Η ΓΕΝΝΗΣΙΣ ΤΗΣ ΘΕΟΤΟΚΟΥ. ΤΕΤΑΡΤΗ 8-9-2021

 

Η Γεννηση της Θεοτοκου

Προτοῦ ν᾽ ἀρχίσω τὸ κήρυγμα, ἀγαπητοί μου, ἔχω νὰ σᾶς κάνω μία παρατήρησι. Σύμφωνα μὲ τὴν τάξι τῆς ἁγίας μας Ἐκκλησίας, ὅταν γίνεται λειτουργία ἡ καμπάνα χτυπάει τρεῖς φορές· ἡ πρώτη καμπάνα χτυπάει ὅταν λέμε τὸν Ἑξάψαλμο, ἡ δεύτερη ὅταν λέμε τὶς καταβασίες, καὶ ἡ τρίτη ὅταν λέμε τὴ Δοξολογία. Ἂν κάποιος δὲν ἔχῃ προσέλθει μὲ τὴν πρώτη ἢ καὶ τὴ δεύτερη καμπάνα, μὲ τὴν τρίτη πρέπει ὁπωσδήποτε νὰ βρίσκεται στὴν ἐκκλησία, γιατὶ σὲ λίγο ἀρχίζει ἡ λειτουργία, ποὺ διαρκεῖ μία περίπου ὥρα. Μὲ τὸ «Εὐλογημένη ἡ βασιλεία τοῦ Πατρὸς καὶ τοῦ Υἱοῦ καὶ τοῦ ἁγίου Πνεύματος…» πρέπει ὅλοι νὰ εἶνε μέσα. Αὐτὸ λοιπὸν ποὺ κάνετε, νὰ ἔρχεστε μετὰ τὸ «Εὐλογημένη ἡ βασιλεία…», εἶνε ἁμαρτία. Καλύτερα μὴν ἔρχεστε· δὲν ἔχει ἀνάγκη ὁ Θεὸς ἀπὸ μᾶς τὰ σκουλήκια. Καὶ κανένας μας νὰ μὴν πατήσῃ, ἡ ἐκκλησία εἶνε γεμάτη! Φαίνεται περίεργο αὐτό; Εἶνε γεμάτη ὄχι ἀπὸ ἀνθρώπους, ἀλλ᾽ ἀπὸ τοὺς ἀγγέλους καὶ ἀρχαγγέλους· ἔτσι εἶνε ἡ πίστι μας. Στὴ Μικρὰ Ἀσία, στὸν Πόντο, παντοῦ στὰ εὐλογημένα μας μέρη, οἱ Χριστιανοὶ ἔτρεχαν νωρὶς στὸ ναό. Τώρα διαβάζεται τὸ εὐαγγέλιο, κι ἀκόμα ἔρχονται! Στὰ παλιὰ τὰ χρόνια μὲ τὸ «Εὐλογημένη ἡ βασιλεία…» οἱ πόρτες ἔκλειναν. «Ὅσοι πιστοί» (θ. Λειτ.)! Σᾶς παρακαλῶ νὰ μὲ ἀκούσετε, νὰ ἔρχεστε ἐγκαίρως. Καὶ τώρα ἔρχομαι στὸ θέμα.

Σήμερα, ἀγαπητοί μου, εἶνε ἑορτή, ἑορτὴ Θεομητορική, πρὸς τιμὴν τῆς ὑπεραγίας Θεοτόκου. Δὲν εἶνε ἡ μόνη ἑορτὴ τῆς Παναγίας μας. Οἱ ἅγιοι ἑορτάζουν μία φορὰ τὸ χρόνο, τὴν ἡμέρα ποὺ ἔφυγαν ἀπὸ τὸν κόσμο αὐτὸν εἴτε εἰρηνικῶς εἴτε μαρτυρικῶς, ἀλλὰ ἡ Παναγία, ἐπειδὴ ὅλη ἡ ζωή της συνδέεται ἀμέσως μὲ τὴν ἐνανθρώπησι τοῦ Υἱοῦ τοῦ Θεοῦ καὶ τὴν σωτηρία τοῦ κόσμου, ἑορτάζει πολλὲς φορὲς μέσα στὸ ἔτος· καὶ στὴν Κοίμησί της (15 Αὐγούστου), καὶ στὸν Εὐαγγελισμό της (25 Μαρτίου), καὶ στὰ Εἰσόδιά της (21 Νοεμβρίου), καὶ σήμερα 8 Σεπτεμβρίου στὰ Γενέθλιά της. Ὅπως κάθε ἄνθρωπος ἔχει στὴν ἐπίγεια ζωή του ἀρχὴ καὶ τέλος, ἔτσι καὶ ἡ Παναγία. Μὲ τὴν εὐκαιρία αὐτῆς τῆς ἑορτῆς λοιπὸν θὰ ποῦμε λίγα λόγια.

Ἀπὸ τὸν καιρὸ ποὺ ἔγινε ὁ κόσμος μέχρι σήμερα, ἀγαπητοί μου, γεννήθηκαν δισεκατομμύρια γυναῖκες. Ἀπ᾿ ὅλες ὅμως αὐτὲς ξεχωρίζουν δύο, ἡ Εὔα (ἡ μητέρα τῆς φυσικῆς ζωῆς τῆς ἀνθρωπότητος) καὶ ἡ Παναγία (ἡ Μητέρα τοῦ Θεοῦ καὶ ὅλων τῶν πιστῶν).

Τί ξέρουμε γιὰ τὴν Εὔα; Ἡ ἁγία Γραφὴ λέει, ὅτι κάποτε δὲν ὑπῆρχε ἄνθρωπος στὸν κόσμο. Γῆ ὑπῆρχε, ἄστρα ὑπῆρχαν, ἥλιος ὑπῆρχε, ἀλλὰ ἄνθρωπος ὄχι. Σὲ ὡρισμένο χρόνο ὁ Θεὸς ἔπλασε τὸν ἄνθρωπο. Πῶς τὸν ἔπλασε; Ὅπως ὁ τσουκαλᾶς παίρνει χῶμα, τὸ ζυμώνει μὲ νερὸ καὶ τὸ κάνει ἕνα ὡραῖο ἀγγεῖο, μιὰ στάμνα – ἕνα λαγύνι, ἔτσι κι ὁ Θεὸς πῆρε ἀπὸ τὰ ὑλικὰ τῆς γῆς ποὺ ὑπάρχουν στὸ χῶμα καὶ ἔπλασε τὸν ἄνθρωπο. Ὅ,τι στοιχεῖο ἔχει ἡ γῆ, τὸ ἔχει κι ὁ ἄνθρωπος· ἂν ἀναλύσουμε τὸ σῶμα του στὸ χημεῖο, θὰ βροῦμε νερό, ἄνθρακα, ἀσβέστη, μαγνήσιο, σίδηρο, φώσφορο, λίπος. Αὐτὸ ποὺ λέει ἡ Γραφή, ὅτι «Γῆ εἶ…» (Γέν. 3,19), τὸ βεβαιώνει ἡ ἐπιστήμη. Κι ἀφοῦ τὸν ἔπλασε, «ἐνεφύσησεν εἰς τὸ πρόσωπον αὐτοῦ πνοὴν ζωῆς, καὶ ἐγένετο ὁ ἄνθρωπος εἰς ψυχὴν ζῶσαν». Ἔτσι ἔγινε ὁ πρῶτος ἄνθρωπος, καὶ τὸ ὄνομά του ἦταν «Ἀδάμ» (ἔ.ἀ. 2,7,16).

Ὁ πρῶτος ἄνθρωπος ζοῦσε σ᾿ ἕνα παράδεισο, μέσα σ᾿ ἕνα ὡραῖο περιβόλι, ὅπου ὅλα ἦταν ὑπέροχα. Ἔμενε εὐχαριστημένος ὁ Ἀδάμ; Τὸ λέει ἡ Γραφή· ἔνιωθε μόνος (βλ. ἔ.ἀ. 2,18). Κ᾽ εἶπε ὁ Θεός· Δὲν εἶνε καλὸ νὰ μείνῃ ὁ ἄντρας μόνος, χρειάζεται ἕνα σύντροφο. Τότε ἔφτειαξε τὴ γυναῖκα (βλ. ἔ.ἀ. 2,21-23). Πῶς τὴν ἔφτειαξε; Ἔχουν σημασία αὐτὰ ποὺ λέει ἡ Γραφή. Πῆρε ὁ Θεὸς μία πλευρά, κάτι ἀπὸ τὸ σῶμα τοῦ Ἀδάμ. Δὲν τὸ πῆρε οὔτε ἀπὸ τὰ πόδια του, γιατὶ δὲν θέλει νά ᾽νε σκλάβα ἡ γυναίκα καὶ νὰ τὴν πατάῃ ὁ ἄντρας, οὔτε ἀπὸ τὸ κεφάλι, γιατὶ δὲ θέλει νὰ ἐξουσιάζῃ ἡ γυναίκα τὸν ἄντρα· πῆρε μία πλευρὰ τοῦ ἀνδρός, γιὰ νὰ εἶνε ἡ γυναίκα κοντὰ στὴν καρδιά του, νὰ τὸν αἰσθάνεται, νά ᾽νε σύντροφος στὴ χαρὰ καὶ στὸν πόνο του. Ἔτσι ἔπλασε ὁ Θεὸς τὴν Εὔα.

Στὸν Παράδεισο ὁ Θεὸς ἔδωσε στοὺς πρωτοπλάστους μιὰ ἐντολή· Ὅλα εἶνε δικά σας, εἶπε, μόνο ἀπὸ ἕνα δέντρο μὴ φᾶτε, γιατὶ μόλις ἀγγίξετε τὸν καρπό του θὰ πεθάνετε. Ἦταν μία ἄσκησι, μιὰ δοκιμασία τῆς θελήσεώς τους. Ἀλλὰ τί ἔπαθε ἡ Εὔα! Ἕνα ἀπὸ τὰ ἐλαττώματα τῆς γυναίκας εἶνε ἡ περιέργεια. Ἐνῷ ὁ Ἀδὰμ περνοῦσε ἀπὸ τὸ δέντρο καὶ τὸ ἀπέφευγε, ἡ Εὔα τὸ παρατηροῦσε ἐπιμόνως· καὶ τέλος ἐξαπατήθηκε. Ὁ σατανᾶς πῆγε ἐκεῖ μὲ τὴ μορφὴ ἑνὸς φιδιοῦ, ποὺ ἦταν τότε τὸ ὡραιότερο πτηνό, καὶ ἄρχισε κουβέντα μαζί της. –Γιατί σᾶς ἀπαγόρευσε ὁ Θεὸς νὰ φᾶτε ἀπ᾽ ὅλα τὰ δέντρα; –Μποροῦμε νὰ φᾶμε ἀπ᾽ ὅλα, ἀπαντᾷ ἡ Εὔα, ἐκτὸς ἀπ᾽ αὐτό, γιατὶ τότε –μᾶς εἶπε– θὰ πεθάνετε. –Ἄ, περιγέλασε ὁ διάβολος, δὲν θὰ πεθάνετε· μὴν ἀκοῦς τὸ Θεό, φᾶτε ἀπ᾽ αὐτὸ καὶ θὰ γίνετε κ᾽ ἐσεῖς σὰν θεοί. Ἔτσι ἄρχισε τὸ κακό. Τί ἔπρεπε νὰ κάνῃ ἡ Εὔα· νὰ φύγῃ μακριὰ ἀπὸ τὸν διάβολο. Αὐτὴ ὅμως τὸν ἄκουσε, ἅπλωσε τὸ χέρι, πῆρε ἀπ᾽ τὸν καρπό, ἔφαγε, καὶ μετὰ ἔδωσε καὶ στὸν ἄντρα της (βλ. ἔ.ἀ. 3,1-6). Ἀπὸ τὴν ὥρα ἐκείνη ὁ ἄνθρωπος διώχθηκε ἀπὸ τὸν παράδεισο, βρέθηκε σ᾽ αὐτὴ «τὴν «κοιλάδα τοῦ κλαυθμῶνος» (Ψαλμ. 83,7) κι ὁ κόσμος ὅλος ἄλλαξε· ὁ οὐρανὸς σκοτείνιασε, ἡ φύσι ἐπαναστάτησε, τὰ ζῷα ἀγρίεψαν, ἡ γῆ ἔβγαλε ἀγκάθια καὶ τριβόλια, ἄρχισε ἡ ζωὴ νά ᾽χῃ πόνο καὶ μόχθο κι ὁ ἱδρώτας νὰ βρέχῃ τὸ ψωμί (βλ. Γέν. 3,18). Ὁ Ἀδὰμ ἡ Εὔα τιμωρήθηκαν γιὰ τὴν ἀνυπακοή τους. Δὲν εἶνε παραμύθια αὐτά, ἀγαπητοί μου· αὐτὴ εἶνε ἡ πραγματικότητα, εἶνε ἡ ἱστορία μας, ἡ πικρὴ ἱστορία τοῦ ἀνθρωπίνου γένους. Μὴ βιαστῇ κανεὶς καὶ πῇ, Ὁ Θεὸς εἶνε σκληρός. Ὁ Θεὸς εἶνε πατέρας. Ὅπως ἐσύ, ἐνῷ ἀγαπᾷς τὸ παιδί σου, ὅμως τὸ τιμωρεῖς καὶ τὸ κάνεις νὰ κλάψῃ, ἔτσι κ᾽ ἐκεῖνος. Ὅποιος δὲν τιμωρεῖ δὲν εἶνε γνήσιος πατέρας. Καὶ ὁ Θεὸς τιμώρησε μὲν τότε, ἀλλὰ μὲ εὐσπλαχνία, γιὰ τὸ καλό μας καὶ γιὰ νὰ παιδαγωγήσῃ τὰ πλάσματά του. Ἀπόδειξις εἶνε τὸ λεγόμενο πρωτευαγγέλιο. Ἀπὸ τὴν πρώτη δηλαδὴ ἐκείνη στιγμὴ καὶ μέσα στὴ θλῖψι τῶν πρωτοπλάστων, ἀνήγγειλε, ὅτι τὸ κράτος τοῦ διαβόλου δὲν θὰ μείνῃ αἰωνίως, ἀλλὰ θὰ ἔρθῃ μιὰ μέρα ποὺ θὰ καταλυθῇ. Ἀπευθυνόμενος στὸν κατηραμένο ὄφι ὁ Θεὸς εἶπε· «Θὰ βάλω ἔχθρα ἀνάμεσα σ᾽ ἐσένα καὶ στὴ γυναῖκα κι ἀνάμεσα στὸ σόι σου καὶ στὸν ἀπόγονό της· αὐτὸς θὰ σοῦ σπάσῃ τὸ κεφάλι, κ᾽ ἐσὺ θὰ τοῦ τσιμπήσῃς τὴ φτέρνα» (ἔ.ἀ. 3,15). Αὐτὴ ἦταν ἡ πρώτη ἀκτίνα ἐλπίδος, ἕνας προφητικὸς λόγος τοῦ Θεοῦ πού, ὅσο καὶ ἂν ἄργησε καὶ ἂν πέρασαν χιλιετίες, πραγματοποιήθηκε στὸ ἀκέραιο μὲ τὴν ἐνανθρώπησι τοῦ Υἱοῦ καὶ Λόγου τοῦ Θεοῦ καὶ τὸ λυτρωτικὸ ἔργο του. Τότε λοιπὸν φάνηκε καὶ ποιά ἦταν ἡ γυναίκα, γιὰ τὴν ὁποία μιλοῦσε τὸ πρωτευαγγέλιο· ἦταν ἡ ταπεινὴ κόρη τοῦ Ἰωκεὶμ καὶ τῆς Ἄννης, ἡ Παναγία, τῆς ὁποίας σήμερα ἑορτάζουμε τὴ Γέννησι.

Ἡ Παρθένος Μαρία εἶνε ἡ μακρινὴ ἀπόγονος τῆς Εὔας, ἡ ὁποία μὲ τὴ γέννησί της ἦρθε νὰ διορθώσῃ τὸ σφάλμα τῆς προμήτορος καὶ ἔγινε ἡ νέα Εὔα. Ἡ νέα Εὔα διαφέρει πολὺ ἀπὸ τὴν παλαιά. Ἡ πρώτη Εὔα φάνηκε ἀφελὴς κι ἀπρόσεκτη καὶ ἔτσι δέχθηκε ἀσυλλόγιστα τὴν πρότασι τοῦ διαβόλου. Ἡ νέα Εὔα, ἡ ὑπεραγία Θεοτόκος, εἶχε φόβο Θεοῦ, ἔδειξε μεγάλη προσοχή, καὶ ἔχοντας ἀσφαλῶς κατὰ νοῦν τὸ πάθημα τῆς προμήτορος Εὔας ἦταν διστακτική. Οἱ πατέρες τῆς Ἐκκλησίας λένε ὅτι ἡ Παναγία, ὅταν ἦταν στὰ Ἅγια τῶν ἁγίων, ἔφθασε στὸ σημεῖο τῆς ἀναμαρτησίας ποὺ εἶχε ἡ Εὔα στὸν παράδεισο πρὶν ἀπὸ τὴν πτῶσι. Ἀλλ᾽ ἐνῷ ἡ Εὔα στὸν διάλογο ποὺ ἄνοιξε τότε μὲ τὸν ὄφι ἐξαπατήθηκε καὶ ἔφαγε ἀπὸ τὸν ἀπηγορευμένο καρπό, ἡ Παναγία στὸν λόγο τοῦ ἀρχαγγέλου Γαβριὴλ, φοβουμένη μήπως ἐξαπατηθῇ, ζήτησε ἐξηγήσεις, καὶ μόνο ὅταν βεβαιώθηκε γιὰ τὸ θέλημα τοῦ Θεοῦ τότε ὑπετάγη. Ἂν ἡ ἀνυπακοὴ τῆς Εὔας προκάλεσε τότε τὸ θάνατο, ἡ ὑπακοὴ τῆς ὑπεραγίας Θεοτόκου καὶ ἡ πειθαρχία της στὸν Κύριο εἵλκυσε τὴ χάρι τοῦ Θεοῦ καὶ ἔφερε τὴ λύτρωσί μας. Αὐτὴ ἄνοιξε τὴν εἴσοδο στὸ ἀνθρώπινο γένος γιὰ νὰ ἐπανέλθῃ στὸν παράδεισο. Γι᾽ αὐτὸ ὁ ποιητὴς τοῦ Ἀκαθίστου ὕμνου τῆς λέει (Ἀκάθ. ὕμν. Α2)· «Χαῖρε, τοῦ πεσόντος Ἀδὰμ ἡ ἀνάκλησις· χαῖρε, τῶν δακρύων τῆς Εὔας ἡ λύτρωσις».

Ἡ Γέννησις τῆς Παναγίας σημαίνει τὴν ἀρχὴ τῆς σωτηρίας τοῦ κόσμου, γι᾽ αὐτὸ ἡ Ἐκκλησία μας ψάλλει σήμερα· «Σήμερον τῆς παγκοσμίου χαρᾶς τὰ προοίμια· σήμερον ἔπνευσαν αὖραι σωτηρίας προάγγελοι…» (ἰδιόμ. ἑσπ.).

(†) ἐπίσκόπου Φλωρίνης Αὐγουστῖνου Καντιώτη

Advertisement

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s