ΜΕΓΑΛΗ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΠΡΩΙ (2ο)

«Αἷμα καὶ ὕδωρ»

«Εἷς τῶν στρατιωτῶν λόγχῃ αὐτοῦ τὴν πλευρὰν ἔνυξε, καὶ εὐθέως ἐξῆλθεν αἷμα καὶ ὕδωρ» (Ἰω. 19,34)

Πόσο ἀγάπησε ὁ Θεὸς τὸν ἄνθρωπο! Ἐπισκεφθῆτε, ἀγαπητοί μου, νοερὰ τὴν Ἐδέμ, τὸ ὡραιότατο τοπίο ποὺ φιλοτέχνησε ἡ ἀγάπη τοῦ Θεοῦ γιὰ κατοικία τοῦ ἀνθρώπου. Παράδεισος λεγόταν, εἶχε ὅλες οἱ φυσικὲς ὀμορφιές. Ἦταν ὁ ὡραιότερος κῆπος· ἔδαφος καθαρό, χλόη καὶ πράσινο, νερά, λουλούδια, δέντρα καρποφόρα, ζῷα, πρόβατα ἄκακα, πουλιὰ μελῳδικά, ὅλα αὐτὰ ἀποτελοῦσαν τὸ φυσικὸ περιβάλλον.

Ὁ πρῶτος ἄνθρωπος λεγόταν Ἀδάμ. Ὁ Θεὸς δὲν τὸν ἄφησε νὰ ζῇ ἐκεῖ μόνος. Ἕνα ἀπόγευμα, ἐνῷ ὁ Ἀδὰμ κοιμᾶται, ὁ Θεὸς πλάθει ἀπὸ τὴν πλευρά του τὴ γυναῖκα, γιὰ νὰ γίνῃ βοηθός του. Ὁ Ἀδὰμ ἐνθουσιασμένος τὴν ἀντικρύζει καὶ τὴν ἐξυμνεῖ. Ἀπὸ αὐτὴν καὶ τοὺς διαδόχους τους θὰ γεννηθοῦν ἀμέτρητοι ἀπόγονοι. Γι᾽ αὐτὸ ἡ γυναίκα λέγεται Εὔα, δηλαδὴ Ζωή. Ἀπὸ τὸ θελκτικὸ ἐκεῖνο ἀπόγευμα ἂς πᾶμε τώρα σ᾽ ἕνα ἄλλο τραγικὸ ἀπόγευμα, στὶς ἡμέρες τῶν παθῶν τοῦ Κυρίου. Πόσο μίσησε ὁ ἄνθρωπος τὸ Θεό! Ἐπισκεφθῆτε νοερὰ τὸ Γολγοθᾶ. Δὲν ὑπῆρχε ἀπαισιώτερο τοπίο ἀπὸ αὐτὸ ὅπου ἡ ἀνθρώπινη κακία διάλεξε νὰ σταυρώσῃ τὸν Θεάνθρωπο εὐεργέτη της. Κρανίου τόπος, βράχια γυμνά, τόπος ἐκτελέσεως, νεκροταφεῖο λῃστῶν καὶ κακούργων, ἐνῷ ἀπέναντι ἦταν καὶ ὁ κῆπος τοῦ Ἰωσήφ. Ὁ Χριστὸς σταυρώθηκε ἀπέναντι στὸν κῆπο, ἀπέναντι στὸν παράδεισο. Ἐδὲμ-Γολγοθᾶς· τί ἀντίθεσις! Συγκρίνετε τὰ δύο τοπία – καταστάσεις· ἐκεῖ ἡ ἀγάπη τοῦ Θεοῦ, ἐδῶ τὸ μῖσος τοῦ ἀνθρώπου· ἐκεῖ ἡ γλυκύτητα τοῦ οὐρανοῦ, ἐδῶ ὅλη ἡ πίκρα τοῦ ᾅδη. Ὦ Ἰησοῦ μου, δὲν ὑπῆρξε πόνος ποὺ δὲν προστέθηκε στὸν πόνο σου· ἀντὶ γιὰ τὰ λουλούδια τῆς Ἐδὲμ ἀγκάθινο στεφάνι, ἀντὶ γιὰ τὶς μελῳδίες τῶν πουλιῶν βλαστήμιες καὶ κατάρες, ἀντὶ γιὰ κρυστάλλινα νερὰ ξίδι μὲ χολή, ἀντὶ γιὰ ἄκακα ζῷα τὰ ἀνθρώπινα κτήνη· «Μὲ περικύκλωσαν μοσχάρια πολλά, θρεμμένοι ταῦροι μὲ τριγύρισαν· ἄνοιξαν ἐναντίον μου τὸ στόμα τους σὰν ἁρπακτικὸ λιοντάρι ποὺ ὠρύεται… Σκυλιὰ πολλὰ μὲ κύκλωσαν, μὲ τριγύρισε σπεῖρα πονηρῶν ἀνθρώπων, μοῦ ἔσκαψαν τὰ χέρια καὶ τὰ πόδια. Μέτρησαν ἕνα – ἕνα τὰ κόκκαλά μου» (Ψαλμ. 21,13-14, 17-18). Ἀντὶ γιὰ τὰ δέντρα τοῦ παραδείσου, δυὸ ξύλα σχημάτισαν τὸ ἰκρίωμα τοῦ θανάτου, τὸ σταυρό.

Ἐδὲμ – Γολγοθᾶς! Ὁ Ἠλίας Μηνιάτης παρατηρεῖ· Πῶς ἔκανε ὁ Θεὸς τὸν ἄνθρωπο καὶ πῶς ἔκανε ὁ ἄνθρωπος τὸ Θεό! συγκρίνω καὶ στοχάζομαι, τί ὡραῖο πλάσμα ἔκαναν τὸν ἄνθρωπο τὰ πλουσιόδωρα χέρια τοῦ Θεοῦ, καὶ τί ἐλεεινὸ θέαμα ἔκαναν τὸν Θεάνθρωπο τὰ παράνομα χέρια τῶν ἀνθρώπων!

Ἐδὲμ – Γολγοθᾶς, ἀντιθέσεις μεγάλες. Ἀλλὰ ὑπάρχουν καὶ ὁμοιότητες· κοιμήθηκε ὁ Ἀδὰμ κάτω ἀπ᾽ τὰ δέντρα τοῦ παραδείσου, ὕπνωσε καὶ ὁ Χριστὸς πάνω στὸ δέντρο τοῦ σταυροῦ, ἀφοῦ ὁ θάνατος εἶνε ἕνας ὕπνος (βλ. Ἰω. 11,11-15). Γι᾽ αὐτὸ στὸ κοινωνικὸ τοῦ Μ. Σαββάτου ψάλλουμε «Ἐξηγέρθη ὡς ὁ ὑπνῶν Κύριος καὶ ἀνέστη σῴζων ἡμᾶς» κι ἀλλοῦ «Ἀναπεσὼν ἐκοιμήθης ὡς λέων καὶ ὡς σκύμνος· τίς ἐγερεῖ αὐτόν;» (Γέν. 49,9).

Κοιμήθηκε ὁ Ἀδὰμ καὶ τότε ἀπὸ τὴν πλευρά του ὁ Θεὸς ἔπλασε τὴ γυναῖκα. Ἀλλὰ καὶ στὸ Γολγοθᾶ παρουσιάζεται πάλι ἡ «πλευρά»· ὄχι πλέον τοῦ Ἀδὰμ ἀλλὰ τοῦ Χριστοῦ· «Εἷς τῶν στρατιωτῶν λόγχῃ αὐτοῦ τὴν πλευρὰν ἔνυξε, καὶ εὐθέως ἐξῆλθεν αἷμα καὶ ὕδωρ» (Ἰω. 19,34).

Καὶ οἱ ἅγιοι πατέρες παρατηροῦν· ὅπως ἀπὸ τὴν πλευρὰ τοῦ Ἀδὰμ δημιουργήθηκε ἡ Εὔα, ἔτσι ἀπὸ τὴν πλευρὰ τοῦ Κυρίου, μὲ τὸ ὕδωρ καὶ τὸ αἷμα ποὺ ἔρρευσε, προῆλθε ἡ Ἐκκλησία. Στὰ ἐγκώμια λέμε· «Ὕπνωσεν Ἀδάμ, ἀλλὰ θάνατον πλευρᾶς ἐξάγει· σὺ δὲ νῦν ὑπνώσας, Λόγε Θεοῦ, βρύεις ἐκ πλευρᾶς σου κόσμῳ ζωήν». Καὶ ἀλλοῦ· «Ὥσπερ πελεκὰν τετρωμένος τὴν πλευράν σου, Λόγε, σοὺς θανόντας παῖδας ἐζώωσας ἐπιστάξας ζωτικοὺς αὐτοῖς κρουνούς».

Ὁ ἱ. Χρυσόστομος παρατηρεῖ ὅτι ἀπὸ τήν λογχευθεῖσα πλευρὰ τοῦ Σωτῆρος διεπλάσθη ἡ Ἐκκλησία. Παρατηρῆστε τὶς ὁμοιότητες.

  1. Ὁ Ἀδὰμ ἀγάπησε τὴν Εὔα, ἀλλὰ καὶ ὁ Χριστὸς ἀγαπᾷ τὴν Ἐκκλησία· αὐτὸς εἶνε ὁ νυμφίος, ἐκείνη ἡ νύμφη. Στὴν ἀγάπη αὐτή, τὸ πρότυπο ἀγάπης, ἀναφέρεται τὸ ᾎσμα ᾀσμάτων. Ἡ ἀγάπη αὐτή, λέει, εἶνε «κραταιὰ ὡς θάνατος» κ᾽ οἱ ποταμοὶ τῶν διωγμῶν δὲν θὰ μπορέσουν νὰ τὴ σβήσουν(8,6-7). «Τίς ἡμᾶς χωρίσει ἀπὸ τῆς ἀγάπης τοῦ Χριστοῦ;», ρωτάει κι ὁ ἀπ. Παῦλος (῾Ρωμ. 8,35). Γι᾽ αὐτὸ καὶ οἱ σύζυγοι αὐτὴν νὰ ἔχουν μπροστά τους. Ἄντρες, ἀγαπῆστε τὶς γυναῖκες σας «καθὼς καὶ ὁ Χριστὸς ἠγάπησε τὴν Ἐκκλησίαν»· γυναῖκες, ὑποταχθῆτε στοὺς ἄντρες σας «ὥσπερ ἡ Ἐκκλησία ὑποτάσσεται τῷ Χριστῷ» (Ἐφ. 5,22-25).
  2. Ὁ Ἀδὰμ ὕμνησε τὴν ἀποστολὴ τῆς γυναίκας, ἀλλὰ καὶ ὁ Χριστὸς προφήτευσε τὸ μέλλον τῆς Ἐκκλησίας λέγοντας· «Ἐπὶ ταύτῃ τῇ πέτρᾳ (=πάνω στὴν ὀρθόδοξο πίστι) οἰκοδομήσω μου τὴν Ἐκκλησίαν, καὶ πύλαι ᾅδου οὐ κατισχύσουσιν αὐτῆς» (Ματθ. 16,18). Ἡ Ἐκκλησία θὰ δοκιμασθῇ πολύ, ὁ σατανᾶς θὰ τὴν πολεμήσῃ σκληρά· ἀλλὰ κι ἂν ἀνοίξῃ ὁ ᾅδης καὶ βγοῦν ἐναντίον της ὅλες οἱ λεγεῶνες τῶν δαιμόνων, αὐτὴ θὰ νικήσῃ. Εἶνε δεμένη μὲ τὸ Χριστό, ὀστοῦν ἐκ τῶν ὀστέων του καὶ σὰρξ ἐκ τῆς σαρκός του, ἡ ἐπέκτασι τοῦ Χριστοῦ εἰς τοὺς αἰῶνας. Ποιός μπορεῖ νὰ τὴ νικήσῃ;
  3. Ὁ Ἀδὰμ ἀπὸ τὴν Εὔα ἀπέκτησε τέκνα, ἀλλὰ καὶ ὁ Χριστὸς διὰ τῆς Ἐκκλησίας ἀποκτᾷ πλῆθος τέκνα, πνευματικοὺς υἱοὺς καὶ θυγατέρες, ποὺ θάλπει, γαλουχεῖ καὶ τρέφει ἡ Ἐκκλησία. Αὐτὴ εἶνε ἡ «ἄνω Ἰερουσαλήμ», ἡ «ἐλευθέρα» ἀπὸ τὰ δεσμὰ τοῦ κόσμου, ἡ ὁποία εἶνε «μήτηρ πάντων ἡμῶν» (Γαλ. 4,26,31). Μέσα σ᾽ αὐτὴν γεννηθήκαμε καὶ σ᾽ αὐτὴν εἴθε νὰ πεθάνουμε. Γι᾽ αὐτὴ τὴν ἔνδοξη Ἐκκλησία, ποὺ ἔχει ἁπλώσει τὰ δίχτυα της ὣς τὰ πέρατα τῆς γῆς, φωνάζει ὁ προφ. Ἠσαΐας· «Εὐφράνθητι, στεῖρα ἡ οὐ τίκτουσα, ῥῆξον καὶ βόησον, ἡ οὐκ ὠδίνουσα· ὅτι πολλὰ τὰ τέκνα τῆς ἐρήμου μᾶλλον ἢ τῆς ἐχούσης τὸν ἄνδρα» (Ἠσ.54,1.Γαλ.4,27-28).

Ὡς πρὸς τὸ αἷμα καὶ τὸ ὕδωρ, ποὺ ἐξῆλθαν ἀπὸ τὴν πλευρὰ τοῦ Κυρίου, αὐτὰ εἰκονίζουν τὰ δύο ὕψιστα μυστήρια τῆς Ἐκκλησίας· τὸ αἷμα τὴν θ. κοινωνία, καὶ τὸ ὕδωρ τὸ βάπτισμα. Προσέλθετε, πιστοί, γιὰ νὰ σωθῆτε· λουσθῆτε καὶ πίετε. Χωρὶς βάπτισμα καὶ θεία κοινωνία ἀδύνατη ἡ σωτηρία. Ἄγγελοι παρίστανται κατὰ τὴν τέλεσι τῶν μυστηρίων καὶ ὁ ἴδιος ὁ Κύριος εἶνε παρὼν ἁγιάζων τὰ πάντα. Ὦ δισκοπότηρο καὶ κολυμβήθρα, σεῖς πηγάζετε ἀπὸ τὴ θυσία τοῦ Γολγοθᾶ. Τὸ αἷμα καὶ τὸ ὕδωρ ῥέουν διὰ τῶν μυστηρίων, γιὰ νὰ πλένουν τοὺς πιστοὺς ἀπὸ κάθε ῥύπο· ὅποιος δέχθηκε τὰ μυστήρια αὐτά, γνωρίζει τὴ δύναμι ποὺ χαρίζουν καὶ καταλαβαίνει τὴν καινὴ ᾠδὴ τῶν λυτρωμένων κατὰ τὴν Ἀποκάλυψι· Κύριε, «ἐσφάγης καὶ ἠγόρασας τῷ Θεῷ ἡμᾶς ἐν τῷ αἵματί σου ἐκ πάσης φυλῆς καὶ γλώσσης καὶ λαοῦ καὶ ἔθνους».

«Τῷ ἀγαπῶντι ἡμᾶς καὶ λούσαντι ἡμᾶς ἀπὸ τῶν ἁμαρτιῶν ἡμῶν ἐν τῷ αἵματι αὐτοῦ…, αὐτῷ ἡ δόξα καὶ τὸ κράτος εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων· ἀμήν» (Ἀπ. 5,9·1,5-6). Ποιός εἶνε, ἐρωτᾷ ὁ εὐαγγ. Ἰωάννης, «τίς ἐστιν ὁ νικῶν τὸν κόσμον εἰ μὴ ὁ πιστεύων ὅτι Ἰησοῦς ἐστιν ὁ υἱὸς τοῦ Θεοῦ; Οὗτός ἐστιν ὁ ἐλθὼν δι᾽ ὕδατος καὶ αἵματος, Ἰησοῦς Χριστός» (Α΄ Ἰω. 5,5-6).

Κύριε, σὺ κατὰ τὴ διδασκαλία τοῦ ἀπ. Παύλου, εἶσαι ὁ νέος Ἀδάμ (βλ. Α΄ Κορ. 15,45), ὁ γενάρχης ἑνὸς νέου κόσμου. Ἀπὸ τὴν πλευρά σου, τὴν ἄπειρη θυσία σου, βγῆκε ἡ Ἐκκλησία. Τὴ μάζεψες ἀπ᾽ τὰ σοκάκια, τὰ σταυροδρόμια καὶ τὶς πλατεῖες τοῦ κόσμου, τὴν ἀγάπησες μὲ θεῖο ἔρωτα, τὴν ἔλουσες στὸ αἷμα σου, τὴν καθάρισες ἀπὸ κάθε ῥύπο, τὴν στόλισες μὲ πορφύρα βασιλική, τὴν παρουσίασες δοξασμένη μπροστὰ σὲ ἀγγέλους καὶ ἀνθρώπους. Τέτοια ἦταν ἡ ἐκκλησία τῶν ἀποστολικῶν χρόνων, τῶν κατακομβῶν, ὅπως ἡ ἐκκλησία τῶν Σμυρναίων (βλ. Ἀπ. 2,8-11), τότε ποὺ οἱ πιστοί, αὐστηροὶ στὴ ζωή, καθαροὶ στὰ ἤθη κ᾽ ἕτοιμοι γιὰ θυσίες, σήκωναν τὸ σταυρό σου. Ἀλλ᾽ ἀπὸ τὴν ἔνδοξη ἐκείνη ἐκκλησία, Κύριε, καταπέσαμε σὲ ἐκκλησία τύπου Σάρδεων καὶ Λαοδικείας (ἔ.ἀ. 3,1-6, 14-22). Ποιός νὰ μὴ θρηνήσῃ γιὰ τὴ μεγάλη μας πτῶσι; Ἡ ἱεραρχία μας ὑποτάχθηκε στὸ κράτος καὶ παίρνει ἀπὸ τὸν καίσαρα ἐντολὲς γιὰ καταπάτησι δικῶν σου ἐντολῶν. Ὁ πιστὸς λαός, χωρὶς ἡρωικὴ ἡγεσία, παραπατᾷ καὶ ἔχει διαιρεθῆ. Ἐν τῷ μεταξὺ βρῆκαν εὐκαιρία δύο ἀπαίσιοι δράκοντες τοῦ ᾅδου καὶ λυμαίνονται καὶ σφίγγουν μέχρι τὰ κόκκαλα τὸ σῶμα τῆς Ἐκκλησίας. Ἐπάνω στὰ σταχτιὰ κεφάλια τους φέρουν δύο συμβολικὰ γράμματα, ὁ ἕνας τὸ γράμμα Μ κι ὁ ἄλλος τὸ γράμμα Κ. Ποιός δὲν τὰ εἶδε τὰ δύο αὐτὰ γράμματα; ποιός δὲν ἔνιωσε τὴ θανατηφόρα παγωνιὰ ποὺ σκορπίζουν ὣς τὰ τελευταῖα κύτταρα οἱ δράκοντες αὐτοί; Ἀλλοίμονο! δειλία ἔπεσε στὶς τάξεις τῶν δούλων σου, Κύριε, καὶ ἡ δειλία ἔγινε πανικός.«Ὕδωρ» καὶ «αἷμα», Κύριε, δάκρυα μετανοίας καὶ θυσία, ἔργα μεγάλης αὐταπαρνήσεως, ζητᾷς γιὰ νὰ νικηθοῦν οἱ δράκοντες. Δῶσε τα αὐτά, σὲ παρακαλοῦμε, στὰ παιδιά σου, γιὰ νὰ ὑψώσουν μέσα στὴν Ἐκκλησία τὴ σημαία τῆς ἐλευθερίας. Σύντριψε τὰ κέρατα τῶν δρακόντων, ἂς ὑψωθῇ καὶ στὴ γενεά μας ἡ παράταξι τῶν ὀρθοδόξων. Τότε ἡ Ἐκκλησία σου, ποὺ γεννήθηκε ἀπὸ τὴν πλευρά σου, θὰ γίνῃ καὶ πάλι ἔνδοξη· ἔνδοξη «δι᾽ ὕδατος καὶ αἵματος».

(†) ἐπισκόπου Φλωρίνης Αὐγουστῖνου Καντιώτη

Advertisement

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s