ΚΥΡΙΑΚΗ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΥΨΩΣΗ ΤΟΥ ΣΤΑΥΡΟΥ (3ο)

ὑπό ἀρχιμ. Βασιλείου Μπακογιάννη

Πῶς ἀκολουθοῦμε τό Χριστό;

Ὅσοι (κατά τήν Ρωμαϊκή αὐτοκρατορία) καταδικάζονταν σέ σταυρικό θάνατο, ἔπαιρναν, κατά τό νόμο, τό σταυρό τους στόν ὦμο καί πήγαιναν στόν τόπο τῆς ἐκτελέσεώς τους. Κάτι ἀνάλογο ἔκανε καί ὁ Χριστός: Σήκωσε τό Σταυρό Του στόν ὦμο καί ἀνέβαινε τό Γολγοθᾶ γιά νά θανατωθεῖ. Αὐτό μᾶς λέει νά κάνουμε καί ἐμεῖς πρός χάρη Του: «Ὅστις θέλει ὀπίσω Μου ἐλθεῖν, ἀπαρνησάσθω ἑαυτόν καί ἀράτω τόν σταυρόν αὐτοῦ καί ἀκολουθείτω μοι» (Μαρ. 8:34). Προσοχή: Ὁ ἀγαθός Χριστός δέν μᾶς ὑποχρεώνει νά  σταυρωθοῦμε πρός χάρη Του, ἀλλά  «ὅστις θέλει». Μᾶς τό ἀφήνει στήν καλή διαθέσή μας. Καί ὅπως ὁ Ἴδιος σταυρώθηκε ἑκούσια πρός χάρη μας, ἔτσι καί ἐμεῖς νά σταυρωθοῦμε ἑκούσια πρός χάρη Του. Ἡ ἀγάπη Του γιά μᾶς Τόν «ἀνάγκασε» νά σταυρωθεῖ γιά μᾶς. Ἄν Τόν ἀγαπᾶμε καί ἐμεῖς, θά κάνουμε καί ἐμεῖς τό ἴδιο πρός χάρη Του: Θά σταυρωθοῦμε· θά σηκώσουμε τόν σταυρό μας καί θά Τόν ἀκολουθήσουμε!

Ὅμως πῶς γίνεται αὐτό στήν πράξη; Πῶς ἀκολουθοῦμε τό Χριστό; Πῶς ἀπαρνούμαστε τόν ἑαυτό μας; Πῶς σταυρωνόμαστε, πῶς πεθαίνουμε πρός χάρη Του; Σταυρώνοντας τό θέλημά μας! Ἤ καλύτερα: Ἐναρμονίζοντας τό θέλημά μας μέ τό ἅγιο θέλημά Του. Τηρώντας τό θέλημά Του.

«Τό θέλημά μας εἶναι ἕνα χάλκινο τεῖχος ἀνάμεσα σέ μᾶς καί στόν Θεό!» (Ὅσιος Ποιμένας, Γεροντικό, ἀββᾶ Ποιμένος, 54, ἐλεύθερη ἀπόδοση). Εἶναι δηλαδή τό θέλημά μας χωρισμός ἀπό τό Θεό. Μέ ὅτι αὐτό σημαίνει γιά τήν πνευματική μας ζωή! Καί ὅσο ἐμμένουμε στό θέλημά μας, τόσο ὁ χωρισμός μας ἀπό τό Θεό μεγαλώνει, μέ ἀποτέλεσμα  νά ἀπομακρυνόμαστε καί νά χανόμαστε τελείως ἀπό τό Θεό! Ἄν λοιπόν θέλουμε νά ἑνωθοῦμε μέ τόν Κύριο, θά πρέπει νά σταυρώσουμε τό θέλημά μας, τηρώντας παντοῦ καί πάντοτε τό θέλημα τοῦ Κυρίου.

Ὅμως αὐτό  εἶναι ἕνας πραγματικός σταυρός, γιατί πᾶμε ἐνάντια στό δικό μας θέλημα. «Διά τούς λόγους τῶν χειλέων σου ἐγώ φύλαξα ὁδούς σκληράς», ἔλεγε ὁ Δαβίδ (Ψαλ.16:4) ἐννοώντας ὅτι πρός χάρη τῶν ἐντολῶν τοῦ Κυρίου πονοῦσε ψυχικά. Ἄλλα τοῦ ἔλεγε νά κάνει ὁ ἑαυτός του (λ.χ. νά ἀνταποδώσει κατάκριση στήν κατάκριση, ὕβρη στήν ὕβρη, θυμό στόν θυμό, κ.ἄ) καί ἄλλα τοῦ ἔλεγε ἡ ἐντολή τοῦ Κυρίου· νά μήν ἁμαρτήσει οὔτε κατά διάνοια· «πρόσεχε σεαυτῷ, μήποτε γένηται ρῆμα κρυπτόν ἐν τῇ καρδίᾳ σου ἀνόμημα» (Δευτ.15:9). Καί ὁ Δαδίβ θυσίαζε τό δικό του θέλημα πρός χάρη τῆς ἐντολῆς τοῦ Κυρίου. Ἀπαρνεῖτο τόν ἑαυτόν του, σήκωνε τόν σταυρόν του καί ἀκολουθοῦσε τόν Κύριο, γι’αὐτό καί ἔγινε ἄλλος (ἅγιος) ἄνθρωπος!

«Καί ἀράτω τόν σταυρόν αὐτοῦ» (Μαρ. 8:34). Δέν σηκώνουν ὅλοι τόν ἴδιο σταυρό, ἀλλά ὁ καθένας σηκώνει τό  δικό του σταυρό· ὁ καθένας ἔχει νά κάνει μέ τόν δικό του «παλαιό» ἑαυτό (ἄλλος εἶναι περισσότερο φιλήδονος, ἄλλος λιγότερο, ἄλλος περισσότερο θυμώδης, ἄλλος λιγότερο κ.λ.π.). Ὁ καθένας ἔχει νά κάνει μέ τά δικά του πάθη, πού πρέπει νά σταυρώσει, προκειμένου νά ἀκολουθήσει τόν Κύριο (γιατί Χριστός καί πάθη, ἁμαρτίες δέν πᾶνε μαζί). Ἔλεγε ὁ Γέροντας Παϊσιος: «Ἄς μήν ἀπαγοητευόμαστε γιά τά πάθη μας, οὔτε νά ἐνθαρρυνόμαστε γιά τίς ἀρετές μας· γιατί ὁ καλός Θεός, θά λάβει ὑπόψη Του τόν ἀγώνα πού κάνουμε πάνω στόν ἑαυτόν μας».

Καί ὁ Χριστός στή συνέχεια πρόσθεσε: «Γιατί τί θά ὠφεληθεῖ ὁ ἄνθρωπος, ἄν κερδίσει ὁλόκληρο τόν κόσμο, ἀλλά ὑποστεῖ ζημία στήν ψυχή του;» (Μαρ. 8:36). Δέν λέει «ἀπωλέσει τήν ψυχή του», ἀλλά  «ὑποστεῖ ζημία στήν ψυχή του». Ἄλλο πρᾶγμα εἶναι, νά χάνω τό σπίτι μου καί ἄλλο πρᾶγμα εἶναι, νά παθαίνει τό σπίτι μου ζημιά. Ἄλλο πρᾶγμα εἶναι, νά ζημιώνω τήν ψυχή μου καί ἄλλο πρᾶγμα εἶναι, νά χάνω τήν ψυχή μου. Τό δεύτερο εἶναι πολύ χειρότερο ἀπό τό πρῶτο. Εἶναι λοιπόν προτιμότερο νά χάσεις τά πάντα, σπίτια, χωράφια, κ.λ.π., παρά νά ζημιώσεις, ἔστω καί ἕνα ἐλάχιστο τήν ψυχή σου, γιατί καί μέ αὐτή τήν ἐλάχιστη ζημία, χάνεις τόσα ἐπουράνια, πού δέν ἀξίζουν, οὔτε ἀκόμα καί νά κερδίσεις ἐπί γῆς ὁλόκληρον τόν κόσμον!

Στή μάχη του Μαραθῶνος (490 π.Χ.) ἕνας ἀθηναῖος πολεμιστής, ὀνόματι Κυναίγερος (ἀδελφός τοῦ ποιητοῦ Αἰσχύλου) στεκόταν μέσα σέ μιά βάρκα καί πολεμοῦσε τούς Πέρσες. Μέ τό ἕνα του χέρι κρατοῦσε τήν βάρκα καί μέ τό ἄλλο ἔριχνε βέλη στόν ἐχθρό. Καθώς λοιπόν πολεμοῦσε, ἕνας Πέρσης τοῦ ἔκοψε τό χέρι…! Παρόλο αὐτό συνέχισε τόν ἀγώνα του! Μέ τό χέρι πού τοῦ ἀπέμεινε,  βαστοῦσε τή βάρκα! Ὥσπου ὁ ἐχθρός τοῦ ἔκοψε καί αὐτό τό χέρι! Οὔτε καί τώρα παρέδωσε τά ὅπλα! Κρατοῦσε τή βάρκα μέ τά δόντια του! Ὥσπου τοῦ ἔκοψαν τό κεφάλι του! Ἰδού ὁ ἄνθρωπος! Πόσο ἡρωϊκά ἀντιδρᾶ, ὅταν «στριμωχθεῖ»! Τί δύναμη καί τί δυνατότητες κρύβει μέσα του!

Μακάρι νά δείχναμε ἐξίσου τήν ἴδια δύναμη καί σέ θέματα πού ἔχουν σχέση μέ τόν ἀγώνα ἐναντίον τοῦ παλαιοῦ μας ἑαυτοῦ· μέ τόν ἀγώνα γιά τήν σωτηρία τῆς ψυχῆς μας· γιά τήν πορεία μας πρός τόν Χριστό! Καί ὅμως ἐδῶ μέ τό παραμικρό ἐμπόδιο, παραδίδουμε τά ὅπλα, ἐγκαταλείποντας τόν ἀγώνα! «Πῶς, λοιπόν, δέν εἶναι ἀπόδειξη τῆς πιό φοβερῆς ἀνοησίας, τό νά μή δείχνουμε τόν ἴδιο ἀνδρισμό; Καί ὅλα αὐτή  τήν στιγμή πού πρόκειται νά κερδίσωμε τόσους στεφάνους!», (Ἅγιος Ἰωάννης ὁ Χρυσόστομος, Ομιλ. ΝΕ΄-55η) εἰς τό κατά Ματθαῖον P.G. 542).

ΚΥΡΙΑΚΗ ΙΒ΄ ΜΑΤΘΑΙΟΥ 

Τοῦ πλουσίου  νεανίσκου (Ματ. 19:16-24)

ὑπό ἀρχιμ. Βασιλείου Μπακογιάννη

Δέν σώζονται μόνο οἱ τέλειοι

Δεκέμβρης μῆνας, (τελευταῖο ἔτος δημοσίου βίου τοῦ Κυρίου). Ὁ Χριστός  ἀνέβηκε  στά Ἱεροσόλυμα γιά τή γιορτή τῶν ἐγκαινίων τοῦ Ναοῦ. Τό «κλῖμα» ἦταν «βαρύ» γιά τό Χριστό. Οἱ φαρισαῖοι ἀκόνιζαν μαχαίρια. Προσπάθησαν καί τώρα νά Τόν συλλάβουν, ἀλλά δέν τά κατάφεραν. Καί ὁ Χριστός «αὐτοεξορίσθηκε» στήν Περραία, μένοντας ἐκεῖ περίπου μέχρι τόν Μάρτιο μῆνα (Λουκ. 13:22, Ἰωαν. 10:22-42).

«Καί ἐνῶ ὁ Χριστός ἦταν ἕτοιμος νά φύγει (ἀπό τήν Καπερναούμ γιά τά Ἱεροσόλυμα) ἔτρεξε κάποιος (νεανίσκος) ἔπεσε στά γόνατά Του, καί τόν ρώτησε: «Ἀγαθέ διδάσκαλε, τί νά κάνω γιά νά κληρονομήσω τήν αἰώνια ζωή;» (Μαρ. 10:17). Καί ὁ Χριστός πού δέν ἄφηνε τίποτε ἀπαρατήρητο, «ἅρπαξε» τήν εὐκαιρία καί πέρασε ἀρχικά τό μήνυμα, πού ἤθελε:  «Γιατί μέ ὀνομάζεις «ἀγαθό»; Ἀγαθός δέν εἶναι κανένας ἄλλος, παρά μόνο ὁ Θεός» (Ματ. 19:17). Δέν τοῦ εἶπε, «Ἐγώ δέν εἶμαι ἀγαθός», ἀλλά «ἀγαθός δέν εἶναι κανένας ἄλλος  παρά μόνο ὁ Θεός!». Σάν νά τοῦ ἔλεγε: «Ἐφόσον μέ λές «ἀγαθό», θά πρέπει νά Μέ παραδεχθεῖς σάν Θεό!» Στή συνέχεια ἀπάντησε στό ἐρώτημά του: «Ἄν θέλεις νά εἰσέλθεις στή Ζωή, νά τηρεῖς τίς ἐντολές· μή φονεύσεις, μή μοιχεύσεις, μή κλέψεις, μή ψευδομαρτυρήσεις· τίμα τόν πατέρα σου καί τήν μητέρα σου· καί νά ἀγαπᾶς τόν πλησίον σου σάν τόν ἑαυτόν σου» (Ματ. 19:17-18). Καί ὁ νεαρός τοῦ ἀπάντησε: «Ὅλα αὐτά τά τηρῶ ἀπό τήν ἐφηβική μου ἡλικία. Σέ τί ὑστερῶ;» (Ματ. 19:18). Μακάρι καί ἐμεῖς νά πηγαίναμε στόν πνευματικό πατέρα μας καί νά τοῦ λέγαμε: «Τί ἄλλο νά κάνω γιά τήν ψυχή μου;». Νά μήν τόν ἔχουμε δηλαδή μόνο σάν «καθαριστήριο», ἀλλά καί σάν πνευματικό ὁδηγό πρός τό Χριστό.

Καί βέβαια ὁ νεαρός τηροῦσε τίς ἐντολές, ἀλλά ὄχι σέ τέλειο βαθμό. Δηλαδή: Μπορεῖ νά μήν ἀγαποῦσε τόν πλησίον του σάν τόν ἑαυτόν του, ὅμως τουλάχιστον δέν τόν ἀδικοῦσε, καί αὐτό ἦταν μεγάλο πρᾶγμα. Μπορεῖ σάν νέος νά ἐπιθύμησε κάποια γυναίκα καί νά ἁμάρτησε ψυχικά, ὅμως σωματικά ἦταν ἁγνός, καί αὐτό ἦταν μεγάλο πρᾶγμα καί μάλιστα γιά ἕναν νεαρό. Μπορεῖ νά μήν ἔκανε θυσία γιά τούς γονεῖς του (ἡ λέξη «τίμα» σημαίνει ἐδῶ, «νά περιποιεῖσαι,  νά φροντίζεις τούς γονεῖς σου»),  ἀλλά τουλάχιστον δέν τούς ἐγκατέλειψε· ἔκανε κάτι γι’αὐτούς, πού καί αὐτό ἦταν μεγάλο πρᾶγμα! Γι’αὐτό, ὅταν εἶπε στό Χριστό: «Ὅλα αὐτά τά τηρῶ ἀπό τά νιάτα μου» (Μαρ. 10:20), «ὁ Χριστός  τότε τόν κοίταξε γεμᾶτος ἀγάπη!» (Μαρ. 10:21). (Πῶς νά μήν ἀγαποῦσε ἕναν τέτοιο νεαρό;! Μακάρι ὅλοι οἱ νέοι μας νά εἶχαν μιά τέτοια καθαρή ζωή. Μακάρι!).

Στήν ἐρώτηση τοῦ νεαροῦ «σέ τί ὑστερῶ;», ὁ Χριστός τοῦ ἀπάντησε: «Ἕνα πρᾶγμα σοῦ λείπει: Ἄν θέλεις νά εἶσαι τέλειος, πήγαινε, πούλησε τά ὑπάρχοντά σου, καί δῶσε τά χρήματα στούς πτωχούς. Ἔτσι θά ἔχεις θησαυρό κοντά στό Θεό· κι ἔλα νά μέ ἀκολουθήσεις σηκώνοντας τόν σταυρό σου». (Μαρ. 10:21). Τόν κάλεσε νά γίνει μαθητής Του, γιατί Τόν ρώτησε «σέ τί ὑστερῶ;». Ἀλλιῶς ὁ Χριστός δέν θά τόν καλοῦσε, ξέροντας μάλιστα ἐκ τῶν προτέρων, ὅτι θά Τοῦ ἔλεγε «ὄχι». « Ἄν θέλεις νά εἶσαι  τέλειος», τοῦ εἶπε ὁ Κύριος (Μαρ. 10:21). Πού σημαίνει πώς μέχρι τότε δέν ἦταν τέλειος. Ἦταν ἁπλά ἕνας μέτριος μαθητής· περνοῦσε μέν τήν τάξη, ἀλλά ὄχι μέ ἄριστα. Δέν ἦταν ἐκτός αἰωνίου ζωῆς, γιατί τηροῦσε τίς ἐντολές κατά τό λόγο τοῦ Χριστοῦ, «ἄν θέλεις νά εἰσέλθεις στήν Ζωή, νά τηρεῖς τίς ἐντολές» (Ματ. 19:17).

Αὐτό ἰσχύει γιά ὅλους τούς χριστιανούς. Ὅταν τηροῦν τίς δέκα ἐντολές, (δέν μοιχεύουν, δέν πορνεύουν, δέν ἐξαπατοῦν τόν πλησίον τους), κοιτᾶνε τούς γονεῖς τους, ἐκκλησιάζονται κ.λ.π. καί βέβαια σώζονται. Ὁ Ὅσιος Ἰωάννης τῆς Κλίμακος γράφει: «Μερικοί κοσμικοί πού ζοῦσαν ἀμελῶς στόν κόσμο μέ ἐρώτησαν: «Πῶς μποροῦμε ἐμεῖς πού ζοῦμε στόν κόσμο μέ συζύγους καί εἴμαστε μέ τόσες κοινωνικές ὑποχρεώσεις νά κληρονομήσουμε τήν Βασιλεία τοῦ Θεοῦ; Καί τούς ἀπάντησα: «Ὅσα καλά μπορεῖτε νά τά κάνετε, κανέναν νά μή περιγελάσετε, κανένα νά μή κλέψετε, σέ κανένα νά μήν εἰπῆτε ψέματα, κανένα νά μήν καταφρονήσετε, κανένα νά μή μισήσετε. Νά μήν παραλείπετε τόν ἐκκλησιασμό, νά δείχνετε συμπόνοια στούς πτωχούς, κανένα νά μή σκανδαλίσετε. Σέ ξένο πρᾶγμα καί σέ ξένη γυναῖκα νά μήν πλησιάσετε. Ἄν τά κάνετε αὐτά, «οὐ μακράν ἐστε τῆς Βασιλείας τῶν Οὐρανῶν». (Λόγος Α΄:38).

«Στήν οἰκία τοῦ Πατέρα Μου ὑπάρχουν πολλές μονές» (=τόποι διαμονῆς), λέει ὁ Κύριος (Ἰωαν. 14:2). Δηλαδή  στή Βασιλεία τοῦ Θεοῦ δέν διαμένουν ὅλοι στόν ἴδιο τόπο, ἀλλά ὁ καθένας διαμένει ἀνάλογα μέ τόν ἐπίγειο ἀγώνα του· σέ ἄλλο τόπο (καλύτερο) διαμένουν ὅσοι ἄφησαν τά πάντα καί ἀκολούθησαν τό Χριστό, καί σέ ἄλλο, ὅσοι ἔκαναν λιγότερα πράγματα γιά τό Χριστό. Ὅμως, εἶναι ὅλοι στήν «ἀχανῆ» Βασιλεία τοῦ Θεοῦ, καί ὅλοι χαίρονται γι’αὐτό. Μακάρι καί ἐμεῖς νά καταξιωθοῦμε τῆς Βασιλείας Του.

ΚΥΡΙΑΚΗ ΙΑ΄ ΜΑΤΘΑΙΟΥ (3ο)

Παραβολή τοῦ ἀσπλάγχνου δούλου (Ματ. 18:23-33)

ὑπό ἀρχιμ. Βασιλείου Μπακογιάννη

Ὅταν ὁ ἄλλος  ἔχει «κάτι» μαζί σου

«Ἕνα πρᾶγμα θά ἤθελα νά κάνω στόν ἐχθρό μου: Νά τοῦ ἔβγαζα τό μῖσος ἀπό τήν καρδιά του καί στή θέση του νά τοῦ  ἔβαζα τήν ἀγάπη» (Torquato Tasso).

Ὁ Κύριος εἶπε: «Ἄν πᾶς τό δῶρο σου στό Ναό, καί θυμηθεῖς ἐκείνη τή στιγμή στό Ναό, πώς ὁ ἀδελφός σου  ἔχει κάτι μαζί σου, ἄφησε τό δῶρο σου, καί πήγαινε, «φτιάξτα» πρῶτα μέ τόν ἀδερφό σου, καί τότε ἔλα καί πρόσφερε τό δῶρο σου» (Ματ. 5: 23). Ὁ Κύριος δέν μᾶς λέει, ἄν ἔχεις ἐσύ κάτι μέ τόν ἀδερφό σου, ἀλλά ἄν ὁ ἀδερφός σου ἔχει κάτι μέ σένα. Καί δέν λέει, «ἄν τό  θυμηθεῖς τή στιγμή πού ξεκινᾶς ἀπό τό σπίτι σου γιά τό Ναό», ἀλλά τή στιγμή πού ἔφθασες στό Ναό! Καί μπορεῖ νά  ταξίδευες  ἀκόμα καί δύο μέρες γιά νά φθάσεις στό Ναό (τότε οἱ Ἰουδαῖοι εἶχαν ἕναν Ναό!). Μήν εἰπεῖς λοιπόν «δέν πειράζει, ἔκανα τόσο κόπο, ἄλλωστε ἐγώ δέν ἔχω κάτι μαζί του, αὐτός ἔχει κάτι μαζί μου». Ὄχι! Ὁ Κύριος σε «διατάσσει» νά πάρεις ἐσύ τήν πρωτοβουλία, γιά νά συναντήσεις τόν ἄρρωστο ἀδερφό σου, καί νά τόν θεραπεύσεις! (Βλέπε & Ματ. 18:15). Ἀλλιῶς ὁ Κύριος δέν δέχεται τό δῶρο σου!

«Νά ἔρθει ἡ νύφη μου νά μοῦ μιλήσει, γιατί ἐγώ εἶμαι μεγαλύτερη!», ἔλεγε μιά πεθερά σέ ἕναν παπᾶ. Καί ὁ παπᾶς: «Τί λές κυρά μου; Ὁ Χριστός πρός χάρη σου ταπεινώθηκε· κατέβηκε ἀπό τόν Οὐρανό στή γῆ· ἔγινε ἄνθρωπος· ἐμπαίχθηκε· φτύσθηκε· ἀνέβηκε στόν σταυρό· κατέβηκε στόν τάφο· κατέβηκε στόν ἅδη, καί σύ δέν καταδέχεσαι νά ἰδεῖς τή νύφη σου καί νά τήν συγχωρέσεις;!». Ἅγιος Ἰωάννης ὁ Χρυσόστομος: «Ὤ, ἄνθρωπε! Ἄν περιμένεις νὰ σοῦ μιλήσει ὁ ἄλλος, δὲν ἔχεις κάνει τίποτε τὸ σημαντικό! Τουναντίον ἔχεις ὑποβιβασθεῖ πνευματικά! Ἄν τοῦ μιλήσεις πρῶτος, θὰ σὲ ἐπαινέσει ὁ Θεός! Καί τί πιὸ ὡραῖο ἀπ’ αὐτό;  Καί τί πιὸ γελοῖο ἀπὸ τὸ νὰ περιμένεις τὸν ἄλλο νὰ σπεύσει πρὸς συνάντησή σου; Τί χειρότερο ἀπὸ τὴν ἀναισθησία αὐτή; Τί κενοδοξία; Τί ὑπερηφάνια; Θὰ πεῖς: «Ὁ ἐχθρός μου εἶναι ἐλεεινός, πονηρός, διεφθαρμένος, ἀδιόρθωτος, πῶς νὰ τοῦ μιλήσω;». Ὅ,τι καὶ νὰ πεῖς, ὁ ἐχθρός σου δὲν εἶναι χειρότερος ἀπὸ τὸν διεστραμμένο Σαούλ, ποὺ κυνηγοῦσε νὰ σφάξει τὸν Δαβίδ! Καί ὅμως ὁ Δαβίδ μίλησε πρῶτος στόν Σαούλ! (Α΄ Βασ. 24:9). Τουλάχιστον, ἐσένα ὁ ἐχθρός σου δὲν σὲ κυνηγᾶ γιὰ νὰ σὲ σφάξει!» (Εἰς Δαβὶδ καὶ Σαούλ Γ΄ P.G. 54:703-4). (Σκέψου: Ἄν ὁ Χριστός εἶχε τό δικό σου σκεπτικό, οὐδέποτε θά κατέβαινε ἀπό τόν Οὐρανό στή γῆ, γενόμενος ἄνθρωπος γιά τήν δική σου σωτηρία!).

Ὁ Ἅγιος Πατριάρχης Ἀλεξανδρείας Ἰωάννης ὁ Ἐλεήμων ὑβριζόταν ἄγρια ἀπό κάποιον ἱερέα του. Ὁ Πατριάρχης καταλυπήθηκε. Ὄχι ἐπειδή ὑβριζόταν, ἀλλά ἐπειδή ὁ ἱερέας του βάδιζε τήν ὁδό τῆς ἀπωλείας. Ἔπρεπε σάν δοῦλος τοῦ Χριστοῦ νά κάνει κάτι. Ὅμως ἦταν εὔκολο γι’αὐτόν νά κάνει τό πρῶτο βῆμα (νά ταπεινωθεῖ) καί μάλιστα σέ ἕναν κατώτερό του;! Ναί! Γι’αὐτόν ἦταν εὔκολο, γιατί ἦταν ταπεινόφρων! Ἀποφάσισε λοιπόν νά πέσει στά πόδια τοῦ ἱερέα του, νά τοῦ ζητήσει δημόσια «συγγνώμη» καί μάλιστα κατά τή Θ. Λειτουργία, λίγο πρίν ἀπό τήν «Μ. Εἴσοδο», (γιατί σέ λίγο θά ἔπιανε τά «Ἅγια» καί ἔπρεπε νά εἶναι καθαρός απο τήν μνησικακία). Στή συνέχεια κατέβηκε καί ἔπεσε στά πόδια τοῦ ἱερέα (πού ὅπως φαίνεται στεκόταν ἀνάμεσα στό ἐκκλησίασμα), καί τοῦ ζήτησε δημόσια συγχώρηση! Ὁ ἱερέας συνετρίβη! Ἔπεσε καί αὐτός στά πόδια τοῦ Πατριάρχη καί ἔτσι ἐπῆλθε συμφιλίωση! (Μέγας Συναξαριστής,  τ. ΙΑ΄ σελ. 361-362 ). Ἔτσι κάνουν οἱ ἄνθρωποι τοῦ Θεοῦ προκειμένου νά σώσουν μιά ψυχή. Δέν περιμένουν δηλαδή τόν ἔνοχο, νά ἔρθει γιά νά τούς συναντήσει, ἀλλά τόν ἀναζητοῦν ἀπό μόνοι τους!

«Ἄς μή φροντίζει ὁ καθένας σας μόνο γιά ὅ,τι ἐνδιαφέρει τόν ἴδιο, ἀλλά  καί γιά ὅ,τι ὠφελεῖ τούς ἄλλους». (Φιλ. 2:3-4). Ἄν λοιπόν σέ ἀφορᾶ ἡ σωτηρία τοῦ ἀδελφοῦ σου, πού ἐξ αἰτίας σου καλλιέργησε μῖσος στήν καρδιά του, θά πρέπει νά κάνεις κάτι γιά τή σωτηρία του· νά ταπεινωθεῖς· (ὅπως ταπεινώθηκε γιά σένα ὁ Χριστός!). Καί  νά πᾶς σέ αὐτόν τόν ἄρρωστο ἀδερφό σου μέ ταπείνωση καί ἀγάπη γιά νά τόν θεραπεύσεις (καί ὄχι γιά νά τόν ἐπιπλήξεις ἤ νά βγάλεις τά ἀπωθημένα σου). «Ἄς μὴν ἐξετάζεις λοιπόν ἂν ὁ ἐχθρός σου σέ  ἐχθρεύεται δικαίως ἢ ἀδίκως, ἀλλὰ νὰ προσπαθεῖς νὰ μή σέ ἐχθρεύεται καθόλου. Καὶ ὁ γιατρὸς δὲν ἐξετάζει, ἂν ἔπρεπε ἢ ὄχι νὰ ἀρρωστήσουμε, ἀλλὰ προσπαθεῖ, πῶς νὰ μᾶς κάνει καλά. Κάνε,λοιπόν, ὅ,τιδήποτε· ὑπέμεινε τά  πάντα, προκειμένου νὰ «βγάλεις» ἀπὸ τόν ἐχθρόν σου τὴν κακία, ποὺ ἔχει μέσα του γιά σένα» (Ἅγιος Ἰωάννης ὁ Χρυσόστομος, εἰς Δαβὶδ καὶ Σαούλ Α΄ P.G. 54:687).

Καί ὅταν αὐτό τό  πετύχεις, «ἐκέρδησας τόν ἀδελφόν σου», λέει ὁ Χριστός (Ματ. 18:15). Δέν λέει «ἐκέρδησε ἐκεῖνος τόν ἑαυτόν του», ἀλλά καί ἐσύ, ὁ ἀθῶος «ἐκέρδησας αὐτόν». Δείχνοντας μέ αὐτό, ὅτι μέχρι τώρα, εἴχατε καί οἱ δυό ζημιά. Ἐσύ ἔχανες τόν ἀδελφόν σου, αὐτός ἔχανε τήν σωτηρία του! (Ἅγιος Ἰωάννης  ὁ Χρυσόστομος, Ξ΄(60η)  εἰς τό κατά Ματθαῖον P.G. 58:583) Κερδίζοντας τόν ἀδερφό σου, σώζεις καί τόν ἀδερφό σου καί τόν ἑαυτόν σου, κατά τό λόγο τοῦ ἀποστόλου καί ἀδελφοθέου Ἰακώβου: «Αὐτός πού ἐπέστρεψε ἕνα ἁμαρτωλό ἀπό τήν πλάνη τοῦ δρόμου του, θά σώσει μιά ψυχή ἀπό τό θάνατο (τήν ψυχή τοῦ ἁμαρτωλοῦ), καί θά καλύψει πλῆθος ἁμαρτιῶν (δικῶν του). (Ἰακ. 5:20). Πόσο «πλούσιοι» μποροῦμε νά γίνουμε στόν κόσμο αὐτό, ὅταν  ἔχουμε σάν ὁδηγό τόν σωτῆρα Χριστό καί ὄχι τά θανατηφόρα πάθη μας.

«Ὅσο ζοῦμε, οἱ ἄνθρωποι μᾶς προσφέρουν ἀγκάθια· ὅταν πεθάνουμε, τριαντάφυλλα» (Anatol France). Ἐμεῖς, ἄς «μετατρέπουμε» τά ἀγκάθια σέ τριαντάφυλλα!

«Καί ἐξῆλθεν πῦρ παρά Κυρίου»

«Καί ἐξῆλθεν πῦρ παρά Κυρίου»

(Λευ.10:2).

ὑπό Ἀρχιμ. Βασιλείου Μπακογιάννη

Συνεχίζεται στό διαδίκτυο ἡ συζήτηση, ἄν θά πρέπει ἤ ὄχι νά λέγονται τά Ἐγκώμια τῆς Παναγίας στήν Ἐκκλησία. Ὅμως, τό βασικό ἐρώτημα πού πρέπει νά τεθεῖ, εἶναι, ἄν ὁ κάθε Ἱερέας ἤ Ἀρχιερέας ἔχει τό δικαίωμα νά ἀλλάζει «κατά τό δοκοῦν» τά τελούμενα στή λατρεία.

Οἱ ἱερεῖς, Ναβάδ καί Ἀβιούδ, παιδιά τοῦ Ἀαρών πρόσφεραν στόν Κύριο «ἀλλότριον πῦρ, οὐ προσέταξε Κύριος αὐτοῖς» (Λευ.10:1). Καταφρόνησαν, δηλαδή, τήν παραδεδομένη τάξη, κάνοντας καινοτομία. Ὅμως, στό Κύριο δέν ἄρεσε αὐτή ἡ καινοτομία. «Καί ἐξῆλθεν πῦρ παρά Κυρίου, καί κατέφαγεν αὐτούς καί ἀπέθανον ἔναντι Κυρίου» (Λευ.10:2). Καί ἄν ὁ Κύριος ἦταν τόσο ἀπαιτητικός στήν Παλαιά Διαθήκη, καί γιά τό θέμα αὐτό, ἄς σκεφθοῦμε πόσο ἀπαιτητικός εἶναι τώρα, στήν Καινή Διαθήκη!

Καί ὁ Κύριος μέ αὐτή Του τήν ἀντίδραση, « ἐξῆλθεν πῦρ παρά Κυρίου», θέλει νά μᾶς εἰπεῖ, ὅτι δέν ἔχουμε δικαιώματα σ’αὐτά πού μᾶς παραδόθησαν στή λατρεία, στήν Ἐκκλησία, γιατί ἀκριβῶς δέν εἶναι πράγματα δικά μας. Ἡ καταφρονησή τους ἤ ἡ ἀλλοίωσή τους εἶναι δεῖγμα αὐθαιρεσίας. Καί ἄς μήν ἐκλαμβάνουμε τήν αὐθαιρεσία ὡς δεῑγμα εὐλαβείας ἤ ἄσκηση οἰκονομίας! 

Εἶναι χαρακτηριστικό ὅτι ἡ Ἁγία Ζ΄Οἰκουμενική Συνοδος, ὁρίζει βαρύτατα ἐπιτίμια σέ ὅσους ἐπιχειροῦν νά ἀλλάξουν κάτι ἀπό τά παραδεδομένα. «Τούς τολμῶντες (…) τάς ἐκκλησιαστικάς παραδόσεις ἀθετεῖν καί καινοτομίαν τινι ἐπινοεῖν. Ἐπισκόπους μέν ὄντας ἤ κληρικούς καθαιρεῖσθαι προστάσσομεν, μονάζοντας δέ ἤ λαϊκούς τῆς κοινωνίας ἀφορίζεσθαι». (Ὅρος Ζ΄Οἰκουμενικῆς Συνόδου).

Γι’αὐτό ἡ (πρώτη) ἀντίδραση τῆς ἐπισήμου Ἐκκλησίας μας στό θέμα τῶν Ἐγκωμίων τῆς Παναγίας, ἦταν σύμφωνη μέ τό γράμμα καί τό πνεῦμα τῆς Ὀρθοδόξου Ἐκκλησίας, καί γι’αὐτό τά ἀπαγόρευσε. «Ἡ τοιαύτη ἀκολουθία εἶναι ἀσυνήθης καί πάντη ξένη εἰς τήν καθ’ ὅλον ὀρθόδοξον Ἀνατολικήν τοῦ Χριστοῦ Ἐκκλησίαν…ἡ Σύνοδος ἀπηγόρευσεν αὐτήν...» (Ἐγκύκλιος 135. Ἀριθμ. πρωτ.4319/15.4.1865).  

Καί ἕνα τελευταῖο: Ἡ γνωστή «Ἔνορκη Διαβεβαίωση» μεταξύ τῶν ἄλλων περιλαμβάνει: «θά τηρῶ τάς ἱεράς Παραδόσεις». Λοιπόν; Πρέπει ἤ ὄχι νά τηρεῖται αὐτή ἔνορκη ὑπόσχεση, δέσμευση;!

ΚΥΡΙΑΚΗ Ι΄ΜΑΤΘΑΙΟΥ (2ο)    

Θεραπεία δαιμονισμένου (Ματ. 17:14-23)      

ὑπό ἀρχιμ. Βασιλείου Μπακογιάννη

Ἡ ἀπιστία δέν κάνει θαύματα

«Νά βγάζετε δαιμόνια», εἶπε ὁ Χριστός στούς μαθητές Του, ὅταν τούς κάλεσε γιά «συνεργάτες» Του. (Ματ. 10:5-8). Καί ἔτσι μέ τή δύναμη Του ἔβγαζαν δαιμόνια (Λουκ. 10:17). Ὅμως ὑπῆρξε μιά στιγμή πού δέν μπόρεσαν νά βγάλουν δαιμόνια. Ἦταν ἀμέσως μετά τήν Μεταμόρφωση τοῦ Κυρίου (Ματ. 17:14-23). Τότε οἱ μαθητές ἀπομόνωσαν τόν Κύριο καί Τόν ρώτησαν: «Γιατί ἐμεῖς δέν μπορέσαμε νά βγάλουμε τό δαιμόνιο;». (Ματ.17:19).  Ἐνῶ δηλαδή μᾶς δώσατε ἐξουσία νά βγάζουμε δαιμόνια καί μέχρι τώρα πηγαίναμε καλά, γιατί τώρα, τήν στιγμή αὐτή δέν μπορέσαμε νά βγάλουμε τό δαιμόνιο ἀπό τό νεαρό αὐτόν ἄνθρωπο;  Καί ὁ Κύριος τούς ἀπάντησε: «Ἐξαιτίας τῆς ἀπιστίας σας» (Ματ. 17: 20). Ἐπειδή πιά ἐκείνη τή στιγμή πάψατε νά Μέ ἐμπιστεύεστε! Τί συνέβη;

Ἔβλεπαν τό Χριστό νά κάνει «διακρίσεις» καί κλονίσθηκε ἡ ἐμπιστοσύνη τους. Συγκεκριμένα: Στό σπίτι τοῦ Ἰαείρου πῆρε μαζί Του τόν Πέτρο, τόν Ἰωάννη, τόν Ἰάκωβο, ἐνῶ τούς ἄλλους τούς ἄφησε ἀπέξω! (Λουκ. 8:51). Στή Μεταμόρφωσή Του πῆρε πάλι μαζί Του αὐτούς τούς τρεῖς, τόν Πέτρο, τόν Ἰάκωβο, τόν Ἰωάννη (Ματ. 17:1)· τούς ἄλλους τούς ἄφησε νά περιμένουν κάτω στούς πρόποδες. Αὐτό δέ τό ἄντεξαν (ἦταν πρίν ἀπό τήν Πεντηκοστή πού ἦταν ἀκόμα ἀδύνατοι). Ζήλεψαν ἤ ἀκόμα καί φθόνησαν αὐτούς τούς τρεῖς συμμαθητές τους καί τό σπουδαιότερο: Ἄρχισαν μέσα τους νά ἀμφιβάλλουν καί γιά τό Χριστό! Καί  προσπάθησαν νά  βγάλουν τό δαιμόνιο ἀπό τόν δαιμονισμένο ἄνθρωπο, πού εἶχαν μπροστά τους! Ὅμως ἦταν ἀδύνατο μέ τέτοια καρδιά νά κάνουν θαῦμα καί μάλιστα νά βγάλουν δαιμόνιο ἀπό ἄνθρωπο! «Ὅποιος ἀμφιβάλλει μοιάζει μέ τό κύμα τῆς θάλασσας, πού τό παρασέρνει ὁ ἄνεμος καί τό πηγαίνει ἐδῶ καί ἐκεῖ. Νά μήν ἐλπίζει ὅτι θά πάρει κάτι ἀπό τόν Κύριο ἕνας τέτοιος ἄνθρωπος» (Ἰακ. 1:6-7).

Κάτι παρόμοιο  ἔγινε καί μέ τόν Μωυσῆ. «Ἄνθρωπος σάν τό Μωυσῆ δέν ξαναπέρασε στό Ἰσραήλ, οὔτε καί θά ξαναπεράσει» εἶπε ὁ ἴδιος ὁ Θεός γι’αὐτόν τόν μεγάλο ἄνδρα (Δευτ. 34:10-11). Καί ὁ Θεός «πιάσθηκε» ἀπό τίς ἀρετές τοῦ Μωυσῆ καί ἔκανε πολλά θαύματα. Πρώτη φορά ἔκανε τόσα πολλά θαύματα· χάρη στό Μωυσῆ (Δευτ. 34:10-11). «Ἐποίησε  δέ Κύριος καθάπερ εἶπε ὁ Μωυσῆς», σημειώνει μέ νόημα ἡ Γραφή  (Ἐξοδ. 8:27). Δέν λέει ἔκανε ὁ Μωυσῆς, ὅπως εἶπε ὁ Θεός, ἀλλά ἔκανε ὁ Θεός, ὅπως εἶπε ὁ Μωυσῆς! Τόσο πολύ ὁ Θεός «σκλαβώθηκε» ἀπό τήν πίστη, τήν καρδιά τοῦ ἐκλεκτοῦ Του δούλου!

«Χτύπησε μέ  τό μπαστούνι σου τό βράχο (ὄχι τό χῶμα) καί θά τρέξει πολύ νερό!», τοῦ εἶπε ὁ Θεός ἐκεῖ στήν ἔρημο πού ἦταν, λίγο πρίν εἰσέλθουν στή Γῆ τῆς Ἐπαγγελίας. Καί ὁ Μωυσῆς πρός στιγμή ἀμφέβαλλε! «Ἄν εἶναι δυνατόν (σκέφθηκε) νά βγεῖ νερό ἀπό τό βράχο, καί μάλιστα τόσο πολύ, ὥστε νά ξεδιψάσει ὁλόκληρος ὁ Ἰσραηλιτικός λαός (πού ἦταν χιλιάδες) μέ τά ζωντανά του (πού καί αὐτά ἦταν χιλιάδες). Χτύπησε τό βράχο, ἀλλά νερό δέν βγῆκε…! Ἐξ αἰτίας τῆς ἀπιστίας του πού ἔδειξε ἐκείνη τή στιγμή! Ὁ ταπεινός Μωυσῆς συνετρίβη. Ἐνδυναμώθηκε ἡ πίστη του. Ξαναχτύπησε τό βράχο καί ἔγινε τό θαῦμα. Ὁ βράχος ἀνέβλυσε νερό! (Ἀριθμ. 20:1-11). Δέν εἶχε πίστη, δέν ἔγινε τό θαῦμα. Εἶχε πίστη, ἔγινε θαῦμα!

Μιά μητέρα ἔλεγε: «Ἄν τό μπουκάλι πού θά ρίξω στό γκρεμό σπάσει, αὐτό θά εἶναι γιά μένα σημεῖο ὅτι καί τό  παιδί μου θά τσακισθεῖ, ὅταν τό ρίξω στόν ἱερό γκρεμό, ἄρα δέν θά ρίξω τό παιδί μου στόν γκρεμό![1] Ἄν δέν σπάσει τό μπουκάλι, σημαίνει ὅτι τό παιδί μου, δέν θά πάθει τίποτε». Ἡ μάνα ἔριξε τό μπουκάλι στόν γκρεμό. Τό μπουκάλι δέν ἔσπασε. Στάθηκε μάλιστα ὄρθιο!  Μετά ἔριξε στόν γκρεμό καί τό ἄρρωστο παιδί της. Ἀποτέλεσμα; Τό παιδί σκοτώθηκε! (Ἦταν, λένε, τό μόνο παιδί πού σκοτώθηκε σέ αὐτόν τόν γκρεμό, ἐξ΄αἰτίας τῆς ἀπιστίας τῆς ἄτυχης μάνας!). Ὅταν πιστεύεις, δέν ἀμφιβάλλεις, ὁπότε δέν σοῦ χρειάζονται πειράματα. Ὅταν  ἀμφιβάλλεις, δέν πιστεύεις καί μήν περιμένεις θαύματα.

Τό ὅτι σήμερα σπανίζουν ἤ ἐκλείπουν τά θαύματα, δέν φταίει ὁ Θεός, ἀλλά  ἡ ἀπιστία μας. «Καί δέν ἔκαμε ἐκεῖ (στή Ναζαρέτ) πολλά θαύματα ἐξ αἰτίας τῆς ἀπιστίας τους» (Ματ. 13:58). «Ἄν μπορεῖς νά πιστέψεις, ὅλα εἶναι δυνατά γι’αὐτόν πού πιστεύει» (Μαρ. 9:23) εἶπε ὁ Χριστός στόν πατέρα πού Τοῦ ἔφερε τό γυιό του γιά νά τόν θεραπεύσει. «Ἀμέσως τότε φώναξε δυνατά ὁ πατέρας τοῦ παιδιοῦ καί εἶπε μέ δάκρυα «Πιστεύω Κύριε! Βοήθησε στήν ἀπιστία μου»» (Μαρ. 9:24). Αὐτό (πιστεύω Κύριε! Βοήθησε στήν ἀπιστία μου), ἄς εἶναι καί τό δικό μας μόνιμο αἴτημα πρός τόν Κύριο.


[1] Ἦταν ἕνας γκρεμός στό  μοναστήρι «Κοίμησις τῆς Θεοτόκου» στήν Κρεμαστή Πύργου  (Ν. Ἠλείας, Πελοπόννησος). Στόν γκρεμό λοιπόν αὐτό  (μέχρι τό 1983) ὑπῆρχε ἡ ἑξῆς συνήθεια: Ὅσες μανάδες εἶχαν ἄρρωστα παιδιά, τά ἔριχναν σ΄ αὐτόν τόν γκρεμό, καί ἡ Παναγία τά θεράπευε! Χάρη στήν ἀπόλυτη πίστη, ἐμπιστοσύνη πού ἔδειχναν στήν Μητέρα τοῦ Χριστοῦ αὐτές οἱ ἁπλές μανάδες! Ἦταν ἕνα ἀπό τά μεγαλύτερα θαύματα πού ἔκανε ἡ Παναγία στόν τόπο μας Τό 1990, ἐπισκέφθηκα τό συγκεκριμένο Μοναστήρι· εἶδα τόν συγκεκριμένο γκρεμό, βάθος περίπου 50 μέτρων· συνομίλησα μέ τόν Ἱερέα τοῦ Μοναστηριοῦ, μέ τήν Ἁγία Καθηγουμένη καί μέ τίς μοναχές, καί μοῦ ἀνέφεραν πολλά σχετικά ἐκπληκτικά περιστατικά! Ὅντως ἡ πίστη μετακινεῖ βουνά!