὶ ἐν τούτῳ τῷ σκηνώματι, διεγείρειν ὑμᾶς ἐν ὑπομνήσει» (Β΄ Πέτρ. 1,13)

Σήμερα, ἀγαπητοί μου, εἶνε ἡ μεγάλη δεσποτικὴ ἑορτὴ τῆς Μεταμορφώσεως. Ὁ Κύριος ἡμῶν Ἰησοῦς Χριστὸς ἔλαμψε πάνω στὸ Θαβὼρ ἀπὸ θεϊκὴ δόξα ἐνώπιον τῶν μαθητῶν του.

Οἱ τρεῖς μαθηταί, ὁ Πέτρος ὁ Ἰάκωβος καὶ ὁ Ἰωάννης, ποὺ ἀξιώθηκαν νὰ δοῦν –ὅσο μποροῦσαν– τὴ δόξα του, δὲν τὴν λησμόνησαν πλέον ποτέ. Αὐτὸ ποὺ ἔζησαν τὴν ἡμέρα ἐκείνη ἦταν τόσο μεγάλο, ὥστε τοὺς στήριξε στὶς δύσκολες στιγμὲς τῶν πειρασμῶν, τῶν διωγμῶν, τοῦ μαρτυρίου. Ἀπὸ αὐτὸ ἀντλοῦσαν δύναμι γιὰ νὰ στηριχθοῦν οἱ ἴδιοι, ἀλλὰ καὶ γιὰ νὰ στηρίξουν τὸ ποίμνιο τοῦ Χριστοῦ.

Αὐτὸ λέει σήμερα ὁ ἕνας ἀπὸ τοὺς τρεῖς θεατὰς τῆς Μεταμορφώσεως, ὁ Πέτρος, στὴν ἀποστολικὴ περικοπὴ ποὺ διαβάστηκε. Εἶνε ἕνα κομμάτι ἀπὸ τὴν Δευτέρα καθολική του Ἐπιστολή, στὸ ὁποῖο λέει· Ὅσο ζῶ, θεωρῶ καθῆκον μου νὰ σᾶς ξυπνῶ καὶ νὰ σᾶς ὑπενθυμίζω τὴν κλῆσι σας στὸ δρόμο τοῦ Χριστοῦ. Διότι δὲν σᾶς διδάξαμε τὸ Χριστὸ στηριζόμενοι σὲ πλαστοὺς μύθους· σᾶς δείξαμε τὴ δύναμι καὶ παρουσία του, ἀφοῦ εἴδαμε μὲ τὰ μάτια μας τὸ μεγαλεῖο του τὴν ἡμέρα ἐκείνη πάνω στὸ ὄρος καὶ ἀκούσαμε μὲ τ᾿ αὐτιά μας τὴν τιμητικὴ φωνὴ τοῦ δοξασμένου οὐρανίου Πατέρα νὰ λέῃ γι᾿ αὐτόν· «Οὗτός ἐστιν ὁ υἱός μου ὁ ἀγαπητός, εἰς ὃν ἐγὼ εὐδόκησα» (Β΄ Πέτρ. 1,17).

Μὲ ἀφορμὴ τὴν ὑπενθύμισι τοῦ Πέτρου ἂς μιλήσουμε κ᾿ ἐμεῖς σήμερα περὶ ὑπομνήσεως.

‘Ενας, ἀγαπητοί μου, ἕνας ποὺ χρωστάει σὲ κάποιον δὲν ξεχνάει τὸ χρέος του. Τὸ θυμᾶται καὶ προσπαθεῖ νὰ τὸ ἐξοφλήσῃ. Ἀλλ᾿ ἂν τὸ ξεχάσῃ καὶ περάσῃ ἡ προθεσμία τῆς ἐξοφλήσεως, ἡ τράπεζα τοῦ στέλνει ἕνα χαρτί, ποὺ λέγεται «ὑπόμνησις»· τοῦ ὑπενθυμίζει δηλαδὴ τὸ χρέος ποὺ ξέχασε καὶ τὸν καλεῖ νὰ τὸ ἐξοφλήσῃ. Γιατὶ ἂν δὲν τὸ ἐξοφλήσῃ ἐγκαίρως, θὰ ἔχῃ ὡρισμένες συνέπειες.

Ἐκτὸς ὅμως ἀπὸ τὰ χρέη, ποὺ χρωστοῦν οἱ ἄνθρωποι σὲ διάφορα πρόσωπα, τράπεζες καὶ ὀργανισμούς, ὑπάρχουν κι ἄλλα χρέη. Χρέη, ποὺ ἔχουν ὅλοι γενικὰ οἱ ἄνθρωποι. Καὶ τὸ περίεργο εἶνε, ὅτι ὅσο κανεὶς γίνεται πιὸ πλούσιος, τόσο καὶ τὰ χρέη του αὐξάνουν.

Χρέη εἶνε οἱ ὑποχρεώσεις, τὰ καθήκοντα ποὺ ἔχουμε ἀπέναντι στὸν ἑαυτό μας, στὸν πλησίον μας, καὶ στὸ Θεό. Χρέος εἶνε ἡ σωτηρία τῆς ψυχῆς μας, δηλαδὴ νὰ πιστέψουμε, νὰ μετανοήσουμε καὶ νὰ κλάψουμε γιὰ ὅσα ἁμαρτήματα ἔχουμε κάνει. Χρέος μας εἶνε νὰ διορθώσουμε τὸ χαρακτῆρα μας, ν᾿ ἀπαλλαγοῦμε ἀπὸ κακίες καὶ ἐλαττώματα, καὶ νὰ προοδεύουμε στὴν ἀρετή. Χρέος μας εἶνε ἡ σωτηρία τοῦ πλησίον, ἡ βοήθεια δηλαδὴ ποὺ πρέπει νὰ προσφέρουμε στοὺς συνανθρώπους μας στὶς διάφορες ὑλικὲς καὶ πνευματικὲς ἀνάγκες. Χρέος μας εἶνε νὰ κλάψουμε μαζὶ μὲ τὸν πονεμένο, χρέος μας εἶνε νὰ χαροῦμε στὶς χαρές του. Χρέος μας εἶνε ἡ διάδοσι καὶ ἐξάπλωσι τοῦ εὐαγγελίου σὲ ὅλο τὸν κόσμο. Χρέος μας εἶνε νὰ συγχωροῦμε κι αὐτοὺς ἀκόμα τοὺς ἐχθρούς μας. Ἀπέναντι δὲ στὸ Θεὸ ἔχουμε χρέος νὰ τὸν εὐχαριστοῦμε ἀπ᾿ ὅλα τὰ βάθη τῆς καρδιᾶς μας μέρα καὶ νύχτα γιὰ ὅλα τὰ καλὰ ποὺ μᾶς δίνει, νὰ τὸν δοξολογοῦμε γιὰ ὅλα τὰ μεγάλα καὶ θαυμαστὰ πράγματα ποὺ βλέπουμε μέσα στὸ φυσικὸ καὶ πνευματικὸ κόσμο. Χρέος μας εἶνε νὰ παρακαλοῦμε τὸ Θεὸ νὰ συγχωρήσῃ τὰ ἁμαρτήματά μας καὶ νὰ μᾶς δώσῃ τὴ χάρι του γιὰ νὰ ἐκτελοῦμε τὸ θέλημά του μὲ προθυμία καὶ ζῆλο. Χρέος…

Ὤ, ὅλο χρέη, ὅλο ὑποχρεώσεις εἶνε ὁ ἄνθρωπος! Καί, ὅπως εἴπαμε, ὅσο γίνεται πιὸ πλούσιος, πιὸ δυνατός, πιὸ ἔνδοξος, τόσο καὶ τὸ χρέος του αὐξάνει. Οἱ φτωχοί, οἱ ἀγράμματοι καὶ οἱ ἄσημοι λίγες ὑποχρεώσεις ἔχουν· ἔνῷ αὐτοὶ ποὺ ἔχουν τὰ ἑκατομμύρια, αὐτοὶ ποὺ ἔχουν ἀνεβῆ στὰ μεγάλα ἀξιώματα, αὐτοὶ ἔχουν μεγάλες ὑποχρεώσεις.

Ὑπάρχουν ἄνθρωποι ποὺ θυμοῦνται τὶς ὑποχρεώσεις τους καὶ φροντίζουν νὰ εἶνε συνεπεῖς. Ἀλλὰ δυστυχῶς οἱ πιὸ πολλοὶ ξεχνοῦν τὶς ὑποχρεώσεις τους καὶ ζοῦν ἀδιάφοροι. Παραμελοῦν τὸν ἑαυτό τους· ἀφήνουν τὸ γείτονα νὰ πεθάνῃ ἀπ᾿ τὴν πεῖνα καὶ τὴ δυστυχία· τὸ Θεὸ ποτέ δὲν τὸν θυμοῦνται. Τί πρέπει νὰ γίνῃ μὲ τοὺς ἀνθρώπους αὐτούς; Νὰ μείνουν ἔτσι; νὰ ζοῦν ἀδιάφοροι καὶ ἀσυναίσθητοι; Ὄχι. Πρέπει νὰ βρεθοῦν ἄλλοι, ποὺ νὰ τοὺς θυμίζουν τὰ καθήκοντά τους.

Αὐτὸ τὸ καθῆκον, ποὺ ἔχουν οἱ πνευματικοὶ ἄνθρωποι ἀπέναντι τῶν ἄλλων ἀνθρώπων, τονίζει ὁ ἀπόστολος Πέτρος στὴν ἀποστολικὴ περικοπὴ ποὺ διαβάστηκε σήμερα, ἑορτὴ τῆς Μεταμορφώσεως. Τί ἦταν ὁ Πέτρος; Ἀπόστολος τοῦ Χριστοῦ, ποὺ εἶχε πάρει ἀπ᾿ τὸ Χριστὸ τὴν ἐντολὴ νὰ κηρύξῃ σὲ ὅλο τὸν κόσμο τὸ εὐαγγέλιο. Καὶ τὴν ἐντολὴ αὐτὴ δὲν ἔπαυσε νὰ τὴν ἐκτελῇ. Συνεχῶς ὁ Πέτρος δίδασκε, προέτρεπε καὶ ἤλεγχε τὸν κόσμο. Δὲν θὰ πάψω, γράφει στοὺς Χριστιανούς, νὰ σᾶς θυμίζω τὶς ὑποχρεώσεις σας. Γιατὶ ἤξερε ὁ Πέτρος πόσο εὔκολα ὁ ἄνθρωπος ξεχνάει τὸ καλὸ ποὺ ἀκούει. Ἐνῷ τὸ κακό, μιὰ φορὰ νὰ τὸ ἀκούσῃ κανείς, φτάνει γιὰ νὰ τὸ τυπώσῃ ζωηρὰ στὸ μυαλό του κι ἀπὸ ᾿κεῖ νὰ μὴν ξεκολλᾷ. Τὸ ἄκουσε ὅταν ἦταν παιδί, καὶ τὸ θυμᾶται τώρα ποὺ γέρασε. Ἐνῷ τὸ καλὸ ποὺ ἀκούει εὔκολα τὸ ξεχνάει. Γι᾿ αὐτὸ πρέπει ὁ πατέρας, ἡ μάνα, ὁ δάσκαλος, ὁ ἱερεύς, ὁ κήρυκας συχνὰ νὰ ὑπενθυμίζουν στὰ παιδιὰ τὴν καλὴ διδασκαλία. Δὲν θὰ πάψω, λέει ὁ Πέτρος στοὺς Χριστιανούς, νὰ σᾶς θυμίζω τὰ ὅσα σᾶς ἔχω διδάξει. Ὄχι ἁπλῶς νὰ σᾶς θυμίζω, ἀλλὰ νὰ σᾶς διεγείρω, νὰ σᾶς μιλῶ δηλαδὴ μὲ ζωηρότητα, γιὰ νὰ σᾶς ξυπνῶ καὶ νὰ σᾶς παρακινῶ στὸ καλό. Κάτι παρόμοιο ἔλεγε κ᾿ ἕνας ἀρχαῖος φιλόσοφος τῆς πατρίδος μας, ὁ Σωκράτης. Ἐγώ, ἔλεγε ὁ Σωκράτης στοὺς ἀρχαίους Ἀθηναίους, εἶμαι σὰν μιὰ βουκέντρα. Τί κάνει ἡ βουκέντρα; Τὰ βόδια, ποὺ κάθονται ὀκνηρὰ στὸ στάβλο, ὁ γεωργὸς τὰ κεντάει μὲ τὴ βουκέντρα καὶ τὰ κάνει νὰ βγοῦν ἀπ᾿ τὸ στάβλο καὶ νὰ μποῦν στὸ ζυγὸ καὶ νὰ κάνουν ἀλέτρι. Ὅταν ὀργώνῃ ὁ γεωργός, δὲν λείπει ἀπ᾿ τὰ χέρια του ἡ βουκέντρα. Ἅμα λείψῃ, τὰ βόδια θὰ σταματήσουν. Τὸ κέντρισμα, βλέπετε, εἶνε ἀναγκαῖο. Αὐτὸ λοιπὸν ποὺ κάνει ὁ γεωργὸς στὰ βόδια, κάνω κ᾿ ἐγὼ σ᾿ ἐσᾶς, λέει ὁ Σωκράτης. Βουκέντρα εἶνε τὰ λόγια μου· ὅσο αὐστηρὰ καὶ πικρὰ κι ἂν φαίνωνται, γίνονται ἀφορμὴ γιὰ νὰ δῇ ὁ καθένας τὴν ἄγνοιά του, τὴν κακία καὶ τὴ διαφθορά του, καὶ νὰ φροντίσῃ νὰ διορθωθῇ. Ἐσεῖς βέβαια ἐνοχλεῖσθε ἀπ᾽ τὸν ἔλεγχό μου καὶ θέλετε νὰ πάψω νὰ σᾶς διδάσκω καὶ νὰ σᾶς ἐλέγχω. Θέλετε, δηλαδή, νὰ σπάσω τὴ βουκέντρα. Εἶστε ἕτοιμοι νὰ μὲ καταδικάσετε σὲ θάνατο. Ἂν μὲ θανατώσετε, τότε πιὰ δὲν θὰ ὑπάρχῃ ἄλλος νὰ σᾶς ξυπνάῃ καὶ νὰ σᾶς ὑπενθυμίζῃ τὰ καθήκοντά σας. Τότε χωρὶς βουκέντρα θὰ ζῆτε ἀδιάφοροι καὶ θὰ κοιμᾶστε σὰν τὰ ζῷα μέσ᾿ στοὺς στάβλους. Θὰ κοιμᾶστε, ἕως ὅτου ὁ καλὸς Θεὸς σᾶς λυπηθῇ καὶ σᾶς στείλῃ κάποιον ἄλλον, ποὺ θὰ ἔρθῃ γιὰ νὰ σᾶς ξυπνήσῃ.

Διαρκὴς λοιπὸν διδασκαλία, διαρκὴς ὑπόμνησις χρειάζεται. Γίνεται; Δυστυχῶς ὄχι. Αὐτοὶ ποὺ εἶνε ὑποχρεωμένοι νὰ διδάσκουν, νὰ κατηχοῦν καὶ νὰ ἐλέγχουν τὸ λαό, παραμελοῦν τὰ καθήκοντά τους. Ἕνας Πέτρος καὶ ἕνας Παῦλος στὴ φυλακὴ ἦταν, κι ἀπὸ μέσα ἀπ᾿ τὴ φυλακὴ δὲν ἔπαυαν νὰ στέλνουν γράμματα καὶ μὲ ζωηρὸ τρόπο νὰ ὑπενθυμίζουν τὸ κήρυγμά τους στοὺς Χριστιανούς. Ἐμεῖς, οἱ σημερινοὶ διδάσκαλοι καὶ διάδοχοι στὸ ἕργο τους, τί κάνουμε; Ὑπενθυμίζουμε διαρκῶς τὰ καθήκοντα στοὺς Χριστιανούς μας; Οἱ περισσότεροι ἀπὸ μᾶς νομίζουμε, πὼς μὲ μιὰ ὁμιλία –κι αὐτὴ ὄχι ζωντανή, ἀλλὰ χλιαρή–, ποὺ κάνουμε μιὰ φορὰ τὴ βδομάδα ἢ καὶ ἀραιότερα, νομίζουμε πὼς ἐκπληρώσαμε τὸ καθῆκον μας. Ἀλλοίμονό μας! Πόσο ὑστεροῦμε, πόσο μακριὰ ἀπ᾽ τὸ καθῆκον μας εἴμαστε! Στὴν ἐποχή μας, ποὺ εἶνε ὅπως ἡ ἐποχὴ Σοδόμων καὶ Γομόρρας, χρειάζονται βούκεντρα πολλά, χρειάζονται κηρύγματα ζωηρὰ καὶ ἐλεγκτικά, χρειάζονται διαρκῶς ὑπομνήσεις, ποὺ θ᾿ ἀπευθύνωνται πρὸς ὅλους ἀνεξαιρέτως, ὑπομνήσεις γραμμένες μὲ πόνο καὶ δάκρυα καὶ αἷμα ἀκόμη, μὲ αἷμα σὰν τὸ αἷμα ποὺ ἔχυσαν οἱ μάρτυρες τοῦ εὐαγγελικοῦ κηρύγματος γιὰ νὰ ξυπνήσουν τὶς συνειδήσεις τῶν ἁμαρτωλῶν καὶ τῶν ἐνόχων.

Ἅγιε Πέτρε! Ἐσύ, ποὺ πάνω στὴν κορυφὴ τοῦ Θαβὼρ ἀξιώθηκες νὰ δῇς τὴ δόξα τοῦ Χριστοῦ μας, σὲ παρακαλοῦμε, παρακάλεσε τὸν Κύριο νὰ δίνῃ δύναμι στοὺς κήρυκες τοῦ εὐαγγελίου, νὰ μὴν κουραστοῦν, ἀλλὰ συνεχῶς καὶ ζωηρὰ νὰ ὑπενθυμίζουν στὸ λαὸ τὰ πνευματικὰ χρέη, νὰ κηρύττουν τὴν ἀλήθεια τοῦ εὐαγγελίου μέχρι θανάτου.

(†) ἐπισκόπου Φλωρίνης Αὐγουστῖνου Καντιώτη

Ο ΘΕΙΟΣ ΓΝΟΦΟΣ

π. Δημητρίου Μπόκου

Τὸ συγκλονιστικὸ γεγονὸς τῆς Μεταμορφώσεως τοῦ Χριστοῦ συσχετίζεται περισσότερο μὲ τὰ διαδραματισθέντα στὸ ὄρος Σινᾶ, ὅπου κατὰ τὴν παράδοση τοῦ θείου Νόμου στὸν Ἰσραηλιτικὸ λαὸ ἔλαβε χώρα μιὰ ἰδιαίτερα μεγαλόπρεπη θεοφάνεια. Πρωταρχικὸ ρόλο στὰ μεγάλα ἐκεῖνα γεγονότα διαδραμάτισε ὁ προφήτης Μωυσῆς, ποὺ ἀξιώθηκε νὰ μετάσχει στὴ μοναδικὴ θεοπτία. Κανένας προφήτης μετὰ ἀπὸ αὐτὸν δὲν ἔφτασε στὸ μεγαλεῖο του. Ὁ Θεὸς καταδεχόταν νὰ μιλάει μαζί του «ἐνώπιος ἐνωπίῳ». Ἔδωσε μάλιστα μαρτυρία γι’ αὐτὸν ὅτι τὸν λογαριάζει γιὰ τὸν πιὸ ἀγαπημένο του φίλο. «Οἶδά σε παρὰ πάντας ἀνθρώπους» (βλ. καὶ ΛΥΧΝΙΑ ΝΙΚΟΠΟΛΕΩΣ, ἀρ. φ. 433, Αὔγ. 2019).

Τὰ γεγονότα βέβαια ἐκεῖνα, ἐκτὸς ἀπὸ τὴν ἄμεση σημασία ποὺ εἶχαν γιὰ τὴν ἐποχή τους, ἦταν πάντοτε καὶ προτυπώσεις γιὰ τὰ μέλλοντα νὰ συμβοῦν. Καὶ ὅταν οἱ τύποι, τὰ σύμβολα καὶ οἱ προεικονίσεις ἔλαβαν τέλος, ὁ Χριστὸς ἐκπλήρωσε ὅλα τὰ προαναγγελθέντα καὶ προφητευθέντα περὶ αὐτοῦ. Ἀλλὰ καὶ κατὰ τὴν ἐκπλήρωση τῶν προσημανθέντων γεγονότων, ἕνα μυστικὸ νῆμα συνέδεε τὸν τύπο μὲ τὴν ἀλήθεια.

Ἔτσι καὶ στὸ μεγάλο γεγονὸς τῆς Μεταμορφώσεως παρευρίσκεται στὸ ὄρος Θαβὼρ καὶ ὁ Μωυσῆς, ὡς ἐκπρόσωπος τοῦ Νόμου. Μαζὶ μὲ τὸν ἐπίσης θεόπτη καὶ ἐκπρόσωπο τῶν προφητῶν Ἠλία, μαρτυροῦν ἀπὸ κοινοῦ τὸν Χριστὸ ὡς τὸν ἀληθινὸ Θεό, «νόμου καὶ προφητῶν ποιητὴν καὶ πληρωτήν». Παρίστανται ἐκεῖ γιὰ νὰ διακηρύξουν ὅτι αὐτὸς εἶναι «ὁ πάλαι διὰ νόμου καὶ προφητῶν λαλήσας Θεός».

Παρίστανται οἱ συγκεκριμένοι δύο προφῆτες, γιατὶ εἶχαν ἀξιωθεῖ περισσότερο ἀπὸ ἄλλους νὰ γίνουν θεόπτες. Καὶ μάλιστα ἡ παρουσία τους στὸ μεγαλειῶδες γεγονὸς τῆς Μεταμορφώσεως εἶναι ἡ ἀποκορύφωση τῆς δικῆς τους πρὸ Χριστοῦ θεοπτίας. «Τὸν γνόφον τὸν νομικόν», τὴ σκιὰ τοῦ νόμου, ἀπὸ ὅπου ἀναδύονται οἱ δύο προφῆτες, «ἡ φωτεινὴ διεδέξατο νεφέλη» καὶ μέσα σ’ αὐτὴν βρέθηκαν «Μωυσῆς καὶ Ἠλίας… τῆς ὑπερφώτου δόξης ἀξιωθέντες».

Οἱ δύο προφῆτες εἶχαν διαδοχικὰ στάδια θεοπτίας. Εἰδικότερα ὁ Μωυσῆς εἶναι ὁ κατ’ ἐξοχὴν θεόπτης προφήτης τῆς Παλαιᾶς Διαθήκης. Μποροῦμε νὰ ἐπισημάνουμε τρία σημαντικὰ στάδια στὴ θεοπτική του ἐμπειρία. Τὸ πρῶτο στάδιο εἶναι ἡ εἴσοδός του στὸν θεῖο γνόφο στὸ ὄρος Σινᾶ. Τὸ δεύτερο εἶναι ἡ μόνιμη λάμψη τοῦ προσώπου του μετὰ τὴν κάθοδό του ἀπὸ τὸ ὄρος. Καὶ τὸ τρίτο καὶ τελειότερο εἶναι ἡ μετοχή του στὴν ὑπέρλαμπρη δόξα τῆς Μεταμορφώσεως τοῦ Χριστοῦ.

Τί εἶναι ὅμως ὁ θεῖος γνόφος; Γνόφος εἶναι τὸ σκοτάδι, ἡ ὀμίχλη, ἡ σκοτεινὴ νεφέλη (σύννεφο). Ὁ Θεὸς φανερώνεται περιβαλλόμενος πάντα ἀπὸ γνόφο και νεφέλη. Τὸ Σινᾶ ὁλόκληρο εἶχε γίνει ὄρος ζοφῶδες καὶ καπνῶδες. «Νεφέλη καὶ γνόφος κύκλῳ αὐτοῦ». «Γνόφος ὑπὸ τοὺς πόδας αὐτοῦ… Καὶ ἔθετο σκότος ἀποκρυφὴν αὐτοῦ» (Ψαλμ. 96, 2. 17, 10-12). Τί σημαίνουν τὰ λόγια αὐτά;

«Τὸ ἀθέατον διὰ τούτων τῆς θείας φύσεως ἐδίδαξεν». Ὅλα αὐτὰ σημαίνουν, ὅτι ἡ φύση τοῦ Θεοῦ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνει ὁρατὴ ἀπὸ κανέναν, οὔτε ἀπὸ ἄνθρωπο, οὔτε ἀπὸ ἄγγελο. Ὅποιος δεῖ τὸ πρόσωπο τοῦ Θεοῦ, τὸν Θεὸ ὅπως ἀκριβῶς εἶναι, δὲν θὰ ἀντέξει. Θὰ πεθάνει ἀμέσως. Θὰ λειώσει σὰν τὸ κερὶ ποὺ ἔρχεται σὲ ἄμεση ἐπαφὴ μὲ τὴ φωτιά. Γιὰ νὰ σχετισθεῖ λοιπὸν ὁ Θεὸς μὲ τὰ πλάσματά του, κρύβει τὴν ἀπρόσιτη οὐσία του, ἀλλὰ καὶ τὴν ὑπέρλαμπρη δόξα του, τὸ ὑπέρφωτο φῶς του, τὶς ὑπερκόσμιες (ἄκτιστες) ἐνέργειές του. Περιβάλλεται τὸν γνόφο, τὴν ὀμίχλη. Κρύβει σὲ μυστηριῶδες σκότος τὸ ἀπροσπέλαστο μεγαλεῖο του.

Ὅπως εἶπε καὶ στὸν Μωυσῆ: «Θὰ δεῖς τὰ ὀπίσω μου, ἀλλὰ τὸ πρόσωπό μου δὲν θὰ τὸ δεῖς» (πρβλ. Έξ. 33, 12-23).

(ΛΥΧΝΙΑ ΝΙΚΟΠΟΛΕΩΣ, ἀρ. φ. 457, Αὔγ. 2021)

«Ἀντιύλη» Ἱ. Ναὸς Ἁγ. Βασιλείου, Πρέβεζα

Άγνωστοι οι δρόμοι του Κυρίου

Άγιος Σωφρόνιος Σαχάρωφ

Για εμάς τους Χριστιανούς το κεντρικό σημείο του σύμπαντος και η ύψιστη έννοια της ιστορίας ολόκληρου του κόσμου είναι ο ερχομός του Ιησού Χριστού.. Ήρθε με άκρα πραότητα, φτωχότερος των φτωχών «μη έχων πού την κεφαλήν κλίναι». Δεν είχε καμιά αυθεντία, ούτε στην πολιτεία, ούτε στη Συναγωγή, από αποκάλυψη εκ των άνω. Δεν πολέμησε τους αντιπάλους του. Και απομένει σ’ εμάς να τον αναγνωρίσουμε σαν Παντοκράτορα ακριβώς γιατί «εαυτόν εκένωσεν μορφήν δούλου λαβών» (Φιλιπ. 2,7), αφού υπέστη τελικά μαρτυρικό θάνατο…
Μερικές φορές οι δοκιμασίες και οι δυσκολίες που μας συμβαίνουν μας βάζουν στη θέση ενός ταξιδιώτη που ξαφνικά βρίσκει τον εαυτό του στο χείλος της αβύσσου, από το οποίο είναι αδύνατο να επιστρέψει. Η άβυσσος είναι το σκότος της άγνοιας και ο φόβος της αιχμαλωσίας από το θάνατο. Μόνο η ενέργεια της αγιασμένης απελπισίας θα μας κάνει ικανούς να τα υπερπηδήσουμε.Αφού πεισθούμε από κάποια μυστηριώδη δύναμη, ριχνόμαστε στο άγνωστο επικαλούμενοι το όνομα του Κυρίου. Και τι συμβαίνει; Αντί να σπάσουμε το κεφάλι μας στους βράχους, αισθανόμαστε ένα αόρατο χέρι να μας οδηγεί ευγενικά και να σωζόμαστε. Το να ριχτούμε στο άγνωστο σημαίνει εμπιστοσύνη στο Θεό. Απελπισμένοι από τους ισχυρούς της γης, αρχίζουμε να ερευνούμε για μια νέα ζωή, στην οποία η πρώτη θέση δίνεται στο Χριστό.
Άγνωστοι οι δρόμοι του Κυρίου. Ο άνθρωπος μόνος του δεν μπορεί να τους ανακαλύψει. Ο Θεός με την εμφάνιση του μας αποκάλυψε το μοναδικό δρόμο για την αιώνια λύτρωση. Μας έδωσε παράδειγμα σε όλα… Είναι ζωτικό να ζούμε «εν τη προσευχή» για να μπορέσουμε να αντιδράσουμε με σθένος στην καταστρεπτική επίδραση του έξω κόσμου.
Να πιστεύετε ακράδαντα στην πρόνοια του Θεού για σας, παρά τις όποιες θλίψεις και τους κόπους.
Μη σκέπτεστε ότι υπάρχει κάποιο λάθος και ότι θα μπορούσατε όλο αυτό να το επιτύχετε κάπου αλλού και να το αποκτήσετε χωρίς κόπο. Εκείνο που τώρα υπομένετε θα σας καταλογισθεί ως μαρτύριο… Το να μειώνουμε το προσωπικό σχέδιο του Θεού για μας δεν είναι μόνο σφάλμα, αποτελεί αμαρτία.

Πηγή: https://anastasiosk.blogspot.com

ΚΥΡΙΑΚΗ Ζ΄ΜΑΤΘΑΙΟΥ (2ο). Θεραπεία δύο τυφλῶν

(Ματ. 9:27-34)

ὑπό ἀρχιμ. Βασιλείου Μπακογιάννη

Ὁ Χριστός ὡς θαυματουργός

«Πιστεύετε, ὅτι μπορῶ νά τό κάμω αὐτό πού μοῦ ζητᾶτε;», ρώτησε ὁ Χριστός τούς δύο τυφλούς (Ματ. 9:28). «Ναί, Κύριε» (Ματ. 9:28). «Τότε ἄγγιξε τά μάτια τους, καί εἶπε: «Νά σᾶς γίνει ἀνάλογα μέ τήν πίστη σας!» Καί ἄνοιξαν τά μάτια τους» (Ματ. 9:29-30). Τόσο εὔκολα καί τόσο γρήγορα!

Αὐτό τό γεγονός τό προσπερνᾶμε, λές καί πρόκειται γιά ἕνα ἁπλό θέμα, θέμα ρουτίνας καί ὅμως δέν εἶναι. Εἶναι θέμα ὑπερκόσμιο! Εἶναι κάτι πού δέν μπορεῖ νά κάνει κανένας ἄνθρωπος ἐπί γῆς ὅσο δυνατός, ὅσο σοφός καί ἄν εἶναι. Ἄς μαζευθοῦν ὅλοι οἱ κορυφαῖοι ἐπιστήμονες τοῦ κόσμου αὐτοῦ, ἐφοδιασμένοι μέ ὅλα τά σύγχρονα μηχανήματα πού ἔχουν, ἄς πάρουν ἕναν τυφλό (ὄχι δύο) καί ἄς προσπαθήσουν νά τοῦ ἀνοίξουν λίγο (ὄχι πολύ) τά μάτια του, γιά νά ἰδεῖ καί αὐτός λίγο φῶς. Δέν θά τό καταφέρουν! Ὅσο καί να προσπαθήσουν καί μία ὁλόκληρη μέρα καί μιά ἑβδομάδα καί ἕνα ὁλόκληρο μῆνα καί ἕναν ὁλόκληρο χρόνο νά προσπαθήσουν, δέν θά τό καταφέρουν. Αὐτό λοιπόν πού οἱ κορυφαῖοι ἐπιστήμονες ἀδυνατοῦν νά κάνουν, ὁ Χριστός τό ἔκανε ἀμέσως καί ἀπό μόνος Του, ὄχι σέ ἕναν τυφλό, ἀλλά σέ δύο τυφλούς καί δέν τό ἔκανε μόνο σέ τυφλούς, ἀλλά καί σέ κουφούς καί σέ δαιμονισμένους καί σέ παραλύτους καί σέ λεπρούς σέ ὅλα τά εἴδη τῆς ἀσθενείας. Χωρίς φάρμακα, παρά μόνο μέ τό λόγια Του, ἔκανε καλά τήν ὁποιαδήποτε ἀρρώστια. Πρωτοφανές γιά τά παγκόσμια χρονικά!

Αὐτό τό εἶχε καταλάβει ἐξ ἀρχῆς ὁ κόσμος καί δέν Τόν ἄφηνε νά ἡσυχάσει. Ἄλλοι Τόν καλοῦσαν στό σπίτι τους γιά νά κάνει καλά τόν ἄνθρωπό τους (Ματ. 8:5-13. Λουκ. 8:41-56) ἄλλοι Τοῦ ἔφερναν τούς ἀρρώστους τους, εἴτε σέ κρεββάτια, εἴτε στόν ὦμο τους, εἴτε δεμένους (τούς δαιμονισμένους), γιά νά τούς θεραπεύσει. Παραδείγματα:

Ἕνα βράδυ (Μαρ. 1:32) «Τοῦ ἔφεραν ὅλων τῶν εἰδῶν τούς ἀρρώστους· ἀνθρώπους, πού τούς ἐβασάνιζαν πολυποίκιλες βασανιστικές ἀρρώστιες, καί δαιμονισμένους καί σεληνιαζομένους καί παραλυτικούς, καί τούς ἐθεράπευε!» (Ματ. 4:24). (Σκεφθεῖτε τί μεγάλο πανηγύρι ἔγινε ἐκεῖνο τό βράδυ στήν Καπερναούμ!).

Μιά ἄλλη φορά «ἀφοῦ ἐπέρασαν τήν θάλασσα ἐπῆγαν στήν περιοχή τῆς Γεννησαρέτ. Μά ἐκεῖ ἀμέσως Τόν γνώρισαν οἱ ἄνθρωποι τῆς περιοχῆς ἐκείνης. Καί ἔστειλαν ἀνθρώπους σέ ὅλα τά περίχωρά τους καί Τοῦ ἔφεραν ὅλους τούς ἀρρώστους τους. Καί Τόν παρακαλοῦσαν νά τούς ἀφήσει νά ἀκουμπήσουν τουλάχιστον τήν κάτω ἄκρη τοῦ ἱματίου Του. Καί ὅσοι τήν ἀκούμπησαν, σώθηκαν!» (Ματ. 14:34-36).

Καί πάλι μιά ἄλλη φορά: «Ἐπῆγε κάπου κοντά στήν θάλασσα τῆς Γαλιλαίας. Ἀνέβηκε στό ὄρος καί καθόταν ἐκεῖ. Καί ἐπῆγε κοντά Του κόσμος πολύς. Καί μαζί τους εἶχαν κουτσούς, κουφούς, κουλλούς καί ἄλλους πολλούς. Καί ὅλους αὐτούς τούς ἔρριξαν μπροστά στά πόδια τοῦ Ἰησοῦ. Καί τούς ἐθεράπευσε. Μέ ἀποτέλεσμα ὅτι ὁ κόσμος ἔμεινε κατάπληκτος. Γιατί ἔβλεπαν κουφούς νά ἀκοῦνε, μουγγούς νά μιλᾶνε, κουλλούς νά εἶναι ὑγιεῖς, κουτσούς νά περπατοῦν, καί τυφλούς νά βλέπουν. Καί ἐδόξαζαν τό Θεό τοῦ Ἰσραήλ» (Ματ. 15:29-31).

Θαύματα δέν ἔκανε μόνο σέ ζωντανούς, ἀλλά καί σέ νεκρούς! Μέ πόση εὐκολία ἀνέστησε τό μοναχογυιό τῆς χήρας τῆς Ναϊν: «Νεαρέ, σέ διατάζω νά σηκωθεῖς. Ἀνακάθησε ὁ νεκρός καί ἄρχισε νά μιλάει!». (Λουκ. 7:14-15). Μέ τήν ἴδια εὐκολία ἀνέστησε καί τή νεκρή κόρη τοῦ Ἰαείρου: «Τήν ἔπιασε ἀπό τό χέρι καί τῆς εἶπε δυνατά: «Κορίτσι σήκω!.» Τό πνεῦμα της ἐπέστρεψε κι αὐτή ἀμέσως σηκώθηκε» (Λουκ. 8:54-44). Μέ τήν ἴδια ἐπίσης εὐκολία ἀνέστησε τόν φίλο του τό Λάζαρο πού ἦταν θαμμένος τέσσερις μέρες καί το σῶμα του ἄρχισε νά ἀποσυντίθεται! (Ἰωαν. 11:17). Στάθηκε ἀπέξω ἀπό τό μνῆμα «κραύγασε μέ φωνή δυνατή: «Λάζαρε, ἔλα ἔξω.» Βγῆκε ὁ νεκρός μέ δεμένα τά χέρια του καί τά πόδια του σέ πάνινες λουρίδες, καί τό πρόσωπό του ἦταν περιτυλιγμένο μέ τό σουδάριο» (Ἰωαν. 11:43-44).

Γιά νά τά καταλάβουμε πιό καλά τά ἀνωτέρω, ἄς ὑποθέσουμε ὅτι ἕνας διάσημος γιατρός μπαίνει σέ ἕνα Νοσοκομεῖο καί κάνει καλά ὅλους τούς ἀρρώστους ἀπό ὅποια ἀρρώστια καί ἄν πάσχουν. Πάει λ.χ στήν Παθολογική Κλινική καί τούς θεραπεύει ὅλους· καί τούς καρκινοπαθεῖς. Πάει στήν «Ἐντατική» καί κάνει καί ἐκεῖ τό ἴδιο· τούς θεραπεύει ὅλους ἀκόμα καί ὅσους εἶναι «φυτό», καί ἀναπνεύουν μέ μηχανική ὑποστήριξη. Κατεβαίνει καί στό «Νεκροτομεῖο» καί ἀνασταίνει ὅλους τούς νεκρούς!

Ποιός δέν θά θαύμαζε ἕναν τέτοιον ἄνθρωπο; Ἕνας τέτοιος «ἄνθρωπος» ἦταν ὁ Χριστός! Ἄν εἴχαμε ἕνα video καί βλέπαμε μπροστά μας ὅλα αὐτά τά θαυμαστά πού ἔκανε ὁ Χριστός, θά σοκαριζόμασταν! Καί θά πέφταμε στά γόνατα καί θά Τόν προσκυνούσαμε, ὅπως ἔκανε καί ὁ λαός τοῦ Ἰσραήλ, βλέποντας μέ τά μάτια του αὐτά τά θαυμαστά πού ἔκανε ὁ Χριστός (Ματ. 15:31). Ὁ Χριστός δέν ἄλλαξε, ἀλλά εἶναι πάντοτε ὁ ἴδιος. Ὁπότε καί σήμερα μπορεῖ νά κάνει τά ἴδια θαύματα, πού ἔκανε καί τότε, ἀρκεῖ νά ἔχουμε πίστη. Αὐτό, πίστη, ἦταν τό πρῶτο πού ζητοῦσε ἀπό τούς ἀρρώστους.

ΑΓΙΟΥ ΙΑΜΑΤΙΚΟΥ ΠΑΝΤΕΛΕΗΜΟΝΟΣ 27-7-2022

Διδάγματα ἀπὸ τὸν βίο τοῦ ἁγίου Παντελεήμονος

Σήμερα, ἀγαπητοί μου, ἑορτάζει ἕνας ἀπὸ τοὺς μεγαλυτέρους ἀθλητὰς τῆς πίστεώς μας, ὁ ἅγιος Παντελεήμων. Τὰ ἐγκώμια ποὺ τοῦ ψάλλει ἡ Ἐκκλησία εἶνε πολλά. Ἀλλὰ τὸ μεγαλύτερο ἐγκώμιο νομίζω ὅτι εἶνε τὸ ἴδιο τὸ ὄνομά του, τὸ ὄνομα Παντελεήμων.

Δὲν δίνει ἡ Ἐκκλησία τυχαίως τὸ ὄνομα στὸν καθένα μας. Ὅλοι ἔχουμε ὀνόματα· δὲν εἴμαστε μὲ νούμερα. Σὲ ἄλλα κράτη εἶνε μὲ νούμερα. Θά ᾿ρθῃ ἐποχὴ ποὺ θὰ σβήσουν τὰ ὀνόματα καὶ οἱ ἄνθρωποι θά ᾿νε μὲ νούμερα. Ἀλλὰ ἐδῶ στὴν Ἑλλάδα οἱ ἄνθρωποι δὲν εἶνε μὲ νούμερα. Ἐδῶ ἔχει ὁ καθένας τὸ ὄνομά του. Ἄλλος λέγεται Γεώργιος, ἄλλη Μαρία… Εἴμαστε λοιπὸν ὑποχρεωμένοι νὰ τιμήσουμε τὸ ὄνομά μας μὲ τὴ ζωή μας. Μὴ μᾶς ποῦν οἱ ἅγιοι, ὅταν πᾶμε πάνω στοὺς οὐρανούς, Τί σχέσι εἴχατε σεῖς μαζί μας; Καθένας ἐδῶ νὰ τιμήσῃ τὸ ὄνομά του, ὅπως τὸ τίμησε ὁ ἅγιος Παντελεήμων καὶ ἀποτελεῖ αὐτὸ ἐγκώμιό του.

Τὸ εἰδωλολατρικὸ ὄνομα τοῦ ἁγίου ἦταν Παντολέων, καὶ τοῦ τὸ ἔδωσαν ἄνθρωποι (ὁ πατέρας, ἡ μάνα, οἱ συγγενεῖς, ὅπως συνήθως). Τὸ ὄνομα Παντελεήμων τοῦ τὸ ἔδωσε ὁ οὐρανός, ὁ Κύριος ἡμῶν Ἰησοῦς Χριστός. Ὅπως στὸν κορυφαῖο μαθητὴ εἶπε, Σύ, Σίμων, θὰ ὀνομάζεσαι Πέτρος (βλ. Ματθ. 16,18), ἔτσι κ᾿ ἐδῶ· ὅταν ὁ Παντολέων πίστεψε καὶ ἦρθε τὸ τέλος του, ἀπὸ τὸν ἴδιο τὸν Κύριο ὠνομάστηκε Παντελεήμων. Καὶ δικαίως. Διότι εἶχε καρδιὰ ποὺ ἐλεοῦσε τοὺς πάντας καὶ ἀγαποῦσε ὅλο τὸν κόσμο, χωρὶς ἐξαίρεσι καὶ διάκρισι.

Αὐτὸ τὸν ἔνδοξο μεγαλομάρτυρα ἑορτάζουμε σήμερα. Δὲν θὰ διηγηθοῦμε τὸ βίο του. Ἂν θέλετε τὸ βίο του, πηγαίνετε στὰ συναξάρια, τὰ ἅγια αὐτὰ βιβλία, ποὺ τώρα ἐμεῖς τὰ κλείσαμε καὶ τὰ σφραγίσαμε. Ἀνοῖξτε τὰ συναξάρια, πού ᾿νε γεμᾶτα διαμάντια, μαργαριτάρια. Ἄχ χρόνια παλιά, εὐλογημένα! Δὲν ὑπῆρχαν τότε σχολεῖα καὶ πανεπιστήμια. Μὰ στὶς καλύβες τους οἱ Ἕλληνες εἶχαν τὴ συνήθεια τὰ βράδια ν᾿ ἀνοίγουν τὸ συναξάρι καὶ νὰ διαβάζουν τὸν βίο τοῦ ἁγίου τῆς ἡμέρας. Καὶ ἄκουγαν τὰ παιδιά, καὶ βούρκωναν τὰ μάτια· γιατὶ ἔβλεπαν τὰ μαρτύρια, τὰ αἵματα, τὶς θυσίες γιὰ τὴν Ἐκκλησία μας. Καὶ μετὰ ἔκαναν τὴν προσευχή τους καὶ σὰν ἄγγελοι πήγαιναν γιὰ ὕπνο. Τώρα; Εἶνε ζήτημα ἂν σὲ κάθε ἐνορία μιὰ οἰκογένεια διαβάζῃ συναξάρι. –Βίους τῶν ἁγίων τώρα θὰ διαβάζουμε;… Ἄ! τώρα τὰ κορίτσια δὲν ξέρουν τὸν βίο τῆς ἁγίας Παρασκευῆς, τῆς ἁγίας Ἑλένης, τῆς ἁγίας Μαρκέλλας, καὶ τ᾿ ἀγόρια τὸ βίον τοῦ ἁγίου Νικολάου, τοῦ ἁγίου Δημητρίου, καὶ ἄλλων μαρτύρων· τὰ ξέχασαν αὐτά. Ξέρουν κάτι ἄλλα· ξέρουν τὰ ὀνόματα τῶν παικτῶν ποὺ δίνουν κλωτσιὲς μέσα στὰ γήπεδα· κι ἀντὶ νὰ ἔχουν εἰκόνες ἁγίων, ἔχουν φωτογραφίες ἠθοποιῶν. Αὐτοὺς θαυμάζουν κι αὐτοὺς ἔχουν ὡς ὑποδείγματα. Ὕστερα ἀποροῦμε γιὰ τὰ ἐγκλήματα; Ἰδού τ᾿ ἀποτελέσματα· κλείσαμε τὸ Εὐαγγέλιο καὶ τὰ συναξάρια, καὶ γέμισαν οἱ φυλακὲς καὶ τὰ ψυχιατρεῖα καὶ τὰ φρενοκομεῖα. Κι ἀκόμα εἴμαστε στὸ ἄλφα.

Ἀδελφοί μου, δὲν θὰ σᾶς διηγηθῶ τὸ βίο τοῦ ἁγίου. Θὰ κόψω 3 – 4 λουλούδια ἀπὸ τὸ περιβόλι του, καὶ θὰ σᾶς τὰ δώσω γιὰ νὰ εὐωδιάζεσθε πνευματικῶς τὴν ἅγια τούτη μέρα.

Πρῶτα – πρῶτα, πῶς ἔγινε Χριστιανός; Λένε μερικοί· Ἄ, ἐγὼ γιὰ νὰ πιστέψω θέλω νὰ δῶ θαῦμα… Μὰ ὁ ἅγιος Παντελεήμων δὲν πίστεψε μὲ θαῦμα, πίστεψε μὲ διδαχή. Κοντὰ στὸ σπίτι του καθόταν ἕνας Χριστιανὸς ἱερεύς, ὁ Ἑρμόλαος. Σχολεῖα τότε δὲν ὑπῆρχαν. Ὁ Ἑρμόλαος ἔκανε κάθε βράδυ τὸ σπιτάκι του σχολεῖο. Σὰν τὴν κλῶσσα φώναζε ὅλα τὰ παιδιὰ τῆς γειτονιᾶς καὶ τοὺς ἔκανε μάθημα. Καὶ τὰ παιδιὰ ἔτρεχαν. Καὶ ἀνάμεσα στὰ ἄλλα παιδιὰ μιὰ μέρα ἦρθε καὶ ὁ Παντολέων. Ὁ Ἑρμόλαος τοὺς ἔλεγε γιὰ τὸ Χριστό, πῶς τὸν σταύρωσαν οἱ Ἑβραῖοι καὶ πῶς ἀναστήθηκε. Ὁ Παντολέων ἄκουγε καὶ τὰ μάτια του βούρκωσαν. Γέμισε χαρά. Στὸ τέλος ὁ Ἑρμόλαος τὸν πῆρε ἰδιαιτέρως, τὸν κατήχησε, καὶ σὲ τρεῖς βδομάδες τὸν βάπτισε. Τί μᾶς διδάσκει αὐτό; Σὲ κάθε ἐνορία πρέπει νὰ ὑπάρχῃ καὶ σχολεῖο, καὶ κάθε παπᾶς νὰ γίνῃ Ἑρμόλαος νὰ διδάσκῃ. Ἂν οἱ Χριστιανοὶ ἔχουν ἄγνοια, φταῖμε ἐμεῖς οἱ κληρικοί. Τὸ κατηχητικὸ σχολεῖο ἔχει μεγάλη ἀξία.

Ὁ Παντολέων εἶχε κλίσι στὰ γράμματα καὶ στὴν ἰατρικὴ ἐπιστήμη. Φοίτησε στὴ σχολὴ ποὺ δίδασκε ἕνας σπουδαῖος ἰατρός, ὁ Εὐφρόσυνος. Ἀρίστευε στὰ μαθήματα καὶ ἔγινε ἰατρὸς ἐπιστήμονας. Ἐπιστήμονας ὅμως πιστός, ὄχι ἄπιστος. Τί δείχνει αὐτό; Λένε μερικοί, ὅτι ἡ θρησκεία εἶνε ἐμπόδιο στὴν ἐπιστήμη. Λάθος. Ἡ πίστι μας δὲν ἔχει νὰ φοβηθῇ τίποτα ἀπὸ τὴν ἐπιστήμη. Ἔχουμε καὶ στὰ παλιὰ τὰ χρόνια ἐπιστήμονες ποὺ ἦταν πιστοί. Ἐπιστήμονες ἦταν ὁ Διονύσιος ὁ Ἀρεοπαγίτης, ὁ Μέγας Βασίλειος, ὁ Γρηγόριος ὁ Θεολόγος, οἱ ἅγιοι Ἀνάργυροι Κοσμᾶς καὶ Δαμιανός, ὁ ἅγιος Παντελεήμων, καὶ τόσοι ἄλλοι. Δὲν τοὺς ἐμπόδισε ἡ ἐπιστήμη νὰ πιστεύουν στὸ Θεό. Καὶ σήμερα ὑπάρχουν πιστοὶ ἐπιστήμονες σὲ ὅλους τοὺς κλάδους (ἀστρονόμοι, μαθηματικοί, φυσικοί…), καὶ ἐδῶ καὶ διεθνῶς. Ὑπάρχουν δύο ἐπιστῆμες· μία ποὺ γράφεται μὲ ἔψιλον μικρὸ (ἐ) καὶ εἶνε μακριὰ ἀπὸ τὸ Θεό, καὶ μία ποὺ γράφεται μὲ ἔψιλον κεφαλαῖο (Ἐ) καὶ γονατίζει μπροστὰ στὸ Θεό.

Ἀλλὰ καὶ κάτι ἄλλο μᾶς διδάσκει ὁ ἅγιος Παντελεήμων. Ἐκεῖνος δὲν ἔγινε ἐπιστήμων γιὰ νὰ παίρνῃ χρήματα καὶ νὰ «γδύνῃ» τὸν κόσμο. Τώρα σπουδάζουν μὲ σκοπὸ τὸ κέρδος. Ποιός σπουδάζει σήμερα γιὰ νὰ ὑπηρετήσῃ τὴν κοινωνία; Ἐπιστήμονας θὰ πῇ ὑπηρέτης τοῦ λαοῦ, ὄχι ἐκμεταλλευτὴς τῶν φτωχῶν. Ὁ ἅγιος Παντελεήμων ἔγινε γιατρὸς γιὰ νὰ ὑπηρετῇ ὅλους. Τὸν ἔβλεπες νὰ τρέχῃ στὰ παλάτια ἀλλὰ καὶ στὶς καλύβες, παντοῦ. Καὶ δὲν ἔπαιρνε τίποτα· ἦταν τελείως ἀνάργυρος. Ἀλλὰ εἶχε καὶ ἕνα μεγάλο μυστικό, ποὺ σήμερα σπανίως τὸ βρίσκεις. Διάβαζε μὲν μέρα – νύχτα τὰ βιβλία του καὶ ἤξερε ὅλα τὰ φάρμακα, τὰ βότανα καὶ τὶς συνταγές· ἀλλ᾿ ὅταν σὲ κάποιες περιπτώσεις ἔβλεπε, ὅτι κανένα φάρμακο δὲν φέρνει ἀποτέλεσμα, τότε τί ἔκανε; Νήστευε, γονάτιζε κοντὰ στὸ κρεβάτι τοῦ ἀρρώστου καὶ ἔλεγε· Χριστέ μου, ὅ,τι μπόρεσα τὸ ἔκανα, τώρα κάνε σὺ τὸ θαῦμα σου… Εἶχε τὸ καλύτερο φάρμακο, τὴν προσευχή.

Καὶ μὲ τὴν προσευχή του ἔκανε θαύματα. Τώρα ποιός γιατρὸς εἴδατε νὰ γονατίζῃ καὶ νὰ προσεύχεται; Ὑπερηφάνεια, ἐγωισμός… Καλοὶ οἱ γιατροὶ καὶ καλὰ τὰ φάρμακα, ἀλλὰ πάνω ἀπ᾿ ὅλα εἶνε ὁ Χριστός μας.

Τέλος ὁ ἅγιος Παντελεήμων ἐπιβεβαιώνει καὶ τὸ θεόπνευστο λόγο ποὺ λέει, ὅτι «πάντες οἱ θέλοντες εὐσεβῶς ζῆν ἐν Χριστῷ Ἰησοῦ διωχθήσονται» (Β΄ Τιμ. 3,12). Ὅσοι θέλουν χαρὲς καὶ διασκεδάσεις, ἂς πᾶνε μὲ τὸ διάβολο. Ὅσοι πιστεύουν στὸ Χριστό, ἕνα νὰ ξέρουν· ὅτι ὅποιος θὰ ἐφαρμόσῃ σήμερα τὸ Εὐαγγέλιο, θὰ διωχθῇ. Θὰ διωχθῇ ὅπως ὁ ἅγιος Παντελεήμων. Διώχθηκε ἀπὸ συγγενεῖς ποὺ δὲν πίστευαν. Ἀλλὰ τὸ μεγαλύτερο διωγμὸ τὸν εἶχε ἀπὸ τοὺς συναδέλφους του ἰατρούς. Δὲν ὑπέφεραν ν᾿ ἀκοῦνε τὴ φήμη του, ὅτι εἶνε ὁ καλύτερος γιατρός. Μέσα στὴν καρδιά τους γεννήθηκε φθόνος, κακία μεγάλη· καὶ πῆγαν καὶ τὸν μήνυσαν, γιατὶ θεράπευε τοὺς ἀνθρώπους· τὸν μήνυσαν γιὰ τὸ καλὸ ποὺ ἔκανε! Μιὰ παροιμία λέει· «Στοῦ διαβόλου τὸ χωριὸ μὴν κάνεις ποτέ καλό». Καὶ διαβόλου χωριὸ εἶνε σήμερα ὁ κόσμος. Κι ὅποιος πάει μὲ τὸ Εὐαγγέλιο, νὰ ξέρῃ ὅτι θὰ δοκιμαστῇ. Ἡ τίμια γυναίκα θὰ δῇ τὴν ἄτιμη γυναῖκα νὰ νικᾷ, νὰ τὴ χωρίζῃ ἀπὸ τὸν ἄντρα της καὶ νὰ μένῃ ἐκείνη στὸ σπίτι της· αὐτὴ θὰ κλαίῃ, καὶ ἡ ἄτιμη θὰ πανηγυρίζῃ. Καὶ ὁ Χριστιανὸς νέος, ποὺ δὲν κάνει ἀτιμίες στὴν κοινωνία, θὰ εἶνε κάτω χαμηλά· ἐπάνω ψηλά, στὰ μεγάλα ἀξιώματα, θὰ εἶνε οἱ ἄτιμοι, ποὺ μὲ τὰ ψέματα θὰ κυβερνοῦν τὸν κόσμο. Ἀλλὰ θάρρος, Χριστιανοί! Ἂς ἔχουν ἐκεῖνοι τὰ ἀξιώματά τους, ἂς ἔχουν τὰ πλούτη τους, ἂς ἔχουν τὰ γλέντια τους· Θεὸ δὲν ἔχουν. Κι ἀφοῦ δὲν ἔχουν Θεό, δὲν ἔχουν τίποτα.

Ἄντρες, γυναῖκες καὶ παιδιά, ὅσοι πιστοί! Στὸν αἰῶνα αὐτὸ λιγοστεύει ἡ πίστι. Θά ᾿ρθῃ μέρα, λέει ὁ ἅγιος Κοσμᾶς ὁ Αἰτωλός, ποὺ μέσα στοὺς χίλιους ἢ στοὺς δέκα χιλιάδες ἕνας θὰ πιστεύῃ. Θά ᾿ρθῃ μέρα ποὺ μέσα σ᾿ ὅλο τὸν κόσμο λίγοι θὰ πιστεύουν. Μ᾿ αὐτοὺς νὰ εἴμαστε κ᾿ ἐμεῖς. Μὲ τοὺς λίγους αὐτούς, κοντὰ στὸ Χριστὸ καὶ κοντὰ στοὺς ἁγίους, νὰ δώσουμε τὴ μάχη καὶ νὰ νικήσουμε τὸ διάβολο. Ὅλοι μὲ τοῦ Χριστοῦ τὴ δύναμι! Τότε θὰ εἶνε πραγματικὰ κοντά μας ἡ βοήθεια τοῦ ἁγίου Παντελεήμονος, ἄγγελοι καὶ ἀρχάγγελοι θὰ σκεπάζουν τὸν τόπο μας καὶ ὅλο τὸν κόσμο, καὶ θὰ ἔχουμε τὴν εὐλογία τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ εἰς αἰῶνας αἰώνων· ἀμήν.

(†) ἐπισκόπου Φλωρίνης Αὐγουστῖνου Καντιώτη